Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Język


Motto, cytat, ostatnia scena, tytuł jako klucz do interpretacji dzieła. Przedstaw na wybranych przykładach

Aby zrozumieć ukryte przesłanie pisarza trzeba odnaleźć hasła, klucze, które pomogą w interpretacji dzieła. Jak temat pracy wskazuje, takich kluczy jest kilka. Są to między innymi: motto, cytat, ostatnia scena czy tytuł. Istnieje wiele przyczyn, dla których klucze są tak często używane. Po pierwsze, niektóre ludzkie zachowania i problemy są ponadczasowe pomimo, że człowiek zmieniał się na przestrzeni dziejów. Po drugie, autorzy próbują odpowiedzieć na pytanie o sens dziejów, sens ludzkiej egzystencji i ludzkich działań nie tylko wobec Boga, człowieka, ale również historii. Ponadto, interpretacja utworu daje również czytelnikowi możliwość poznania przekonań ideowo-społecznych pisarzy, ich oceny bieżących wydarzeń. Stosowanie kluczy było i jest powszechnym zjawiskiem. Dzieła, które zostały przeze mnie wybrane pochodzą po kolei z epok romantyzmu, pozytywizmu i dwudziestolecia międzywojennego. W takiej też kolejności chcę zaprezentować dane utwory, rozpoczynając od „Nie-Boskiej komedii“ Zygmunta Krasińskiego kończąc na „Granicy” Zofii Nałkowskiej.

„Nie- Boska komedia” to dramat napisany w 1833, wydany anonimowo dwa lata później. Jest to dramat powstały po upadku powstania listopadowego. Aby dobrze zinterpretować to jedno z najtrudniejszych dzieł polskiego romantyzmu, trzeba w pełni zrozumieć i pamiętać o sensie mott, umieszczonych bezpośrednio przez autora po tytule utworu. W pierwszym wydaniu źródłem pierwszego motta miał być wskazany Koran( ks. 2, werset 18). Słowa były podobne, jednak nie te same. W kolejnym wydaniu Krasiński podpisał je jako Bezimienny tj. wskazywał samego siebie jak twórcę tych słów, ponieważ pod tym pseudonimem opublikował „Nie-Boską komedię”. W dobie romantyzmu rozwinęły się systemy historiozoficzne tj. filozofia dziejów, u której podstaw leży przekonanie, że można zrozumieć historię i- poprzez analizę przeszłości-określić przyszłe losy świata. Tak też można zinterpretować ten klucz: to sąd na zbiorowością ludzką, dobitne potępienie i zapowiedź nieodwołalnego wyroku, zagłady, czyli tragedii ludzkości. To motto znajduje swoje odzwierciedlenie w III i IV części dramatu, gdzie dochodzi do rewolucji i finałowej katastrofy. Krasiński pokazuje rewolucję jako wojnę w jej najgorszej postaci, a także wskazuje jej konsekwencje. Walka w tym dramacie jest pokazana jako czynnik wybitnie destrukcyjny i niszczący. Przewrót powstał w wyniku walki klas, prowadząc do demoralizacji obu grup. W obydwu grupach ukazuje brak moralności, bezmyślność , obłudę i nienawiść; oddani rewolucji pogubili ideały , morały i wartości, którymi powinien kierować się człowiek. Rewolucjoniści złamali wszystkie zakazy boskie, jakie kiedykolwiek istniały. Rewolucyjny zryw jest ważniejszy niż cele, którym ma służyć. Jest tu słusznie użyta frenezja romantyczna czyli konwencja literacka polegająca na potęgowaniu w świecie przedstawionym grozy, makabry, zbrodni i szaleństwa. Krasiński pokazuje, że ludzkość jeszcze nigdy tak nisko nie upadła, że sięgnęła dna. Rewolucjoniści nie walczą o konieczne zmiany ustrojowe. Jedynym celem jest zamiana miejsc w hierarchii społecznej. Arystokraci nie bronią moralności i idei, bo w praktyce swoim zachowaniem przekraczają i łamią istniejące już normy. Rewolucja doprowadza do ostatecznej samozagłady i katastrofy ludzkości, jest klęską arystokracji, zwycięzców ale także i samej rewolucji. Ostatnia scena jest wyraźnie wzorowana na Apokalipsie, to wizja Sądu Ostatecznego nad ludzkością. Okrzyk „Galilae Victisi” nie oznacza samego zwycięstwa Chrystusa. Wizja zwycięskiego Chrystusa nie jest tylko ingerencją w sprawy ludzkie. Człowiek sam doprowadził do swojego upadku, za daleko zabrnął, żeby teraz móc się ocalić, uratować. Sam tytuł dramatu nie ma na celu tylko skojarzenia z arcydziełem włoskiej literatury średniowiecznej- „Boską komedią” Dantego Alighieriego. Krasiński pokazuje piekło, które można stworzyć na ziemi - rewolucję, jednak z tą różnicą, że hrabia Henryk , przedstawiciele buntowników oraz cała ludzkość nie wyjdą poza jego bramy. Rewolucja to twór ludzki, a nie boski. Krasiński odwołuje się w ten sposób do prowidencjalizmu, którego istotą było przeświadczenie, że Bóg, co prawda, pozostawił człowiekowi pewną swobodą działania, ale wyznaczył jej również granicę, które człowiek potem przekroczył. „Galilae Victisi” to zapowiedź już nadchodzącego Sądu Ostatecznego.

Pierwsze motto „Nie- Boskiej komedii” to zapowiedź dramatu zbiorowości ludzkiej w utworze. Słowa „Mam dramat dotyczący wieku naszego” świadczą, że jest to również ocena społeczeństwa pierwszej połowy XIX wieku oraz dwóch ścierających się ze sobą ideologii: oświeceniowej oraz romantycznej. Krasiński potępia rewolucję nie dlatego, że była związana z chęcią wprowadzenia zmian ustrojowych, ale dlatego, że nie można traktować rewolucji, gwałtu, demoralizacji i dehumanizacji człowieka jako środka naprawy, odnowy dla kraju.

Drugie motto jest zaczerpnięte ze słynnego monologu Szekspirowskiego Hamleta, przez co można rozumieć, że dramat Krasińskiego będzie się skupiał na istnieniu jednostki, będzie skłaniał do refleksji nad sensem życia człowieka. W zestawieniu z pierwszą myślą przewodnią, to motto zaczyna mieć charakter dramatyczny. Jest to prawdopodobnie zapowiedź dramatu człowieka, poety. Powyższe przypuszczenie znajduje potwierdzenie w części pierwszej i drugiej „Nie-Boskiej komedii”. Te części zostały stworzone dla jeszcze innych celów - ukazują dramat rodzinny, wpływ poezji na poetę i jego zachowanie, oraz próbę określenia granicy odpowiedzialności moralnej wybitnej jednostki za nieszczęście najbliższych jej ludzi. Główny bohater „ Nie-Boskiej komedii” to człowiek o wielu imionach: poznajemy go jako Pana Młodego, Męża, hrabiego Henryka. Sam wstęp przedstawia go czytelnikom jako poetę, jednostkę wybitną, silnie zindywidualizowaną, wyrastającą ponad przeciętność, co jest typowe dla bohatera romantycznego. Poprzez ból tworzenia i zwiększoną wrażliwość staje się wyrazicielem najcenniejszych wartości ludzkich, jak sam siebie nazywa we wstępie. Zgodnie z założeniami romantycznymi, poezja przedstawiona została jako ideał, absolut, nie przystający do ziemskiej rzeczywistości i niemożliwy do ujęcia w słowa. Tak naprawdę, artysta, który pragnie zamknąć poezję w słowa, dostosować ją do ziemskich realiów, musi ponieść klęskę. Całe życie hrabiego to pokaz tragicznych w skutkach działań a poetyczność jest tylko pozorna, jest płachtą pod którą on sam się kryje. Aby zdemaskować tę pozorną poetyckość, zostały użyte 3 pokusy będące trzema najpopularniejszymi ideałami romantyzmu: romantyczną kochankę, sławę rycerską oraz utracony Raj.

Pierwszej pokusie hrabia Henryk ulega bardzo szybko. Porzuca rodzinę, zrywa więzy rodzinne w imię namiętności – zauroczenia do przepięknej dziewicy-trupa. Krasiński sięgnął po bardzo stary lecz popularny motyw wywodzący się z literatury moralistycznej. Dziewica występuje w niej jako kapłanka nieszczęść, przyczyna tragedii nie tylko rodzinnej ale i samego głównego bohatera. Kusi ucieczką od rzeczywistości, zanurzeniem się w kontemplacji nad pięknem i poezją, co ma doprowadzić bohatera do zapomnienia o swoich zobowiązaniach w „Nie-Boskiej komedii” . Ludowy zwiastun nieszczęścia doprowadził do rozpadu małżeństwa i stał się przyczyną choroby i śmierci Żony. Drugą pokusą była żądza władzy i sławy zapoczątkowana przez orła, który w kolejnej części dramatu wzywa Henryka do walki, o nieustępliwość w boju o cześć i potęgę przodków. Trzecią pokusą jest obraz raju, którego wizerunek często jest połączony z utopijnymi marzeniami o przywróceniu na ziemi szczęścia i spokoju. Jednak Krasiński potępia rewolucję jako drogę, za pomocą której jakoby przez nią, można by na nowo utworzyć sprawiedliwy ustrój.

Zygmunt Krasiński zakładał, że talent powinien znajdować odzwierciedlenie w moralności człowieka. I w tym tkwi tragizm hrabiego. Ma on cechy, dzięki którym zasługuje na sławę, szacunek, na wielkość skazuje go np. sam talent poetycki, to, że jego działanie było motywowane wysokimi pobudkami takimi jak miłość do ojczyzny. Z drugiej strony ma on wady, przez które jest skazany na potępienie, a sam nie potrafi ich przezwyciężyć. Co więcej, bez względu na to, co zrobi, będąc bohaterem romantycznym, u kresu jego działań czeka go klęska, śmierć. Sprzeczność tkwiąca w naturze twórcy jest przyczyną tragizmu i klęski. Istotę rozdźwięku jest władza artysty nad ludzkimi uczuciami, kreatorską mocą poezji, będącej absolutem, a niedoskonałością życia osobistego poety, jego ludzka ułomność. Skazując siebie samego na potępienie, Henryk jednocześnie unieszczęśliwił bliskie osoby, sprowadzając i na Żonę i na syna tragedię.

Część pierwsza dramatu Krasińskiego poprzedzona mottem z „ Hamleta” Szekspira, ukazuje typową tragedią rodzinną, gdzie każdy staje się przegranym. Henryk jako romantyczny bohater nie potrafi żyć w zastanym świecie, nie jest gotowy na wszystkie wyrzeczenia. Żona była zbyt głupia, by dorównać tak wybitnej jednostce jaką był mąż. Mimo wszystko największym przegranym jest sam Orcio, niewinne dziecko, które za niedobrane małżeństwo rodziców, płaci zdrowiem i kalectwem.

Opowiadanie „Gloria victis” wchodzi w skład cyklu o tym samym tytule. Początkowo tytuł całości miał brzmieć 1863, co sugerowałoby bardziej dokumentacyjne i rzetelne relacje z przebiegu walk powstańczych. Miał to być jednak opis nastroju, jaki ogarnął część społeczeństwa przed wybuchem powstania i w trakcie trwania walk. Powstał on po rewolucji z 1905, kiedy to cenzura literacka została rozluźniona. Jest to literacki zapis zdarzeń, które dla Elizy Orzeszkowej miały ogromne znaczenie. „Gloria victis” jest rodzajem hołdu złożonego przez pisarkę powstańcom, którzy zginęli, walcząc o niepodległą ojczyznę. Fabuła jest bardzo prosta: powstańcy rozbijają obóz w lesie a następnie walczą. Z każdej kolejnej potyczki ponoszą coraz to większe klęski. Po ostatniej walce, kiedy wróg odchodzi, martwi powstańcy zostają pochowani w zbiorowej mogile, którą po latach ozdobi malutki krzyżyk, pozostawiony przez siostrę jednego z bohaterów. Mogiła zostaje zapomniana i nikt jej już nie odwiedza. Ludzie zupełnie zapomnieli o poległych, dlatego też wiatr rusza w świat, głosząc chwałę zwyciężonym. Niedoceniony dziś zryw garstki patriotów, był heroiczną walką z góry skazaną na klęskę, ponieważ powstańcy ze względów fizycznych i ideowych zupełnie się do takiego czynu nie nadawali. „Gloria victis”- chwała zwyciężonym ma przypomnieć o tamtych wydarzeniach pomóc, docenić to, że powstańcy nie ulękli się, ale podjęli walkę. W związku z tym postawa bierności i niepamięci, jaka cechuje ludzi z początków XX wieku wymaga wyraźnego potępienia, napiętnowania. Pisarka daje do zrozumienia, że sam fakt udziału w powstaniu jest czymś nobilitującym, bez względu na jego efekt. Poprzez walkę bowiem następuje oddanie czci ojczyźnie. Pisarka zwraca uwagę, że zwyciężeni w powstaniu są godni podziwu, ponieważ podjęli walkę, ich śmierć zaś nie jest daremna. Nawet jeżeli pojedynczy ludzie zapomną, zbiorowa pamięć na zawsze przechowa historię bohaterskiej śmierci powstańców, ona będzie wzorem dla następnych pokoleń. Uważa się powszechnie, że w brutalnym świecie tylko zwycięzcy mają rację i są nagradzani. Jednak porażka może być sukcesem- przynajmniej w kategoriach moralnych. „ Chwała zwyciężonym” ma być rodzajem pokrzepienia serc, balsamem na rany.

Utwór ma za zadanie apoteozę powstania styczniowego, gloryfikację Polaków walczących i oddających życie w walce z rosyjskim zaborcą. Młodzi ludzie, którzy zginęli w powstaniu styczniowym są symbolem odwagi, męstwa i oddania ojczyźnie; ale i tragizmu, ponieważ złożyli życie na ołtarzu ojczyzny. Utwór ten daję perspektywę wieczności, w której urzeczywistnia się marzenia o wolności. Znamienny jest tu fakt świadomości, że nie walczy się tu o niepodległość dla siebie ale dla dalszych pokoleń

„Kamizelka” została po raz pierwszy wydrukowana w 1882r w „ Nowinach”, kiedy to Prus był redaktorem tej gazety. Bolesława Prus oskarżano o pesymizm. Przyglądając się treści Kamizelki, można by zgodzić się z tym stwierdzeniem. Po śmiertelnych zmaganiach Pana i Pani, po cichej i heroicznej miłości, zostaje stary łach. Jednak nie bez przyczyny Prus jest również nazwany pisarzem trudnej nadziei. Szukając tej nadziei najtrudniejszej, demaskuje ułatwione i schematyczne myślenie. Cytat kończący tą nowelę: „Któż jednak powie, że za tymi chmurami nie ma słońca?” uchyla perspektywę na zakryte ale przecież istniejące w górze Słońce.

Nowela Prusa przedstawia historię małżeństwa przeżywającego dramat zbliżającej się śmierci. Jedyną bronią w tej walce jest ich miłość. Tytułowa kamizelka, noszona przez Pana, nie jest w tej noweli tylko przedmiotem. Staje się ona powiernicą ludzkich sekretów i jest świadectwem zmagania się człowieka z chorobą. Jest symbolem ogromu i siły ludzkiej miłości. Chociaż wzajemne okłamywanie się stanowi wartość negatywną to w świetle tej historii zachowanie pomaga takie temu bezwarunkowemu uczuciu być może nawet pokonać śmierć. Historia kończy się tragicznie, ale egzamin serca, będący tu chorobą Męża, jest zaliczony tu na najwyższą ocenę.

W „Kamizelce” bardzo często wskazywany jest motyw śniegu. Śnieg symbolizuje obumieranie, śmierć i smutek od którego nie da się uciec. Jest on obecny w całej noweli, pojawia się podczas kupna kamizelki, towarzyszy rozmyślaniom w swoistym oczyszczeniu. Czytelnik poznaje narratora jako człowieka, który przebywał wśród przedmiotów, przypominających mu o smutku. Również w zakończeniu znajdujemy myśl o przemijaniu ludzkiego życia, kiedy narrator mówi, że śnieg przykryje wszystko, o czym dotąd pamiętał człowiek. Cytat z ostatniej sceny jest kluczem do interpretacji tego utworu. Jeśli słońce symbolizuje ludzką dobroć i bezkompromisową miłość, to dzięki poświęceniu siebie dla innego człowieka, śnieg, smutek, cierpienie i ból znikną. Optymistyczna perspektywa jasnego nieba, które tylko chwilowo zasnute jest chmurami, pomaga narratorowi odwrócić uwagę od własnego smutku. Dokonało się swoiste katharsis.

„Kamizelka” Bolesława Prusa to jedno z najważniejszych dzieł jego twórczości. Ta nowela to zwrot ku codzienności, ludzkiej krzywdzie i cierpieniu, które wypływa z dziwnej, nieodgadnionej tajemnicy życia.

Granica to utwór Zofii Nałkowskiej, powstały w 1935. Dzięki temu utworowi, Nałkowska wpisała się w jeden z najważniejszych nurtów międzywojennej prozy polskiej-psychologizm, zwany inaczej realizmem psychologicznym. W powieściach tej pisarki można odnaleźć tezę o głębokim przekonaniu o niemożności poznania człowieka, który w bezustannie zmieniających się relacjach międzyludzkich rozwarstwia i polaryzuje swoją osobowość.

W pierwszej wersji powieść Nałkowskiej miała nosić tytuł Schematy. Bez względu na to, co człowiek zrobi, powie, jaki jest jego charakter, będzie go można przypasować do jakiegoś gotowego już schematu. W człowieku nie tkwi już żadna tajemnica, ponieważ wszystko jest już z góry założone w schematach. Zdaniem Nałkowskiej z konwencji w konwencję, ze schematu w schemat- tak ma przebiegać życie człowieka. Jedyną ucieczką od tego jest ucieczka w inny świat, w którym jednak czeka człowieka klęska, chaos, unicestwienie.

Analiza „Granicy” pozwala stwierdzić, że to dzieło jest niezwykle bogate, złożone, pojemne. Rozmaite aspekty problematyki wokół której skupiony jest utwór, nawiązują do tytułu. To tytuł wyjaśnia czytelnikom wszystkie zawarte w dziele zagadnienia i świadczy o wieloznaczności nie tylko utworu ale i samego tytułu. Pojęcie „ granica” oznacza linię, która oddziela od siebie dwie rzeczy, dwie przestrzenie. Granica to bariera, której przekroczenie ma swoje konsekwencje. Granicę można również interpretować jako barierę społeczno- obyczajową., która odnosi się do istniejących już przedziałów klasowych odgradzających od siebie świat pracy od konsumpcji, świat proletariatu od elity. Nie chodzi tylko o relacje chociażby pomiędzy robotnikami huty a jej właścicielem czy Bogutową a Tczewskimi, gdzie nieprzekraczalną granicę stanowiły drzwi od kuchni. Można również nazwać dom, kamienicę pani Kolichowskiej jako symboliczny, poukładany warstwami wedle społecznej hierarchii mikrokosmos. Przyziemia zarezerwowane były dla najbiedniejszych, nędzarzy np. Gołąbskiej. Im wyżej, tym więcej można by było mówić o pozycji społecznej, majątku albo nawet i znajomościach danej osoby.

Granica to także traktat o ludzkiej samotności. Na kartach tej powieści spotykamy kobiety, matki, żony, kochanki, które są zdradzane i porzucane przez mężczyzn, dzieci opuszczone przez rodziców, mężczyzn którzy pozornie odnieśli sukces życiowy. Wszyscy walczą, upadają ale potrafią się znowu podnieść. I tak przez cały czas ludzkiego życia, bez zmian. Nie potrafią przekroczyć tej bariery pomimo wielkiego zdeterminowania. Aż w końcu napotykają w swych konfrontacjach z rzeczywistością kolejną granicę- granicę samotności. Bez względu kim są, jaki jest ich status społeczny, i ile mają lat, cierpią bo kochają, są samotni, dostrzegają okrucieństwo tego świata ale nie potrafią tego zmienić.

Uważa się, że Granica to powieść filozoficzna. Dowodzi tego rozdział, w którym ksiądz Adolf Czerlon i naukowiec Karol Wąbrowski prowadzą rozmowę a nawet spór, dotyczący zaznaczenia granicy ludzkiego poznania. Z jednej strony padają racje metafizyczne, z drugiej materialistyczne i racjonalne. Wąbrowski zaznacza, że świat zostanie w całości odkryty i poznany, ponieważ człowiek mając nieograniczoną władzę i świadomość jest twórcą „ ruchomych granic”. Ks. Czerlon polemizuje z naukowcem, mówi, że granice pomiędzy tajemnicą a poznającym są nieprzekraczalne. Człowiek nie powinien czuć, że dzięki swojej wyjątkowości góruje nad światem, człowieka powinna cechować pokora i całkowite oddanie się Bogu. Rozum ludzki nigdy nie będzie w stanie pojąć i zrozumieć sensu i prawdy o cierpieniu, śmierci. Blaise Pascal powiedział: „ Gdyby człowiek zaczął od zgłębiania siebie, spostrzegłby, jak bardzo jest niezdolny przejść tę granicę”, co mogłoby oznaczać, że granica ludzkiego poznania wiąże się z granicą lęku, przed którą człowiek zawsze będzie uciekał. Dlatego człowiek nigdy odkryje wszystkich tajemnic świata.

W płaszczyźnie psychologiczno-moralnej pojęcie granicy odnosi się do problemu tożsamości bohatera. I jest to chyba najważniejszy podtekst do tytułu. Zenon zatracając się w błędach i krzywdach, które popełnił, zgubił przy okazji swoją tożsamość. Przekroczył zbyt wiele barier, aby być wolnym duchowo człowiekiem. Zbyt wiele razy doprowadził do nieszczęścia drugiego człowieka, spowodował zbyt wiele krzywd w imię zaspokojenia swojej chorej ambicji. Można tu również mówić o granicy odporności psychicznej, kiedy człowiek łamiąc bariery przestaje być sobą. Chcąc zmienić świat, zatracił się w ambicji, stał się marionetką . Zrobił zbyt wiele kroków naprzód by móc się cofnąć. Dlatego jego historia Zenona Ziembiewicza kończy się tragedią. Słowa Elżbiety:” Nie, chodzi o to, że musi przecież coś istnieć. Jakaś granica, za którą nie wolno przejść, za którą przestaje się być sobą” tłumaczą klęskę, którą poniósł człowiek, wybitny, ale pozbawiony sumienia.

Dzieło Nałkowskiej to literacka teza o człowieku, który w życiu chciał, jak sądził, bardzo niewiele- chciał być uczciwym. Łamiąc wszelkie bariery uniemożliwił osiągnięcie tego celu. Nałkowska poprzez swoją powieść zadaje pytanie: kim jest człowiek? Bez względu, kim się jest, w jakich warunkach i w obliczu jakich wartości zostało się wychowanym, człowiek zawsze będzie miał prawo wyboru. Dzięki temu każdy z nas decyduje samodzielnie o swoim losie, o drodze życiowej i o karierze. Człowiek jest zdeterminowany ale jest i wolny, a jako taki odpowiada za swojej czyny i zaniechania

Przedwiośnie to nie tylko tytuł książki, pora roku ale i etap, na jakim znajduje się Polska w momencie, kiedy główny bohater powieści poznaje kraj swoich rodziców. „Przedwiośnie” to nie tylko powieść o rewolucji, konfrontacji marzeń z rzeczywistością, tęsknocie za ojczyzną czy wizjach przyszłej, zmienionej Polski. To również powieść o dojrzewaniu, o okresie dorastania do bycia odpowiedzialnym człowiekiem i obywatelem. To historia Cezarego, jego uczuć i poszukiwań, budzenia się miłości do kraju, a następnie gorzkiego rozczarowania. Powieść Żeromskiego ukazuje drogę Baryki do uczuciowego złączenia z polskością, proces jego uczuciowego wrastania w kraj rodziców, jego uczuciową szamotaninę, gdy widzi, ile w tym kraju i w tym państwie , które stały się jego krajem i państwem, jest zła i niesprawiedliwości, a wreszcie- jego odwrócenie się od dopiero co odzyskanej ojczyzny.

Powieść Żeromskiego ze względu na ewolucję uczuć Cezarego można podzielić na dwa etapy: lekcje polskości i miłości do kraju przodków oraz rozczarowania i oddalania się od kraju ukochanego ojca a jeszcze wcześniej dziada. Już w chwili przekraczania granicy otrzymuje pierwszą lekcję polskości, kiedy to ludzie wyczerpani długą i męczącą podróżą biegną z radością na ziemie polskie, witają się Polską. Drugą lekcją polskości jest moment, kiedy do Warszawy zbliża się Armia Czerwona a wszyscy mężczyźni i młodzież zapisują się z ochotą do wojska by służyć ojczyźnie. Poniesiony powszechnym entuzjazmem Cezary także wstępuje do polskiego wojska. I tak oto staje ramie w ramie z innymi Polakami. Trafiając do domu swojego nowo poznanego przyjaciela, Hipolita Wielosławskiego, otrzymuje kolejną i najbardziej wpływową lekcję polskości. Wreszcie tułacz i sierota znajduje na krótko i złudnie swoje miejsce na ziemi. Po pewnym czasie, zauroczenie Nawłocią mija a tym samym zaczyna się proces oddalania się od Polski. Baryka odkrywa rozpaczliwe warunki życia biedniejszej grupy społecznej. Zaczyna patrzeć na sprawy Polski z innej perspektywy. Tu dochodzi do buntu bohatera przeciwko porządkowi społecznemu w Polsce. Niebawem dochodzi do drugiego etapu odwrotu- kiedy Cezary poznaje poglądy Antoniego Lulka, komunisty i Szymona Gajowca, reprezentanta władz polskich, dwóch ślepo zapatrzonych w swoje całkiem skrajne, różniące się od siebie koncepcje naprawy Polski ludzi. Ewolucja ideowa Cezarego osiąga kres w momencie poprzedzającym ostatnią scenę, już po spotkaniu komunistów oraz rozmowie z Szymonem Gajowcem. Jest uczuciowo związany z Polską, ale buntuje się przeciwko niej.

Przedwiośnie to symbol odzyskania przez Polskę niepodległości, gdy wszystko rodzi się na nowo. To czas wielkich zmian. Nie bez przyczyny manifestacja partii komunistycznej z ostatniej sceny odbywa się w pierwszym dniu przedwiośnia. Zawiedziony działaniami, a właściwie ich brakiem polskich władz, jest niezadowolony, rozczarowany i rozgoryczony. Staje ponownie po stronie komunistów, nie dlatego, że był przekonany o słusznościach komunistycznego programu, co pokazuje poprzez wyjście z szeregu ludzi manifestujących, ale z powodu zbyt powolnych, prawie niewidocznych zmian w kraju.

Książka ta wywołała dość duże zaniepokojenie wśród ówczesnych czytelników. Nie daje ona bowiem jednoznacznej recepty na uzdrowienie i wzmocnienie państwa .Przedwiośnie jest wyrazem rozczarowania pisarza rozwojem sytuacji w Polsce po odzyskaniu niepodległości. Sama wędrówka ideologiczna Baryki ma charakter otwarty a koniec książki nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, po której stronie opowiada się młody Baryka.

Wymienione elementy utworu- motto, cytat, tytuł, ostatnia scena- ułatwiają jego zrozumienie, syntetyzują ciekawy pod względem artystycznym klucz do interpretacji najważniejszego przesłania autora. Poprzez próby interpretacji dzieła, zrozumienie treści, szukanie sensu danego utworu, człowiek robi krok do przodu, poznaje innych ludzi, uczy się człowieczeństwa, zmienia swój świat na lepsze. Nie bez przyczyny George Sand powiedziała, że studiowanie literatury jest niczym innym jak studiowaniem ludzi, co w mojej opinii jest główną przyczyną stosowania kluczy. Człowiek staje się mądrzejszy poprzez następną wskazówkę i drogowskaz życiowy, które odkrył w książce i wobec której nie pozostanie obojętny.

strona:    1    2    3    4    5    6    7    8  





Współczesne błędy językowe. Omów, na czym polegają i przedstaw ich klasyfikację

Ocena:
20/20
Teza: W języku potocznym popełniamy wiele błędów, część z nich jest już tak rozpowszechniona, że niewiele osób zwraca na nie uwagę. Niepoprawne wyrażenia wchodzą do normy użytkowej i przestają razić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo szeroko charakteryzuje błędy. Przydatna prezentacja pps.

Manipulacja językowa i perswazja w różnych komunikatach. Przedstaw odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Perswazja jako narzędzie manipulacji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ambitna i przemyślana. Dobrze uargumentowana teza, poprawna bibliografia.

Reklama, jej język i sposób przedstawiania świata. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Reklama kreuje nową rzeczywistość i konsumpcyjną filozofię życia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treść i przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Środki językowe służące perswazji w reklamie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zastosowanie środków perswazji w reklamie umożliwia manipulację jej adresatem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo przejrzysta. Mimo zwięzłości porusza wiele istotnych zagadnień. Ciekawa prezentacja pps.

Cechy kiczu i charakterystyka środków językowych, którymi się posługuje. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Kicz zjawisko społeczne, powstałe wskutek szybkiego i niepohamowanego rozwoju kultury masowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa, opiera się na wielu konkretnych przykładach. Poprawny styl i język wypowiedzi.

Błędy językowe we współczesnej polszczyźnie. Omów temat na podstawie zebranych przykładów z języka potocznego bądź tekstów publicystycznych

Ocena:
20/20
Teza: Współcześnie coraz słabiej radzimy sobie z posługiwaniem się poprawna polszczyzną i trudniej przychodzi nam budowanie słownych i pisemnych wypowiedzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca jasno precyzuje kolejne rodzaje błędów na celowo dobranych przykładach.

Specyfika tekstu reklamowego. Omów perswazyjną funkcję reklamy

Ocena:
20/20
Teza: Perswazja jest jednym z podstawowych elementów budujących świat reklam. To ona wpływa na potencjalnych odbiorców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i konkretna. właściwie ilustruje tezę.

Język w domu, w pracy, w szkole - czy to ten sam język polski? Zanalizuj przykłady odmian współczesnej polszczyzny.

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna polszczyzna jest bardzo zróżnicowana. Można wyróżnić jej wiele odmian: ogólną (oficjalną i potoczną), społeczną, terytorialną i osobniczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Omów na wybranych przykładach nowomowę jako środek propagandy z okresu PRL-u

Ocena:
20/20
Teza: Nowomowa jest środkiem propagandy i świadectwem zniewolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat odwołując się do ciekawych literackich tematów.

Tak się nie mówi, czyli o błędach językowych Polaków. Przeanalizuj zgromadzony materiał

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie błędów językowych, zanalizowanych na podstawie zgromadzonego materiału.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogactwo przykładów błędów we współczesnej polszczyźnie. Bogaty materiał będący podstawą do sformowania poprawnych wniosków.

Błędy językowe.Zanalizuj zjawisko na podstawie danych przykładów z radia, telewizji i prasy

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie błędów językowych, zanalizowanych na podstawie danych przykładów z radia, telewizji i prasy.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo szczegółowo zanalizowane różnorodne błędy obecne w mediach.

Język wyznań miłosnych. Rozważ temat na wybranych przykładach tekstów literackich.

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie języka wyznań miłosnych na przestrzeni epok literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca szczegółowo realizująca temat!

Dokonując analizy języka piosenek jednego z wykonawców (zespołów) muzyki współczesnej, wyjaśnij zasadność doboru środków wyrazu.

Ocena:
20/20
Teza: Analiza językowa piosenek Katarzyny Nosowskiej oraz wyjaśnienie zasadności stosowanych środków wyrazu.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa analiza na wysokim poziomie.

Współczesna piosenka jako źródło wiedzy o życiu człowieka i jego losie. Zinterpretuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna piosenka, jako skarbnica prawd życiowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w różnorodne przykłady muzyczne prezentacja.

Język i funkcje tekstów reklamowych w kreowaniu współczesnego obrazu świata. Omów na podstawie celowo zgromadzonego materiału

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie języka i funkcji tekstów reklamowych, wpływających na kreowanie współczesnego obrazu świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo pouczająca praca oparta na współczesnych materiałach reklamowych. Bogata prezentacja pps.

Język prasy sportowej. Omów cechy stylu charakterystycznego dla tej odmiany stylistykii

Ocena:
20/20
Teza: Odmienność języka prasy sportowej na tle innych gatunków publicystycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana praca szczegółowo analizująca wybrane materiały z prasy sportowej.

Różnorodne funkcje tekstu w polskiej muzyce młodzieżowej. Przedstaw temat, przywołując przykłady z różnych gatunków muzycznych

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie różnorodnych funkcji tekstów w polskiej muzyce młodzieżowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i wnikliwa prezentacja oparta na utworach kilku współczesnych twórców muzycznych.

Język subkultury hip-hopowej. Na podstawie analizy wybranych tekstów tego gatunku muzycznego, określ cechy stylu i światopoglądu tej kultury alternatywnej

Ocena:
20/20
Teza: Język subkultury hip-hopowej porusza problemy ważne i aktualne dla światopoglądu tej kultury alternatywnej, znajdując posłuch i kształtując stosunek do rzeczywistości.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna analiza podstawowych motywów i cech twórczości hiphopowej.

Obraz świata w tekstach muzyki hip-hopowej, analizując tekst zwróć uwagę na język, styl, treść i formę

Ocena:
20/20
Teza: Hip-hop poprzesz własną, oryginalną stylistykę wypowiedzi tworzy specyficzny obraz świata

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szczegółowo charakteryzuje cechy hip-hopu, analizując utwory jednego z zespołów.

Bawi, mami, perswaduje... Zanalizuj język reklamy

Ocena:
20/20
Teza: Czy język jakim posługują się marketingowcy jest dla społeczeństwa jasny i zrozumiały

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ciekawa, poparta dużą znajomością teorii reklamy.

Tak mówił jeszcze mój dziadek, a tak mówię ja. Porównaj sposoby wypowiadania się tych dwóch pokoleń.

Ocena:
20/20
Teza: Język jako element tożsamości człowieka. Przyczyna różnic w zasobie leksykalnym młodzieży i pokolenia osób starszych – odrzucanie zastanego słownictwa w celu wyrażenia swojej pokoleniowej odrębności i tożsamości.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat i ciekawa realizacja.

Motto, cytat, ostatnia scena, tytuł jako klucz do interpretacji dzieła. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Motto, cytat, ostatnia scena, tytuł są kluczami istotnymi i pomocnymi w interpretacji i zrozumieniu dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób przedstawia temat. Poszczególne przykłady są wnikliwie zanalizowane. Poprawny język. Pełna bibliografia.

Przedstaw funkcje języka hip hopu w wybranych piosenkach. Dokonaj analizy wybranych tekstów

Ocena:
19/20
Teza: W każdej przecież dziedzinie sztuki, a za jedną z nich również uważam hip-hop znajdują się zarówno arcydzieła jak i zwykła tandeta.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza przedstawionych tekstów. Własna inwencja. Ciekaw wnioski.

Język instrumentem walki o władzę. Zanalizuj opierając się na wybranych materiałach propagandowych

Ocena:
19/20
Teza: Język w czasach PRL-u służył przede wszystkim utrzymywaniu, wzmacnianiu i odbudowywaniu władzy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca stawia sobie ambitny cel. Sięga po ciekawe materiały. Bogata literatura przedmiotu.

Analiza językowa utworów wybranego pisarza. Przedstaw, analizując funkcje zastosowanych środków stylistycznych

Ocena:
19/20
Teza: Jan Kochanowski jako spadkobierca tradycji estetycznej oraz filozoficznej antyku.

Ocena opisowa nauczyciela:

Język komentarzy sportowych. Scharakteryzuj zjawisko na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Błędy są nieodzowną częścią komentarzy sportowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i logiczna. Kolejne przykłady poprawnie argumentują tezę.

Język polityki i polityków. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Język polityki nie jest wolny od błędów. Szczególnie rażąca jest wulgaryzacja języka przedstawicieli państwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. Opiera się wielu przykładach z czasów rządów koalicji PiS-LPR-Samoobrona. Ciekawa prezentacja pps.

Język polski w korespondencji internetowej i komunikatach SMS

Ocena:
19/20
Teza: Język elektroniczny, może stanowić zagrożenie dla polszczyzny klasycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Porusza wciąż zmieniające się zagadnienie na odpowiednio dobranych przykładach.

Język kontaktów internetowych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Nowoczesne urządzenia elektroniczne w pewnym sensie narzucają nowy język przekazu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, oparta na dobrze dobranych przykładach. Ciekawe wnioski.

Środki językowe spotykane w języku reklamy. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy reklam poprzez wszelkiego rodzaju środki perswazji manipulują naszymi emocjami chcąc przekonać nas do swojego produktu.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca, zawiera wiele konkretnych przykładów i odwołań do świata reklamy. Przemyślane wnioski.

Ewolucja języka reklamy. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Reklama od swoich początków do dnia dzisiejszego przeszła ogromną ewolucję. Głównym motorem napędowym rozwoju było powstanie i rozpowszechnienie mass mediów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ma przejrzystą konstrukcję. Napisana jest poprawnie literackim językiem.

Funkcje języka w reklamach telewizyjnych. Przedstaw, opierając się na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Główna funkcją języka w reklamie jest perswazja.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna prezentacja realizująca założenia tematu. Dobrze wybrane przykłady, właściwe cytaty.

Omów język wybranych bohaterów literackich. Zaprezentuj specyficzne cechy wybranych wypowiedzi

Ocena:
19/20
Teza: Język bohaterów literackich przekazuje ich myśli, cechy charakteru oraz świadczy o przynależności środowiskowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje zagadnienie literackiego języka bohaterów. Poprawna bibliografia.

Moda językowa. Omów zjawisko, analizując wybrane przykłady ze współczesnej polszczyzny

Ocena:
19/20
Teza: Tempo rozwoju języka, jako sposobu porozumiewania się, jeszcze nigdy nie było tak dynamiczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skrupulatnie analizuje współczesny język.

Piosenki jako manifesty. Scharakteryzuj i uzasadnij na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Teksty piosenek są zapisem emocji i przekonań młodego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i oryginalna. Argumenty i utwory potwierdzające tezę dobrze dobrane.

Retoryka w teorii i praktyce. Zaprezentuj sztukę argumentacji i perswazji na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Proces kształtowania się retoryki jest procesem żywym i trwa aż do dzisiaj.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przemyślana praca. Wiele przykładów i nakreślony historyczny rozwój oraz rola retoryki.

Stylizacja biblijna. Omów jej cechy i znaczenie, analizując wybrane utwory literackie

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodne środki językowe kształtujące język Biblii są często wykorzystywane przez pisarzy, którzy za ich pomocą dokonują stylizacji biblijnej swoich utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo bogata bibliografia. Praca w pełni realizuje temat.

Gwary środowiskowe i ich znaczenie w komunikacji. Omów zagadnienie na wybranym przez siebie materiale językowym

Ocena:
19/20
Teza: Stale przebywające ze sobą jednostki wytwarzają język, który zrozumiale określa to, co daną grupę otacza i w precyzyjny sposób definiują zadania poszczególnych jednostek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna, charakteryzująca kilka gwar środowiskowych. Bogata bibliografia. W celu spokojnego przedstawienia argumentów można skrócić wypowiedź wybierając jedną lub dwie z przedstawionych gwar.

Funkcje tekstu w polskiej muzyce młodzieżowej. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów muzycznych

Ocena:
19/20
Teza: Muzyka zawsze była, jest i prawdopodobnie będzie sposobem wyrażania się młodych ludzi, definiowania swej osobowości i swojego spojrzenia na świat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko traktuje temat, pokazując różnorodne gatunki muzyczne. Poprawna bibliografia.

Wieloznaczność wyrazu w procesie komunikacji. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych tekstów kabaretowych

Ocena:
19/20
Teza: Wieloznaczność wyrazów jako zjawisko mające istotne znaczenie w procesie komunikacji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i ambitna. Operuje wieloma przykładami. Bogata bibliografia.

Funkcje związków frazeologicznych w komunikacji niewerbalnej

Ocena:
19/20
Teza: Największą rolę w komunikacji niewerbalnej odgrywa twarz, opisuje ją wiele związków frazeologicznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo przejrzysta i przemyślana. Głęboka analiza problemu.

Manipulacja i jej wpływ na człowieka. Przedstaw na przykładzie wybranych tekstów kultury

Ocena:
18/20
Teza: Cywilizacja już od samego początku związana jest z dążeniami ludzi do wpływania na innych i manipulowania nimi. Manipulacja zawsze jednak stanowiła narzędzie oddziaływania na wyobraźnię, poglądy, pragnienia i dążenia jednostek jej poddanej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Ciekawie przedstawia dzieje manipulacji od starożytności po dzień dzisiejszy. Poprawny język.

Chwyty erystyczne i ich funkcjonowanie w wybranych tekstach literackich, publicystycznych lub politycznych

Ocena:
18/20
Teza: Zastosowanie chwytów erystycznych w dyskusjach i sporach na przykładzie literatury i świata polityki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, temat zrealizowany wnikliwie, co świadczy o dużej wiedzy autora.

Język uczniowski jako jedna z odmian gwary

Ocena:
18/20
Teza: Jedną z najbardziej popularnych odmian języka polskiego jest slang młodzieżowy, studencki czy uczniowski, który swoją atrakcyjność zawdzięcza charakterowi grupy i jej szerokiej komunikatywności.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i oryginalna. Dobrze dobrana literatura przedmiotowa. Poprawnie dobrane argumenty.

Kicz językowy i muzyczny na przykładzie utworów disco polo. Omów temat w oparciu o wybrane przykłady

Ocena:
18/20
Teza: Muzyka i teksty piosenek z gatunku disco polo posiadają zespół cech charakterystycznych dla kiczu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwa i poprawna. Przytoczone testy disco polo w pełni uzasadniają tezę.

Język sprawozdań sportowych. Omów jego specyfikę na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Język sprawozdań sportowych różni się od innych wypowiedzi dziennikarskich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele ciekawych przykładów dźwiękowych. Poprawna analiza tematu.

Omów i scharakteryzuj język komentarzy i transmisji sportowych na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Język sprawozdawców sportowych nie jest doskonały.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele przykładów z transmisji sportowych. Barwnie zilustrowany temat, ciekawa teza.

Kicz językowy. Przeanalizuj zjawisko na podstawie wybranych tekstów kultury

Ocena:
18/20
Teza: Najważniejszą cechą kiczu jest intencja jego twórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawiera wiele przykładów. Poprawny styl wypowiedzi.

Neologizmy - pojęcie, podział oraz przykłady w wybranych tekstach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Neologizmy artystyczne często występują w prozie fantastyczno-naukowej oraz prozie fantasy, ale również, a może przede wszystkim, w poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Środki perswazji językowej stosowane w reklamie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Reklama nie byłaby skuteczna gdyby nie zawarty w niej komunikat perswazyjny - najistotniejszy czynnik oddziaływający na odbiorcę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Przedstawione przykłady potwierdzają tezę.

Stereotypy dotyczące wybranych narodów zakorzenione w języku polskim. Omów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
18/20
Teza: W każdym języku istnieje wiele przysłów i wyrażeń określających różne państwa, jednak najczęściej mówią one nieprawdę o ich mieszkańcach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, zawiera wszystkie niezbędne przykłady by uargumentować tezę.

Współczesne zmiany w slangu młodzieżowym. Scharakteryzuj zjawisko, odwołując się do konkretnych przykładów

Ocena:
18/20
Teza: Współcześnie obserwujemy gwałtowny rozwój języka młodzieży, który staje się coraz mniej zrozumiały dla szerokich mas ludzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele przykładów z języka, świadczących o jego dynamicznej zmianie. Można pogłębić analizę.

Zapożyczenia we współczesnej polszczyźnie. Przedstaw problem, opierając się na konkretnych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: We współczesnej polszczyźnie obserwujemy ekspansję zapożyczeń z języka angielskiego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko analizuje temat. Wiele przykładów. Bogata prezentacja pps.

W oparciu o zgromadzony materiał dokonaj analizy językowej użytkowników CB-radia

Ocena:
18/20
Teza: Język użytkowników CB-radio jest formą slangu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w konkretny i zwięzły sposób ukazuje cechy języka, jakim posługują się użytkownicy CB radia.

Funkcje tytułu i motta. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
17/20
Teza: Stanowią one jednak integralną część utworu, a ich rola jest zależna od zamysłu autora utworu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca powierzchownie przedstawia rolę tytułu i motta. Bogata literatura nie wykorzystana w pełni.

Mowa ciała jako przykład komunikacji niewerbalnej

Ocena:
17/20
Teza: Zachowania niewerbalne to jedna z ważniejszych części komunikacji międzyludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni wyczerpuje temat.

Wpływ ekspansji techniki na rozwój współczesnego języka potocznego

Ocena:
17/20
Teza: Technika wywiera duży wpływ na różne obszary języka, w szczególności na leksykę, frazeologię oraz składnię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna w czytelny sposób przedstawia omawiane zagadnienia. Zbytnia skrótowość. Bogate przykłady, choć zabrakło ich dokładnej analizy.

Nazwy miesięcy i świąt w języku polskim. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
16/20
Teza: Nazwy miesięcy i świat zostały wymyślone na podstawi obserwacji przyrody, zjawisk pogodowych, czynności wykonywanych w danym okresie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w skrócie skupia się na problemie. Ogranicza się głównie do zdefiniowania poszczególnych pojęć. Bogata bibliografia i plan pracy.