Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Język


Moda językowa. Omów zjawisko, analizując wybrane przykłady ze współczesnej polszczyzny

„XXI wiek będzie wielokulturowy, będzie wiekiem rozbudzonych ambicji. Ludzkość nie przeżyje go, jeżeli nie nauczy się tej podstawowej prawdy: że drugi ma też prawo do życia i ma prawo do tego, by być uznanym.” Jest to cytat zaczerpnięty z magazynu PRESS, którego autorem jest, świętej pamięci wybitny reportażysta, dziennikarz i publicysta Ryszard Kapuściński. Nie bez kozery te słowa pojawiają się już na wstępie prezentacji. Jest to wbrew pozorom bardzo trafna maksyma, która już na początku wieku określiła trendy rozwojowe nie tylko człowieka jako jednostki ale i towarzyszącemu mu językowi. Tempo rozwoju języka, jako sposobu porozumiewania się, jeszcze nigdy nie było tak dynamiczne. Ciągły rozwój mediów oraz niezmienna popularyzacja Internetu sprawiają, że jednocześnie czujemy się zagubieni w świecie znaków, symboli i skrótów, ale i stosujemy je nie bacząc na możliwość zakłócenia komunikacji interpersonalnej. Niebezpieczeństwo niezrozumienia komunikatu jest tak wysokie, że niejednokrotnie spotykamy się z sytuacją, gdy nie możemy dogadać się z naszym rodakiem, sąsiadem, a nawet własnym dziadkiem. Nie jest to w tym momencie wynikiem tylko i wyłącznie różnic pokoleniowych, tradycji czy naszej niefrasobliwości ale i przewrotnego zjawiska, które towarzyszy nam już od czasów prehistorycznych.

Moda jako taka pojawiła się w VIII wieku naszej ery w kontekście pierwszej kolekcji strojów. Wzmianki o niej odnajdujemy już dużo wcześniej, jednak nie to jest ważne. Popularny dziś termin pochodzi z języka łacińskiego i jest używany zamiennie do określania najczęściej sposobu ubierania się i czesania. Oznacza "sposób, tryb, manierę, przepis". Jest to jeden z głównych regulatorów zachowania się jednostek w społeczeństwach nowoczesnych, które charakteryzują się brakiem poklasku dla tradycji. W momencie gdy ceni się raczej to, co jest najnowsze, moda staje się sposobem wyróżnienia tłumu i zapewnienia sobie komfortowych warunków bytowania w wybranych grupach społecznych. Jest bardzo zmienna i radykalna w swym rozwoju. Jej ewolucja sprawia ze kreowane przez modę wzory przestają obowiązywać tym szybciej, im szybciej się upowszechniają. Jej rozwój ma źródła psychologiczne, społeczne i oczywiście ekonomiczne.

Takim "ubieraniem się" jest właśnie mowa, gdzie strojem są słowa, które nadają nam charakteru, stanowiąc często element przynależności do bardzo konkretnej grupy. Podłożem kreowania coraz to nowych zwrotów, określeń i powiedzeń jest przede wszystkim rzeczywistość pozajęzykowa. Trwające szybkie zmiany w rzeczywistości społecznej, politycznej i gospodarczej, powodują konieczność nazwania nowych zjawisk. Odzwierciedlenie w języku znalazły również takie zjawiska jak rozluźnienie norm obyczajowych, rozwój kontaktów międzynarodowych oraz upowszechnianie nowych technologii i ułatwiony przepływ informacji i ludzi. Jak się okazuje również ustrój polityczny naszego kraju sprzyja tym przemianom. Brak jakiejkolwiek cenzury daje możliwość swobodnego formułowania myśli, doboru slow i gramatyki.

Owocem ewolucji języka mówionego i pisanego jest "slang". Obecnie nie ma jego ścisłej definicji. Mimo to nie ma osoby, która nie wyczuwałaby jego obecności. Faktem jest, że cechuje go ekspresja, dlatego jego entuzjaści to w grubej większości ludzie młodzi. Ciągnąc za sobą worek wyrażeń o znaczeniu skrajnie potocznym, usadowił się na stałe w języku reklamy, mediach a nawet tekstach sakralnych.

Przykładem może być bardzo popularny w ostatnim czasie frazeologizm "mieć film". Jak się okazuje żyjemy w kraju gdzie ludzie wyjątkowo często i chętnie się filmują. „Jaki film!” - powiemy w sytuacji, gdy mamy do czynienia z czymś wyjątkowym, zaskakującym, nieprawdopodobnym, czyli z sytuacją bardziej filmową niż realną. Kojarzy nam się to ze znanym już w polszczyźnie wyrażeniem: „Ale kino!”, które może oznaczać zarówno sytuacje pozytywną jak i negatywną. „Mieć na coś film” to z kolei mieć ochotę, nieposkromioną, przychodzącą nawrotami, czasem prowadzącą do obsesji na punkcie tego czegoś. Ale nie jest to jedyne znaczenie tego zwrotu. "Nie filmować się" oznacza zarówno „denerwować się, gniewać” lub w innym kontekście „nie przejmować się”. Zjawisko fachowo określa się mianem neosemantyzacji, czyli nadawaniu wyrazom nowych znaczeń. Z grubsza sprawa wygląda następująco. „Mieć film” oznacza "nakręcić się". Ponieważ „mieć film” to w młodej polszczyźnie znaczy także przeżywać stan halucynacji, upojenia, to biorąc pod uwagę współczesne zamiłowanie młodzieży(szczególnie tej przeżywającej okres buntu) do afirmacji własnego "Ja" poprzez łamanie przyjętych norm i zasad, mamy językowy przebój. Można pokusić się o stwierdzenie, że jest to odświeżona wersja znanego nam dobrze "urwanego filmu".

Obecnie prawdziwa furorę robią gwarowe i środowiskowe adaptacje poszczególnych ksiąg i opowiadań biblijnych. "Biblia Ślązoka", „Dobra czytanka wg świętego zioma Janka” i Nowy Testament w przekładzie na gwarę góralską pojawiały w stosunkowo krótkich odstępach czasu. Wszystkie wywołały wiele emocji i cala burze dyskusji. Na czym polega ich fenomen?

W gronie zarówno entuzjastów jak i przeciwników przekładania tekstów o charakterze religijnym są zarówno specjaliści jak i laicy, osoby świeckie i duchowni. Spór dotyczy głownie uchybień i nieścisłości w przekładach. Profesor Renata Przybylska, dziekan Wydziału Polonistyki UJ objęła stanowisko w tej sprawie: „ - Mam wątpliwości co do sakralnego charakteru takich przekładów. Przekład na rozmaite dialekty i style może prowadzić do desakralizacji, prymitywizacji treści Biblii. Uważam, że istota języka biblijnego tkwi w jego osobliwości. Dlaczego raptem zaczęły nam przeszkadzać archaizmy?” Może dlatego, że wszystko już było? Niestety kultura to nie tylko twórczość artystyczna, tym bardziej gdy za główny cel uchodzą profity. Masowy odbiorca upodobał sobie sensacje i rozrywkowy kicz, które nie wymagają wielkiego zaangażowania umysłowego. Pomimo faktu, iż kultura masowa niejako wyłoniła się, czy też została oswojona przez kulturę wysoka, to jednak prezentowane przez nią wartości w niczym nie przypominają tych znanych nam chociażby z przypowieści biblijnych. Innymi słowy nie trzeba szukać treści tam gdzie jej nie ma.

Zabiegiem odwrotnym okazał się być projekt przetłumaczenia ewangelii wg św. Jana na język ulicy. Czytanka różni się od języka ewangelii Janowej głównie leksyką. Inna jest również frazeologia. Jej język jest ściśle slangowy. Praktycznie każdy wers zawiera kolokwializmy, co siłą rzeczy sprawia, ze wyrazy nabierają nowych znaczeń. Czytanka wg św. zioma Janka jest z całą pewnością najbardziej zaawansowanym i skrupulatnie przygotowanym przekładem. Pod warunkiem, że w ogóle możemy używać tu tego terminu, bo jak się okazuje jest to nadużycie.

"Zgodnie z zaleceniami Soboru Watykańskiego, za przekład Biblii należy uważać tekst tłumaczony bezpośrednio „z biblijnych języków oryginalnych”, czyli w przypadku Starego Testamentu z języka hebrajskiego, aramejskiego lub greckiego a w przypadku Nowego Testamentu tylko z języka greckiego." Jednak jest to mało znaczący fakt gdy zdamy sobie sprawę z idei towarzyszącej czytance. Jest to misja podjęta przez grupę młodych ludzi w celu chrystianizacji młodzieży. Jej obecna forma jest efektem pracy całej grupy specjalistów odpowiedzialnych za zgodność czytanki z oryginałem.

W istocie, wpływ projektu na młodych ludzi jest widoczny. Dowiedziono już, że młodzież o wiele lepiej skupia się na sensie przekazu adaptacji niż samej ewangelii. W związku z powyższym łatwiej jest im go zrozumieć. Podczas konferencji zorganizowanej przez Radę Języka Polskiego ksiądz Andrzej Draguła, rzecznik prasowy przystanku Jezus, przyznał, że czytanka pomimo swoich wad, doskonale nadaje się do ewangelizacji subkultur młodzieżowych. Zauważył to również ksiądz Tomasz Roda, który już od jakiegoś czasu używa czytanki podczas lekcji religii. Katecheta przekonuje, że jest to cenny punkt zaczepienia w dyskusji nad tradycyjnym przekładem biblii. Trzeba tez zaznaczyć, że tego typu inicjatywy są narażone na ostrą krytykę. Do najzagorzalszych przeciwników należy m.in. Rada Języka Polskiego, która zarzuca współczesnym przekładom biblii nie tylko wspomniane już nadużycia terminologiczne, ale i ograniczony zasięg społeczny, trywializacje oraz mieszanie sacrum i profanum.

Dawniej język był w znakiem rozpoznawczym statusu publicznego osoby i wartością samą w sobie. Posługiwanie się odpowiednim językiem przynosiło satysfakcję, prestiż i korzyści życiowe, umożliwiało wstęp do pożądanych towarzystw, stanowiło warunek powodzenia i kariery. Szanowano zalecenia słownikowe, gramatyczne, stylistyczne, dykcyjne. Naśladowano wzory literackie, mówiono wyraźnie, dobrze artykułując głoski. Przestrzegano obowiązkowych pauz między zdaniami i członami zdań. Mówiono niezbyt pośpiesznie, co było demonstracją godności i zarazem uprzejmości. Język człowieka kulturalnego musiał się składać ze zdań porządnie zbudowanych i wyrażeń poprawnych pod względem logicznym, gramatycznym, estetycznym i obyczajowym. Polak, chcąc dobrze mówić po polsku nie używał wyrażeń będących naleciałościami z obcych języków. Obecnie stosowanie się do norm nie gwarantuje ani sukcesu, ani szacunku, ani właściwie niczego. Nie wiemy które zachowania są stosowne, a które nie. Godność przypisuje się na zasadzie analizy kont bankowych. Profesor historii starożytnej, nie jest już otoczony respektem, podziwem i zazdrością, jak przed kilkudziesięciu laty. Wystarczy wyjść na ulice by zauważyć, ze nasz język stylizuje się na język raczej bandyty aniżeli arystokraty. Miejscem, gdzie najłatwiej zaobserwować rozmaitość form pluralizmu kulturowego są fora internetowe, gdzie wymianie podlegają poglądy ludzi z różnych rejonów świata. Ich język, sposób wypowiedzi, tylko w nieznacznym stopniu odbiega od tego, jakim posługują się na co dzień. Na tej podstawie łatwo zaobserwować rocznice w sposobie formułowania myśli.

Nietrudno zauważyć również, że wypowiedzi internautów zostały zdominowane przez naleciałości. Zapożyczenia definiuje się jako zjawisko przechodzenia pewnych cech jednego języka do innego. Używamy ich w celu wzbogacenia języka o nowe nieistniejące konstrukcje oraz urozmaicenia go nowymi wariantami konstrukcji już istniejących. Obecnie obserwuje się masowe zapożyczanie wyrazów z języka angielskiego, głównie z jego wersji amerykańskiej. Są to zarówno wyrazy często używane, spotykane na szyldach i w ogłoszeniach, upowszechniające się szybko w polszczyźnie (np.: chips, hamburger, market, shop, aerobic, fitness club , poster, puzzle, ranking, monitoring, sponsor , terminal, wind-surfing, hard rock). Obserwuje się także tworzenie od nich wyrazów pochodnych, co jest oznaką ich przyswojenia. I tak na przykład: "sponsor" stał się wyrazem podstawowym dla: sponsorować, sponsorowanie, sponsorski, a od czasownika klonować utworzono słowa: sklonować , klonowanie, klon.

Zjawiskiem charakterystycznym jest tez przejmowanie do naszego języka niepolskich (przede wszystkim angielskich) znaczeń wyrazów znanych w naszym języku, zwykle dawnych pożyczek łacińskich. Np. rzeczownik kondycja, który w polszczyźnie II połowie XX w. znaczył „stan fizyczny organizmu”, w ostatnim dziesięcioleciu nabrał dodatkowo znaczenia „stan, położenie, warunki” (kondycja polskiej gospodarki, kondycja polskiej inteligencji), niewątpliwie pod wpływem znaczeń angielskiego wyrazu condition. Innym przykładem może być nadużywanie partykuły potwierdzającej "dokładnie!" używanej w znaczeniu „tak, właśnie tak, właśnie” pod wpływem angielskiego exactly.

Znajduje to swój bezpośredni związek ze skrótowcami. Akronimy na stałe usadowiły się głównie w naszych komunikatorach, sms"ach, chat"ach i wszędzie tam chcemy szybko przekazać jakąś informację. Jest to słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów. Zarówno skrótowce angielskie (btw, np, CMYK, UFO, HiV) jak i polskie (AGD, PZU, RP) są bardzo popularne. Ich niewątpliwą zaletą jest ekonomiczność oraz szybkość i wygoda stosowania.

W kontekście mody językowej nie sposób nie wspomnieć o takich pojęciach jak: socjolingwistyka, psycholingwistyka i NLP. Dwa pierwsze zajmują się badaniem zasad funkcjonowania języka w kontekście społecznym lub psychologicznym. Bezpośrednio z nich wyłoniło się programowanie neurolingwistyczne, czyli w skrócie NLP. Jest to zbiór technik komunikacji nastawionych na tworzenie i modyfikowanie wzorców postrzegania i myślenia u ludzi. Jego siła polega na sprytnym i przemawiającym do wyobraźni wymieszaniu naukowych faktów, niepopartych niczym domysłów oraz chwytliwych, choć nieprawdziwych skojarzeń. Zdania na temat skuteczności tej metody są podzielone. Zarówno grono entuzjastów, jaki i grupa sceptyków ma argumenty potwierdzające słuszność ich stanowiska. Tymczasem złota zasada show-biznesu sprawdza się i tutaj. Zróżnicowane kursy programowania kosztują wcale niemałe pieniądze. Ludzie, którzy twierdza, ze NLP zmieniło ich życie na lepsze, są w stanie płacić setki tysięcy złotych rocznie za osobistego trenera.

Moda językowa jest na tyle złożonym zjawiskiem, że nie sposób przeanalizować go w pełni w tak krótkim czasie. Ponadto ciągły i coraz szybszy rozwój różnych gałęzi życia sprawiają, że i wnioski mogą się od siebie różnić. Niestety trzeba do tego przywyknąć oraz starać się kontrolować i zrozumieć fenomen języka, bo nie jesteśmy w stanie zatrzymać jego ewolucji. Pamiętajmy jednak, że to my ją napędzamy i to naszym zadaniem będzie pokierowanie go w odpowiednią stronę. Nie dopuśćmy do tego by stracił swój obecny wyraz i używajmy go rozważnie, tak aby dalej spełniał swoją rolę. Zadbajmy, by dalej służył do komunikacji.

strona:    1    2    3    4    5  





Współczesne błędy językowe. Omów, na czym polegają i przedstaw ich klasyfikację

Ocena:
20/20
Teza: W języku potocznym popełniamy wiele błędów, część z nich jest już tak rozpowszechniona, że niewiele osób zwraca na nie uwagę. Niepoprawne wyrażenia wchodzą do normy użytkowej i przestają razić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo szeroko charakteryzuje błędy. Przydatna prezentacja pps.

Manipulacja językowa i perswazja w różnych komunikatach. Przedstaw odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Perswazja jako narzędzie manipulacji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ambitna i przemyślana. Dobrze uargumentowana teza, poprawna bibliografia.

Reklama, jej język i sposób przedstawiania świata. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Reklama kreuje nową rzeczywistość i konsumpcyjną filozofię życia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treść i przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Środki językowe służące perswazji w reklamie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zastosowanie środków perswazji w reklamie umożliwia manipulację jej adresatem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo przejrzysta. Mimo zwięzłości porusza wiele istotnych zagadnień. Ciekawa prezentacja pps.

Cechy kiczu i charakterystyka środków językowych, którymi się posługuje. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Kicz zjawisko społeczne, powstałe wskutek szybkiego i niepohamowanego rozwoju kultury masowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa, opiera się na wielu konkretnych przykładach. Poprawny styl i język wypowiedzi.

Błędy językowe we współczesnej polszczyźnie. Omów temat na podstawie zebranych przykładów z języka potocznego bądź tekstów publicystycznych

Ocena:
20/20
Teza: Współcześnie coraz słabiej radzimy sobie z posługiwaniem się poprawna polszczyzną i trudniej przychodzi nam budowanie słownych i pisemnych wypowiedzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca jasno precyzuje kolejne rodzaje błędów na celowo dobranych przykładach.

Specyfika tekstu reklamowego. Omów perswazyjną funkcję reklamy

Ocena:
20/20
Teza: Perswazja jest jednym z podstawowych elementów budujących świat reklam. To ona wpływa na potencjalnych odbiorców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i konkretna. właściwie ilustruje tezę.

Język w domu, w pracy, w szkole - czy to ten sam język polski? Zanalizuj przykłady odmian współczesnej polszczyzny.

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna polszczyzna jest bardzo zróżnicowana. Można wyróżnić jej wiele odmian: ogólną (oficjalną i potoczną), społeczną, terytorialną i osobniczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Omów na wybranych przykładach nowomowę jako środek propagandy z okresu PRL-u

Ocena:
20/20
Teza: Nowomowa jest środkiem propagandy i świadectwem zniewolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat odwołując się do ciekawych literackich tematów.

Tak się nie mówi, czyli o błędach językowych Polaków. Przeanalizuj zgromadzony materiał

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie błędów językowych, zanalizowanych na podstawie zgromadzonego materiału.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogactwo przykładów błędów we współczesnej polszczyźnie. Bogaty materiał będący podstawą do sformowania poprawnych wniosków.

Błędy językowe.Zanalizuj zjawisko na podstawie danych przykładów z radia, telewizji i prasy

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie błędów językowych, zanalizowanych na podstawie danych przykładów z radia, telewizji i prasy.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo szczegółowo zanalizowane różnorodne błędy obecne w mediach.

Język wyznań miłosnych. Rozważ temat na wybranych przykładach tekstów literackich.

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie języka wyznań miłosnych na przestrzeni epok literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca szczegółowo realizująca temat!

Dokonując analizy języka piosenek jednego z wykonawców (zespołów) muzyki współczesnej, wyjaśnij zasadność doboru środków wyrazu.

Ocena:
20/20
Teza: Analiza językowa piosenek Katarzyny Nosowskiej oraz wyjaśnienie zasadności stosowanych środków wyrazu.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa analiza na wysokim poziomie.

Współczesna piosenka jako źródło wiedzy o życiu człowieka i jego losie. Zinterpretuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna piosenka, jako skarbnica prawd życiowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w różnorodne przykłady muzyczne prezentacja.

Język i funkcje tekstów reklamowych w kreowaniu współczesnego obrazu świata. Omów na podstawie celowo zgromadzonego materiału

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie języka i funkcji tekstów reklamowych, wpływających na kreowanie współczesnego obrazu świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo pouczająca praca oparta na współczesnych materiałach reklamowych. Bogata prezentacja pps.

Język prasy sportowej. Omów cechy stylu charakterystycznego dla tej odmiany stylistykii

Ocena:
20/20
Teza: Odmienność języka prasy sportowej na tle innych gatunków publicystycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana praca szczegółowo analizująca wybrane materiały z prasy sportowej.

Różnorodne funkcje tekstu w polskiej muzyce młodzieżowej. Przedstaw temat, przywołując przykłady z różnych gatunków muzycznych

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie różnorodnych funkcji tekstów w polskiej muzyce młodzieżowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i wnikliwa prezentacja oparta na utworach kilku współczesnych twórców muzycznych.

Język subkultury hip-hopowej. Na podstawie analizy wybranych tekstów tego gatunku muzycznego, określ cechy stylu i światopoglądu tej kultury alternatywnej

Ocena:
20/20
Teza: Język subkultury hip-hopowej porusza problemy ważne i aktualne dla światopoglądu tej kultury alternatywnej, znajdując posłuch i kształtując stosunek do rzeczywistości.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna analiza podstawowych motywów i cech twórczości hiphopowej.

Obraz świata w tekstach muzyki hip-hopowej, analizując tekst zwróć uwagę na język, styl, treść i formę

Ocena:
20/20
Teza: Hip-hop poprzesz własną, oryginalną stylistykę wypowiedzi tworzy specyficzny obraz świata

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szczegółowo charakteryzuje cechy hip-hopu, analizując utwory jednego z zespołów.

Bawi, mami, perswaduje... Zanalizuj język reklamy

Ocena:
20/20
Teza: Czy język jakim posługują się marketingowcy jest dla społeczeństwa jasny i zrozumiały

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja ciekawa, poparta dużą znajomością teorii reklamy.

Tak mówił jeszcze mój dziadek, a tak mówię ja. Porównaj sposoby wypowiadania się tych dwóch pokoleń.

Ocena:
20/20
Teza: Język jako element tożsamości człowieka. Przyczyna różnic w zasobie leksykalnym młodzieży i pokolenia osób starszych – odrzucanie zastanego słownictwa w celu wyrażenia swojej pokoleniowej odrębności i tożsamości.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat i ciekawa realizacja.

Motto, cytat, ostatnia scena, tytuł jako klucz do interpretacji dzieła. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Motto, cytat, ostatnia scena, tytuł są kluczami istotnymi i pomocnymi w interpretacji i zrozumieniu dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób przedstawia temat. Poszczególne przykłady są wnikliwie zanalizowane. Poprawny język. Pełna bibliografia.

Przedstaw funkcje języka hip hopu w wybranych piosenkach. Dokonaj analizy wybranych tekstów

Ocena:
19/20
Teza: W każdej przecież dziedzinie sztuki, a za jedną z nich również uważam hip-hop znajdują się zarówno arcydzieła jak i zwykła tandeta.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza przedstawionych tekstów. Własna inwencja. Ciekaw wnioski.

Język instrumentem walki o władzę. Zanalizuj opierając się na wybranych materiałach propagandowych

Ocena:
19/20
Teza: Język w czasach PRL-u służył przede wszystkim utrzymywaniu, wzmacnianiu i odbudowywaniu władzy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca stawia sobie ambitny cel. Sięga po ciekawe materiały. Bogata literatura przedmiotu.

Analiza językowa utworów wybranego pisarza. Przedstaw, analizując funkcje zastosowanych środków stylistycznych

Ocena:
19/20
Teza: Jan Kochanowski jako spadkobierca tradycji estetycznej oraz filozoficznej antyku.

Ocena opisowa nauczyciela:

Język komentarzy sportowych. Scharakteryzuj zjawisko na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Błędy są nieodzowną częścią komentarzy sportowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i logiczna. Kolejne przykłady poprawnie argumentują tezę.

Język polityki i polityków. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Język polityki nie jest wolny od błędów. Szczególnie rażąca jest wulgaryzacja języka przedstawicieli państwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. Opiera się wielu przykładach z czasów rządów koalicji PiS-LPR-Samoobrona. Ciekawa prezentacja pps.

Język polski w korespondencji internetowej i komunikatach SMS

Ocena:
19/20
Teza: Język elektroniczny, może stanowić zagrożenie dla polszczyzny klasycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Porusza wciąż zmieniające się zagadnienie na odpowiednio dobranych przykładach.

Język kontaktów internetowych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Nowoczesne urządzenia elektroniczne w pewnym sensie narzucają nowy język przekazu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, oparta na dobrze dobranych przykładach. Ciekawe wnioski.

Środki językowe spotykane w języku reklamy. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy reklam poprzez wszelkiego rodzaju środki perswazji manipulują naszymi emocjami chcąc przekonać nas do swojego produktu.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca, zawiera wiele konkretnych przykładów i odwołań do świata reklamy. Przemyślane wnioski.

Ewolucja języka reklamy. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Reklama od swoich początków do dnia dzisiejszego przeszła ogromną ewolucję. Głównym motorem napędowym rozwoju było powstanie i rozpowszechnienie mass mediów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ma przejrzystą konstrukcję. Napisana jest poprawnie literackim językiem.

Funkcje języka w reklamach telewizyjnych. Przedstaw, opierając się na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Główna funkcją języka w reklamie jest perswazja.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna prezentacja realizująca założenia tematu. Dobrze wybrane przykłady, właściwe cytaty.

Omów język wybranych bohaterów literackich. Zaprezentuj specyficzne cechy wybranych wypowiedzi

Ocena:
19/20
Teza: Język bohaterów literackich przekazuje ich myśli, cechy charakteru oraz świadczy o przynależności środowiskowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje zagadnienie literackiego języka bohaterów. Poprawna bibliografia.

Moda językowa. Omów zjawisko, analizując wybrane przykłady ze współczesnej polszczyzny

Ocena:
19/20
Teza: Tempo rozwoju języka, jako sposobu porozumiewania się, jeszcze nigdy nie było tak dynamiczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skrupulatnie analizuje współczesny język.

Piosenki jako manifesty. Scharakteryzuj i uzasadnij na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Teksty piosenek są zapisem emocji i przekonań młodego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i oryginalna. Argumenty i utwory potwierdzające tezę dobrze dobrane.

Retoryka w teorii i praktyce. Zaprezentuj sztukę argumentacji i perswazji na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Proces kształtowania się retoryki jest procesem żywym i trwa aż do dzisiaj.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przemyślana praca. Wiele przykładów i nakreślony historyczny rozwój oraz rola retoryki.

Stylizacja biblijna. Omów jej cechy i znaczenie, analizując wybrane utwory literackie

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodne środki językowe kształtujące język Biblii są często wykorzystywane przez pisarzy, którzy za ich pomocą dokonują stylizacji biblijnej swoich utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo bogata bibliografia. Praca w pełni realizuje temat.

Gwary środowiskowe i ich znaczenie w komunikacji. Omów zagadnienie na wybranym przez siebie materiale językowym

Ocena:
19/20
Teza: Stale przebywające ze sobą jednostki wytwarzają język, który zrozumiale określa to, co daną grupę otacza i w precyzyjny sposób definiują zadania poszczególnych jednostek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna, charakteryzująca kilka gwar środowiskowych. Bogata bibliografia. W celu spokojnego przedstawienia argumentów można skrócić wypowiedź wybierając jedną lub dwie z przedstawionych gwar.

Funkcje tekstu w polskiej muzyce młodzieżowej. Omów temat, odwołując się do wybranych przykładów muzycznych

Ocena:
19/20
Teza: Muzyka zawsze była, jest i prawdopodobnie będzie sposobem wyrażania się młodych ludzi, definiowania swej osobowości i swojego spojrzenia na świat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko traktuje temat, pokazując różnorodne gatunki muzyczne. Poprawna bibliografia.

Wieloznaczność wyrazu w procesie komunikacji. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych tekstów kabaretowych

Ocena:
19/20
Teza: Wieloznaczność wyrazów jako zjawisko mające istotne znaczenie w procesie komunikacji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i ambitna. Operuje wieloma przykładami. Bogata bibliografia.

Funkcje związków frazeologicznych w komunikacji niewerbalnej

Ocena:
19/20
Teza: Największą rolę w komunikacji niewerbalnej odgrywa twarz, opisuje ją wiele związków frazeologicznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo przejrzysta i przemyślana. Głęboka analiza problemu.

Manipulacja i jej wpływ na człowieka. Przedstaw na przykładzie wybranych tekstów kultury

Ocena:
18/20
Teza: Cywilizacja już od samego początku związana jest z dążeniami ludzi do wpływania na innych i manipulowania nimi. Manipulacja zawsze jednak stanowiła narzędzie oddziaływania na wyobraźnię, poglądy, pragnienia i dążenia jednostek jej poddanej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Ciekawie przedstawia dzieje manipulacji od starożytności po dzień dzisiejszy. Poprawny język.

Chwyty erystyczne i ich funkcjonowanie w wybranych tekstach literackich, publicystycznych lub politycznych

Ocena:
18/20
Teza: Zastosowanie chwytów erystycznych w dyskusjach i sporach na przykładzie literatury i świata polityki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, temat zrealizowany wnikliwie, co świadczy o dużej wiedzy autora.

Język uczniowski jako jedna z odmian gwary

Ocena:
18/20
Teza: Jedną z najbardziej popularnych odmian języka polskiego jest slang młodzieżowy, studencki czy uczniowski, który swoją atrakcyjność zawdzięcza charakterowi grupy i jej szerokiej komunikatywności.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i oryginalna. Dobrze dobrana literatura przedmiotowa. Poprawnie dobrane argumenty.

Kicz językowy i muzyczny na przykładzie utworów disco polo. Omów temat w oparciu o wybrane przykłady

Ocena:
18/20
Teza: Muzyka i teksty piosenek z gatunku disco polo posiadają zespół cech charakterystycznych dla kiczu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwa i poprawna. Przytoczone testy disco polo w pełni uzasadniają tezę.

Język sprawozdań sportowych. Omów jego specyfikę na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Język sprawozdań sportowych różni się od innych wypowiedzi dziennikarskich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele ciekawych przykładów dźwiękowych. Poprawna analiza tematu.

Omów i scharakteryzuj język komentarzy i transmisji sportowych na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Język sprawozdawców sportowych nie jest doskonały.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele przykładów z transmisji sportowych. Barwnie zilustrowany temat, ciekawa teza.

Kicz językowy. Przeanalizuj zjawisko na podstawie wybranych tekstów kultury

Ocena:
18/20
Teza: Najważniejszą cechą kiczu jest intencja jego twórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawiera wiele przykładów. Poprawny styl wypowiedzi.

Neologizmy - pojęcie, podział oraz przykłady w wybranych tekstach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Neologizmy artystyczne często występują w prozie fantastyczno-naukowej oraz prozie fantasy, ale również, a może przede wszystkim, w poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Środki perswazji językowej stosowane w reklamie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Reklama nie byłaby skuteczna gdyby nie zawarty w niej komunikat perswazyjny - najistotniejszy czynnik oddziaływający na odbiorcę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Przedstawione przykłady potwierdzają tezę.

Stereotypy dotyczące wybranych narodów zakorzenione w języku polskim. Omów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
18/20
Teza: W każdym języku istnieje wiele przysłów i wyrażeń określających różne państwa, jednak najczęściej mówią one nieprawdę o ich mieszkańcach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, zawiera wszystkie niezbędne przykłady by uargumentować tezę.

Współczesne zmiany w slangu młodzieżowym. Scharakteryzuj zjawisko, odwołując się do konkretnych przykładów

Ocena:
18/20
Teza: Współcześnie obserwujemy gwałtowny rozwój języka młodzieży, który staje się coraz mniej zrozumiały dla szerokich mas ludzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele przykładów z języka, świadczących o jego dynamicznej zmianie. Można pogłębić analizę.

Zapożyczenia we współczesnej polszczyźnie. Przedstaw problem, opierając się na konkretnych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: We współczesnej polszczyźnie obserwujemy ekspansję zapożyczeń z języka angielskiego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko analizuje temat. Wiele przykładów. Bogata prezentacja pps.

W oparciu o zgromadzony materiał dokonaj analizy językowej użytkowników CB-radia

Ocena:
18/20
Teza: Język użytkowników CB-radio jest formą slangu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w konkretny i zwięzły sposób ukazuje cechy języka, jakim posługują się użytkownicy CB radia.

Funkcje tytułu i motta. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
17/20
Teza: Stanowią one jednak integralną część utworu, a ich rola jest zależna od zamysłu autora utworu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca powierzchownie przedstawia rolę tytułu i motta. Bogata literatura nie wykorzystana w pełni.

Mowa ciała jako przykład komunikacji niewerbalnej

Ocena:
17/20
Teza: Zachowania niewerbalne to jedna z ważniejszych części komunikacji międzyludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni wyczerpuje temat.

Wpływ ekspansji techniki na rozwój współczesnego języka potocznego

Ocena:
17/20
Teza: Technika wywiera duży wpływ na różne obszary języka, w szczególności na leksykę, frazeologię oraz składnię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna w czytelny sposób przedstawia omawiane zagadnienia. Zbytnia skrótowość. Bogate przykłady, choć zabrakło ich dokładnej analizy.

Nazwy miesięcy i świąt w języku polskim. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
16/20
Teza: Nazwy miesięcy i świat zostały wymyślone na podstawi obserwacji przyrody, zjawisk pogodowych, czynności wykonywanych w danym okresie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w skrócie skupia się na problemie. Ogranicza się głównie do zdefiniowania poszczególnych pojęć. Bogata bibliografia i plan pracy.