Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw człowieka


Motyw heroicznego sukcesu człowieka w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Aby dokładnie zrealizować temat na początku muszę odpowiedzieć na pytanie, czym jest sukces, czyli szczęście. Szczęście jest to pojęcie bardzo pojemne i wieloznaczne. Władysław Tatarkiewicz w swoim eseju zatytułowanym Cztery pojęcia szczęścia zajął się dogłębną analizą tego zagadnienia. Już sam tytuł tej pracy sugeruje istnienie czterech sposobów pojmowania sukcesu. Są to: pomyślność, przyjemność, eudajmonia, a także pełne i całkowite zadowolenie z życia. Czwarta interpretacja tejże wartości będzie punktem wyjścia do rozważań nad moja pracą. Pragnę zwrócić uwagę, iż w swojej prezentacji odchodzę od standardowego, powiedziałabym stereotypowego rozumienia szczęścia (jako splotu pozytywnych zdarzeń czy posiadania wielu dóbr materialnych). Zapewne ta interpretacja sukcesu, którą wybrałam nie jest tak powszechna i prosta jak inne wyżej wymienione, ale chciałam pokazać głębszy sens tego pojęcia, który z całą pewnością jest w nim ukryty. Ten tak nietypowo pojmowany sukces znalazłam w życiu i postawach bohaterów literatury współczesnej: w Dżumie Alberta Camus, Wieży Gustawa Herlinga- Grudzińskiego i w Ojcu zadżumionych – poemacie romantycznym Juliusza Słowackiego.

Swoje rozważania rozpocznę od Dżumy. Jest to powieść paraboliczna dlatego, że wydarzenia i świat przedstawiony są tylko pretekstem do przekazania głębszych uniwersalnych prawd o ludzkiej egzystencji. Albert Camus w swej powieści przedstawia wizję epidemii, która atakuje miasto Oran leżące w algierskiej prowincji w Afryce. Kreując ten symboliczny obraz, autor koncentruje się na ukazaniu masowych reakcji wywołanych egzystencją w sytuacji zagrożenia. Utwór daje różne możliwości rozumienia tytułowej dżumy, dosłownie jako choroby lub też bardziej metaforycznie jako wojna( książka ta była pisana podczas II wojny światowej), a także jako zło tkwiącego w człowieku (takiego sformułowania użyje później Tarrou) czy też jako kataklizm. W każdej z przytoczonych interpretacji dżuma jest czymś złym, jakimś nieszczęściem, niezawinionym cierpieniem względem którego mieszkańcy miasta przyjmują różne postawy. Także jednostkowe postaci reprezentują odmienne postawy: doktor Rieux – to człowiek oddający się bez reszty walce z dżumą w imię wypełnienia swojego powołania, Tarrou- reprezentuje postawę męczennika, osoby gotowej do walki ze złem, Cottard - bohater, który korzysta na nieszczęściu innych , Rambert- na początku alienuję się od tej całej sprawy w mieście, jednak później włącza się we wspólna walkę, i w końcu ojciec Paneloux - typowy przedstawiciel Kościoła, wyraża konieczność przybrania odpowiedniej postawy wobec cierpienia. Narrator powieści jest jawny, utożsamia się ze społeczeństwem, mówi w imieniu wszystkich mieszkańców wyraźnie zaznacza swoją obecność. Dopiero pod koniec powieści czytelnik dowiaduje się, ze tajemniczym narratorem jest sam doktor Rieux.

Chciałabym teraz nieco skupić się na kluczowej postaci powieści jakim jest doktor Rieux. Camus w osobie Bernarda umieszcza archetyp człowieka nie godzącego się na bezsensowną śmierć setek ludzi, który mimo beznadziejności swej walki, mimo wyczerpania i powszechnego zobojętnienia walczy do końca, bo wartość życia widzi tylko i wyłącznie w walce. Jego postępowanie, sposób życia jest zdeterminowane przez trudne dzieciństwo w biedzie. Twierdzi, że to ona pozwoliła mu zrozumieć ludzką niedolę, pokazała jak bardzo potrzebuje współczucia i pomocy innych nie angażując w to wszytko Boga. Bernard Rieux uważa, że przyzwolenie na chorobę, bierność, pasywność, pogrążanie się w apatii jest gorsze niż sama dżuma, jest jakby przyzwoleniem na jej rozprzestrzenianie się. Te wszystkie elementy, które wymieniłam można zastąpić jednym słowem- heroizm, heroizm nowego typu, bo cywilny. Należy tu zadać teraz pytanie, na czym właściwie polega sukces doktora i czy w ogóle go osiągnął? Z całą pewnością tak, sukces głównego bohatera polega na tym, że on sam nie wierzy w skuteczność swojej ofiary, nie wierzy w sens swojej walki, cały czas jest świadomy swojej przegranej, ale ta niewiara nie przeszkadza mu w heroicznej walce. Sukces to uświadomienie sobie konieczności niepoddawania się. Potrzeby walki mimo wszystko. W rozmowie z Tarrou Rieux nie odwołuje się do sił nadprzyrodzonych twierdzi, że: Dla Boga byłoby, być może, lepiej, gdyby w niego nie wierzono, lecz walczono wszelkimi siłami ze śmiercią , nie podnosząc nawet oczu ku milczącym niebiosom. Lekarz wskazuje tu potrzebę ciągłej i heroicznej walki wszystkimi metodami, czyli czynne i zdecydowane przeciwstawienie się złu, a nie bierne czekanie na przysłowiowy cud. Mówi mu także, że gdyby wierzył w Boga to zostawiłby chorych opiece Opatrzności. Nie wyobraża sobie także wyrzeczenie się swej aktywności, walki z dżuma, przy tym nie może wierzyć w Boga, bo sprzeciwiałby się wtedy jego woli. Słowa doktora, że: W ludziach więcej zasługuje na podziw niż na pogardę- podkreślają tym samym niezachwianą wiarę w człowieka. Nie może zgodzić się na to cierpienie, gdyż swój zawód rozumie głębiej niż tylko powołanie do leczenia, pojmuje go jako walkę z niesprawiedliwością, bo lekarz nigdy nie jest obojętny na los drugiego człowieka. Postawa jaką prezentuje doktor to postawa bezinteresownego poświęcenia, trudniejszego niż poświęcenia w imię Boga. Przez krytyków nazywana jest świętością laicką. Dlatego, że w efekcie takiej postawy nie może liczyć na jakąkolwiek nagrodę, niczego się spodziewać, bo nie ma nic ponad życie doczesne, wszystko rozgrywa się tu i teraz wśród zwykłych ludzi. Śmiało można tutaj wysnuć wniosek, że Rieux odkrył sens życia, ma pełna wiedzę o świecie, wie, że nic go już nie może zaskoczyć. A zatem czy świadomość nie pokonania zła czyni go szczęśliwym? Zdecydowanie tak, bo samym sukcesem jest to, że on wie o swoich ograniczeniach. Lekarz mówi o sobie tak do przyjaciela Tarrou: Ja nie mam powołania ani na bohatera, ani na świętego. Chciałbym po prostu być człowiekiem. Tymi słowami Rieux podkreśla swój bezinteresowny humanizm i to, że to co robi to po prostu ludzkie odruch(współczucie, pomoc ,zrozumienie).

Mówiąc o ludziach sukcesu odwołam się także do ojca Paneloux i jego postawy wobec zła. Ksiądz postanowił walczyć z dżumą organizując tydzień modlitw. Wygłasza 2 bardzo ważne kazania, w których różnie interpretuje dżumę. W pierwszym twierdzi, że zaraza to kara za grzechy ludzi, mówi, że Bóg odwrócił wzrok od społeczeństwa. Okrutna śmierć małego synka sędziego Othona, której świadkiem jest Paneloux powoduje pewną przemianę wewnętrzną u jezuity. Po tym wydarzaniu ksiądz nie jest już tak pewien swojego stanowiska. W drugim kazaniu Paneloux nieco łagodnieje w swoich osądach, utożsamia się z ludźmi, mówiąc my, dżumę interpretuje jako tajemnicę zesłaną prze Boga, próbę wiary ludzi. Ksiądz tak naprawdę nie wie czym jest zaraza, ale łatwiej jest mu to wszystko znosić, gdy wierzy. Postawa wojującego jezuity to także postawa heroiczna. Antycypując po drugim kazaniu księdza, jezuita staje się podobny do Labrosso- bohatera Wieży, dlatego, że obydwu bohaterom łatwiej jest znosić cierpienie, gdy mogą się odwołać do wiary w Boga.

Reasumując zarówno Rieux jak i ojciec Paneloux to ludzie sukcesu. Obydwaj walczą z kataklizmem, który spadł na algierskie miasto. Łączy ich postawa heroiczna, czyli ciągła walka, która jest nieustającą klęską . Z taka różnicą, iż heroizm lekarza ma znacznie większy zasięg niż księdza. Sukces Paneloux to sukces indywidualny. Warto podkreślić, że dżuma dla Rieuxa to niekończąca się klęska zaś dla Panelouxa to tajemnica. Jezuita różni się od doktora tym, że lekarz przyjmuje zarazę jako oczywistość, zaś kapłan chce ja uzasadnić.

Postawa heroiczna zajmuje w twórczości Alberta Camus znaczące miejsce, mam na myśli Mit Syzyfa, będący reinterpretacją mitologicznego mitu o Syzyfie. Jest w nim ukazana postawa heroiczna Syzyfa jawiąca się jako wyraz zwycięstwa. Zwycięstwo tego bohatera polega na tym, że uświadamia sobie, iż nie ma nadziei, dąży do celu, choć wie, że go nie osiągnie, że nie wtoczy głazu na górę. Syzyf jest szczęśliwy, znajduje sens swojego istnienia, w klęsce znajduje uzasadnienie bytu. Camus jako ateista próbuje polemizować z takim poglądem, że Bóg nie musi stać nad naszym życiem i nim kierować. Sens mitu to ukazanie konfliktu między potrzebą poznania a niemożnością osiągnięcia takiego celu nie musi przekreślać racji ziemskiego istnienia. Camus chciał pokazać sens syzyfowego wysiłku mimo jego beznadziejności.

Przejdę teraz do omówienia Wieży Herlinga- Grudzińskiego, szczególnie zwrócę swoją uwagę na postać Lebrosso, trędowatego samotnika uwięzionego w Wieży Strachu. Na samym początku zwrócę jednak uwagę na kompozycję tego opowiadania. Kompozycja ta nosi nazwę szkatułkowej, dlatego, że w losy oficera alianckiego wplata się historia Sycylijczyka (nauczyciel z Turynu),a w nią losy Trędowatego. Z zabiegiem tym łączy się mnogość narratorów, mówią m.in. narrator pierwszoosobowy(oficer aliancki), narrator książeczki de Maistre’a.

Główny bohater Wieży, to Lebbroso, który jest bohaterem tragicznym postawionym wobec sytuacji granicznej – trądu, wobec cierpienia i śmierci. Mieszkaniec wieży to nieszczęśnik, który cierpi z powodu odizolowania w skutek choroby. Jego sytuacja jest wyrokiem losu, nie zależy od niego. W kreacji Trędowatego urzeka jego zachowanie i sposób postępowania, oprócz ogromnej pokory i zagorzałej wiary, stosunek do jego siostry, zachowanie podczas rozmowy z de Maistre. Niestety siostrę samotnika także dotknęła okrutna i niszcząca choroba, dlatego znalazła się tam gdzie jej brat, czyli w Wieży Strachu. Lebbroso świadomy swojego oszpecenie i zniekształcenia twarzy, dzieli ogród na pół oddzielając dwie części ścianą z chmielu, aby jego przyjaciółka nie musiała oglądać go w tak potwornym stanie. Nieszczęśnik przeżywa także chwile załamania, zwątpienia, przyczyną niewątpliwie była śmierć siostry, później przyczyniła się do tego jeszcze śmierć czworonożnego przyjaciela, który zostaje ukamienowany. Niedługo potem Trędowaty znajduje list od siostry, leżący pośród kart Księgi Hioba. Lektura tej części Biblii ratuje Lebbrosa przed samounicestwieniem. Lebrosso podobny jest do biblijnego Hioba, nie tylko ze względu na godne znoszenie cierpienia i zawierzenia się Bogu, ale także na rodzaj przeżywanej choroby, obydwaj chorują na trąd. Więzień wieży nie złorzeczy przeznaczeniu, przyjmuje z pokorą na siebie wyrok. Głęboka wiara jawi się tutaj metodą ocalenia. Znamienne jest także porównanie Cierpiętnika do pielgrzyma świętokrzyskiego, łączy ich nie tylko wygląd fizyczny, ale także postawa heroiczna- obydwaj nie widzą celu swojej wędrówki- Boga, ale uparcie i stanowczo dążą do niego. Obydwaj są zdani na siebie, samotni, nie doświadczający obecności Opatrzności. Czy w obliczu takiego cierpienia, można nazwać Lebrosso człowiekiem sukcesu? Z całą pewnością tak jego heroizm, pokora, zgoda na zaistniały los składają się na jego osobisty sukces.

Heroiczny sukces odnalazłam także w postawie Araba z Ojca zadżumionych Juliusza Słowackiego. Utwór składa się w całości z monologu tytułowej postaci, prowadzonego w sposób bardzo subiektywny, która wspominając najpierw szczęśliwe lata spędzone wspólnie z rodziną, potem zaś prezentuje ogrom cierpienia i bólu jakiego doznał z powodu utraty ośmiorga dzieci i żony, motyw bólu rodzicielskiego. Cierpienie przychodzi do niego z zewnątrz i ma wydźwięk tym dramatyczniejszy, że zostało zestawione w domyśle z biblijną Księga Hioba. Hiob jest człowiekiem szczególnie umiłowanym przez Boga, a jego cierpienie jest wpisane w zbawcze dzieło Boga, sam bohater to rozumie i akceptuje. Cierpienia dotykające "ojca zadżumionych" jawi siłę jako siła niszcząca, fatum, któremu człowiek oprzeć się nie może, nawet nie potrafi wytłumaczyć sobie, dlaczego cierpi. Skargi starego Araba uderzają różnorodnością doznawanych uczuć, dziejących się we wnętrzu jednego tylko człowieka. Bohater spokojnie przyjmuje śmierć najstarszego syna, pragnie uchronić przed nią pozostałe dzieci. Jednak gdy odchodzą kolejne w starcu budzi żal, rezygnacja i nadzieja, że są one ostatnimi ofiarami dżumy. Dzieje się inaczej. Gdy na twarzy najmłodszego syna dostrzega znamiona śmierci, w odrętwiałym ojcu budzą się głęboko drzemiące uczucia: przerażenia, rozpaczy i bezsilności. Ból ojca doprowadzony do granic wytrzymałości, przeradza się w obojętność na kolejne nieszczęścia. Muzułmański Arab jest przepełniony boleścią, żalem i goryczą, nie wie z jakiego powodu jest tak okrutnie doświadczony. Ale dzięki wierze w której gorąco trwa może żyć dalej, egzystować. Przez cały czas zwraca się do Allacha, te pytania retoryczne są wyrazicielem tego, ze sytuacja w której się znalazł Ojciec przekracza jego możliwości zrozumienia tego zjawiska. Główny bohater godzi się na zaistniały los, bo tylko taka postawa daje mu gwarancje poczucia życiowego spełnienia. Dzięki takiemu postępowaniu staje się podobny do Lebrossa, obydwaj dzięki wierze i aprobacie losu odnoszą sukces, są spełnieni.

Konkludując, prezentowani bohaterowie, Rieux, Lebbroso i Arab to postaci silne i mocne, odporne na zaistniałe cierpienie. Wszyscy postawieni są wobec sytuacji granicznych wszechogarniającej chorobie - dżumie i trądowi. Nieszczęście w każdym z tych przykładów ma wydźwięk pejoratywny, jest niezawinionym cierpieniem. Prezentowani bohaterowie to postaci, które są wierne sobie i swym przekonaniom. Główny bohater Dżumy wartość życia widzi w heroicznej walce ze złem, odnosi sukces poprzez uświadomienie sobie, że jego bój to nieustająca klęska, wie, że nie pokona zła. Jego ogromny heroizm i bezinteresowny humanizm składają się na sukces. Labrosso i Arab to postaci różniące się od doktora Rieux głównie ze względu na wiarę w Boga. Dwie pierwsze postaci to teiści, zaś lekarz to ateista. Jednak wszystkich łączy heroizm. Trędowaty i muzułmański ojciec to bohaterowie widzący sens życia w wierze w Pana, przyjmują na siebie krzyż cierpienia i godzą się z zaistniałymi sytuacjami. Na przykładzie wszystkich prezentowanych przeze mnie bohaterów można wysnuć wniosek, że człowiek sukcesu to człowiek żyjący zgodnie z wyznawanymi przez siebie ideami i zachowujący swój system wartości.

strona:    1    2    3    4    5  





Wizerunek Boga, świata i człowieka w literaturze. Przedstaw zagadnienie na podstawie dwóch wybranych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizerunki,Boga, świata oraz człowieka zmieniają się w renesansie i romantyzmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, napisana płynnym językiem. Zawiera analizę omawianych utworów poetyckich.

Motyw heroicznego sukcesu człowieka w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Nietypowy sukces człowieka – heroizm w walce ze złem, cierpieniem, własnymi słabościami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na dobrze dobranych lekturach.

Człowiek i jego zmaganie z losem. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zmagania z losem jako główny motor kształtowania światopoglądu i charakteru człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco przedstawia zmagania człowieka z losem. Przejrzysta kompozycja, ciekawe wnioski.

Czyny ludzkie i ich moralne konsekwencje. Omów na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: „Człowiek zbudowany jest z przeciwności, w tym całe jego dramatyczne bogactwo i urok” - Jalu Kurek

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odpowiada tematowi. Ciekawe przykłady literackie, dobry styl wypowiedzi.

Relacja między człowiekiem a Bogiem. Różne rozstrzygnięcia tego dylematu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok bardzo wiele miejsca poświęcano zagadnieniu relacji między człowiekiem a Bogiem, które było analizowane z wielu stron zarówno w liryce, dramacie, jak i epice.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta o czytelny plan. Przywołuje najważniejsze utwory, ukazując różnorodność postaw człowieka wobec boga.

Walka człowieka z przeciwnościami losu. Omów temat, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność bohaterów literackich i filmowych, którym los nie oszczędził przykrych doświadczeń.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie napisana, oparta na niebanalnych przykładach filmowych. Pozostałe lektury przedstawione zostały poprawnie.

Jakiej wiedzy o człowieku dostarczyły ci poznane utwory literackie? Odpowiedz na podstawie wybranych przykładów z literatury XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególni pisarze odkrywają przed czytelnikiem ponadczasowe prawdy o człowieku i jego człowieczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w interesujący sposób odkrywa literackie prawdy o człowieku. Bogata bibliografia.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Indywidualizm - wyraz dumy i wielkości człowieka, przejaw jego pychy, manifestacja inności... Oceń postawę wybranych bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Różne przyczyny indywidualizmu na podstawie losów wybranych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wzorcowa, w pełni realizuje temat, odnosząc się do wszelkich rodzajów indywidualizmu.

Tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. Omów temat na podstawie utworów wybranej epoki literackiej

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze współczesnej ważnym tematem są przeżycia jednostki uwarunkowane określonym momentem dziejowym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, zawierająca ważne wnioski. Przemyślana kompozycja i adekwatność w stosunku do tematu.

Jednostka wobec historii. Przedstaw zmagania się poszczególnych bohaterów z ich historycznym czasem

Ocena:
20/20
Teza: Jednostka wobec biegu dziejów może czuć się bezradna lub może próbować przeciwstawić się mu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna, oparta na poprawnie dobranych lekturach.

Przedstaw i omów portret człowieka współczesnego, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna literatura ukazuje zdecydowanie negatywny obraz jednostki ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dojrzała i wielowątkowa.

Zanalizuj postawy człowieka w sytuacji ekstremalnej na przykładzie literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Na zmiany w zachowaniu i postawy w sytuacji ekstremalnej ma wpływ trwanie sytuacji stresogennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie i szczegółowo opisuje postawy człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Poprawnie dobrana literatura obozowa, czytelny wstęp i zakończenie.

Pan i sługa w literaturze. Przedstaw różne realizacje tego motywu, odwołując się do wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Pan i sługa mogą mieć różne oblicza, ale najważniejszą ich cechą jest wzajemna więź i wierność sługi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dopracowana. Umiejętnie wyciągnięte wnioski.

Odkrywanie tajemnic ludzkiej psychiki w literaturze i sztuce okresu schyłku XIX i początku XX w. Przybliż temat, analizując wybrane dzieła.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka są zwierciadłem epoki, mogą odkrywać przed odbiorcą tajemnice ludzkiej psychiki. Bez wątpienia literatura i sztuka przełomu wieków XIX i XX skupiają w sobie dwa powyższe twierdzenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, oparta na nietuzinkowych lekturach. Przemyślana kompozycja i wnioski.

Człowiek w poszukiwaniu innych światów. Na podstawie wybranych tekstów literackich, malarskich i filmowych scharakteryzuj wykreowaną rzeczywistość i ukaż jej funkcje.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzie od zarania dziejów wierzyli, że ich pobyt na ziemi nie jest jedyną i ostateczną formą egzystencji. Wierzyli, że jest gdzieś furtka prowadząca w nikomu nieznane, tajemnicze miejsca – inne światy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w wyczerpujący sposób realizuje temat. Różnorodne przykłady. Ciekawa prezentacja multimedialna.

Człowiek kowalem swego losu. Na przykładzie wybranych bohaterów literackich rozważ słuszność tej tezy

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy świadomie podejmują wybory życiowe lub są zdeterminowani czynnikami zewnętrznymi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni przemyślana. Ciekawy dobór przykładów, poprawna argumentacja.

Literatura wyrazem pesymistycznego, czy optymistycznego widzenia natury człowieka. Omów w oparciu o przykłady z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: W każdym człowieku znajdują się pokłady dobra, ale silne są także zasoby zła.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana prezentacja oparta na ciekawych przykładach. Trafne wnioski.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Portret psychologiczny bohaterów. Omów na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Psychologiczne portrety trojga bohaterów prozy XIX i XX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie charakteryzuje troje bohaterów literackich. Dojrzały wstęp oraz wnioski.

Jednostka wobec zbiorowości w ujęciu twórców dwóch wybranych epok. Rozważ problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Jednostki wyróżniające się na tle społeczeństwa w twórczości romantycznej i młodopolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Obszerna praca ukazująca szczególne jednostki w społeczeństwie. poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Społecznik a indywidualista. Wykaż różnice na podstawie wybranych lektur

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe różnice, które dzielą postawy społecznikowskie i indywidualistyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat pokazując złożoność problemu.

Wizja Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej. Omów na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie wizji Boga, świata i losu człowieka w literaturze średniowiecznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i przemyślana prezentacja ukazująca bogactwo średniowiecznej świadomości.

Zachowanie człowieka w sytuacjach ekstremalnych. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Nie jest możliwa obiektywna ocena zachowań człowieka w sytuacji zagrożenia życia. Gdy nasze podstawowe potrzeby fizjologiczne i psychiczne nie są zaspokojone nie potrafimy normalnie funkcjonować i odzywają się w nas instynkty zwierzęce.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat potraktowany poważnie. Przytoczone argumenty udowadniają w pełni tezę.

Poszukiwanie przez bohaterów literackich prawdy o życiu i sobie samym. Przedstaw na podstawie wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Doświadczenia życiowe są siłą sprawczą wielkich zmian w życiu nie tylko w odniesieniu do postaci wykreowanych na kartach powieści, ale także do autorów poszczególnych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, dokładnie realizuje założenia tematu. Poprawny styl i język wypowiedzi.

W poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie - jak żyć? Odwołaj się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura XIX i XX wieku dostarcza nam coraz więcej postaci walczących z przeciwnościami losu, zmagających się z samym sobą, rozdartych, „szukających własnego ja”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, doskonale łączy z sobą poszczególne lektury. Poprawny język.

Bohaterowie wierni swoim ideałom. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Patrząc na dorobek literacki twórców na przestrzeni epok, nie pozwala on na nadmierny optymizm, bowiem autorzy wskazują na szereg czynników, które raczej ograniczają jednostkę, nie pozwalając na indywidualizm i swobodny rozwój.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o dojrzałości autora. Lekkość poruszania się po obszarze kultury. Ciekawe lektury.

Walka człowieka z samym sobą. Przedstaw na literackich przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Twórcy literaccy w swych dziełach prócz fabuły poruszali wątki psychologiczne bohaterów. Poprzez zachowania postaci możemy dokonać oceny motywacji ich często kontrowersyjnych czynów.

Ocena opisowa nauczyciela: Mądra i przemyślana praca. Standardowe odwołania do literatury. Poprawna kompozycja.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Jednostka wobec zbiorowości. Rozważ problem, odwołując się do przykładów z dwóch różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Różne postrzeganie misji społecznych i narodowych przez bohaterów dwóch kontrastujących ze sobą epok – magicznego romantyzmu i racjonalnego pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Zawiera pełną bibliografię i plan pracy.

Koncepcja człowieka w literaturze średniowiecza i renesansie. Przeanalizuj na przykładzie wybranych tekstów wyżej wspomnianych epok

Ocena:
19/20
Teza: Odmienność pojmowania koncepcji człowieczeństwa w średniowieczu i renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni odzwierciedla temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Uprzedmiotowienie człowieka jako problem w literaturze. Omów i zinterpretuj zjawisko na wybranych utworach współczesnych

Ocena:
19/20
Teza: Sprowadzenia człowieka do przedmiotu na przykładzie literatury wojennej oraz „Kartoteki” Tadeusza Różewicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza trudny i niejednoznaczny problem. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Synteza losu polskiego XIX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cechy wspólne poszczególnych postaci, a typowy polski los bohatera XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje bogactwo losów Polaków istniejących w XIX wieku na kartach literatury oraz udowadnia niemożliwość przedstawienia syntezy polskiego losu.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Rola doświadczeń życiowych w kształtowaniu człowieka. Przestaw na przykładzie wybranych utworów literackich i filmów

Ocena:
18/20
Teza: Drzewo nie smagane wiatrem, rzadko kiedy wyrasta na silne i zdrowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ciekawa teza uargumentowana na przykładach literackich i filmowym.

Zawiłości psychiki ludzkiej ukazane w literaturze polskiej i obcej

Ocena:
18/20
Teza: Zarówno psychologia, jak i literatura próbują zgłębić psychikę człowieka. Jednak nigdy nie będzie poznana w pełni.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje temat. Kolejne argumenty dobrana poprawnie. Ciekawa literatura.

Błędne decyzje, niewłaściwe wybory. Omów jak pod ich wpływem zmieniło się życie bohaterów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Bohaterowie utworów literackich stają przed wieloma dylematami. Często zdarza się tak, że dokonują niewłaściwych wyborów i nie zawsze są na tyle dojrzali aby ponieść ich konsekwencje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób opisuje drogi różnych bohaterów literackich. Poprawna bibliografia i rozbudowany ramowy plan wypowiedzi.

Najciemniejsze oblicza człowieczeństwa. Przedstaw na wybranych utworach literackich.

Ocena:
17/20
Teza: Ciemne strony natury człowieka: podłość, chciwość, egoizm, okrucieństwo. Czasem te mroczne strony natury człowieka, zaczynają przewyższać dobre cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, opisująca kilka z wielu negatywnych cech człowieka. Poprawna bibliografia.

Trudne decyzje bohaterów literackich. Pokaż na wybranych przykładach z różnych epok literackich

Ocena:
17/20
Teza: Bohaterowie literaccy stają przed traumatycznymi wyborami, czasem dużo cięższymi niż rzeczywiste życiowe problemy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Moralność człowieka poddana próbie. Przedstaw problem na wybranych przykładach.

Ocena:
16/20
Teza: We wszystkich utworach można znaleźć motyw moralności. Niekiedy bohaterowie stają przed wyborem i tylko od ich etycznego kodeksu zależy, jaką drogą pójdą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Zawiera kilka usterek językowych. Teza poprawnie uargumentowana.

Kondycja ludzka ukazana w literaturze rożnych epok.

Ocena:
16/20
Teza: Literatura różnych epok ukazuje w sposób indywidualny postawy swych bohaterów, a poprzez to kondycję sobie współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła. Zawiera niezbędne argumenty do udowodnienia tezy. Poprawna bibliografia.