Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Inne


Motyw narkomanii i narkomanów w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Znalezienie odpowiedniej nazwy dla zjawiska narkomanii, które jak pokazuje życie, potrafi rozprzestrzeniać się z niewiarygodną wprost szybkością, nie jest sprawą prostą. Do dnia dzisiejszego nie ma zgodności w tym względzie, chociaż próby znalezienia określenia, w miarę uniwersalnego, mają już dość odległą historię. Nrk w języku greckim oznacza odurzenie, a mania – szaleństwo. Jakże więc można przypisywać miano szaleńca człowiekowi choremu, którego dolegliwość powstaje nie zawsze z jego winy? Według licznych medycznych pozycji narkomania to popularny termin dość powszechnie używany na określenie stanów zależności fizycznej od leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.

Nałogi towarzyszyły człowiekowi od początków cywilizacji. Farmakologiczne właściwości maku opisane zostały na sumeryjskich tabliczkach, których wiek określa się na miano 6 tysięcy lat. W mitologii można znaleźć można opowieści dotyczące działania substancji odurzających. W IV księdze ,,Odysei” Homer wymienia ,,pharmakon” (gr. lekarstwo) posiadający cudowną moc uciszania zmartwień i pozwalający osiągnąć pewien rodzaj neutralności emocjonalnej. Znajdujemy tam opis biesiady, na której Helena wsypuje do pucharów Grekom, słuchającym smutnej opowieści Telemacha, leku ,,…co uśmierza ból i żółć i głodzi pamięć wszelkiego zła, kto z winem wypije, przez cały dzień łzy nie uroni, nawet gdyby matka mu umarła, albo ojciec, nawet gdyby w jego oczach ścięto mu brata lub ukochanego syna.”

Problem uzależnienia od środków narkotycznych i odurzających nie ma w naszym kraju bardzo odległych tradycji, jeśli oczywiście wykluczyć alkohol. Nie istniał on na znaczącą skalę w okresie międzywojennym, chociaż nieliczne opracowania naukowe sygnalizują występowanie zjawiska narkomanii najczęściej w środowiskach aptekarzy i lekarzy, artystów i literatów. Ludzie dotknięci nałogiem traktowani byli przez ogół społeczeństwa jako pozbawieni woli i charakteru. Pośród środków najczęściej wówczas stosowanych wymienia się morfinę, kokainę, rzadziej heroinę, a wyjątkowo peyotl.

Większe zainteresowanie środkami odurzającymi uwidacznia się w drugiej połowie lat sześćdziesiątych. Jest to okres fascynacji pewnych grup młodzieży ruchem hippisów. Przeniesione z USA na grunt polski atrakcyjne, choć mocno zwulgaryzowane, oddziałujące na sferę emocjonalną hasła pociągnęły za sobą młodzież szczególnie pierwszych lat studiów. Poszukując wewnętrznego spokoju, połączonego ze stanem euforycznej ekscytacji zmysłowej oraz oderwania się od szarej rzeczywistości, młodzież zaczęła sięgać po narkotyki.

Narkomania jest tematem, który bardzo często poruszany jest we współczesnej literaturze, a także sztuce filmowej. Przeróżne zachowania narkomanów są przekazywane w różny sposób. W literaturze można spotkać się z pamiętnikami pisanymi przez narkomanów, czy opowiadaniami pisanych przez ludzi, którzy obserwowali jak inni pogrążają się w nałogu. Pozycje przeze mnie wybrane uważam za najciekawsze pozycje spośród wielu innych istniejących na rynku.

Pierwszą książką, która porusza temat narkomanii jest kontrowersyjna i szokująca powieść dla dorastającej młodzieży. Jej tematyka wiąże się ze sprawami seksu i używania narkotyków. Ćpun Melvina Burgessa, bo właśnie o tej książce mowa, w rankingu popularności literatury obcej w Polsce w 1999 roku ,,Ćpun” osiągnął piąte miejsce.

Akcja powieści toczy się w latach osiemdziesiątych. Główni bohaterowie, para czternastolatków, Gemma i jej chłopak Smółka, borykają się z samotnością i niezrozumieniem. W poszukiwaniu szansy na urzeczywistnienie swojej miłości, zniechęceni nudą małomiasteczkowego życia, buntują się, porzucają rodzinne domy i postanawiają wyjechać do Bristolu. Tam trafiają do środowiska narkomanów i ludzi żyjących na marginesie społeczeństwa. Stopniowo z dwójki nastawionych idealistycznie do życia nastolatków stają się ćpunami, którzy nie zdają sobie sprawy ze swego uzależnienia. Dzieci w świecie heroiny gotowe są zrobić wszystko, by ją zdobyć. Kraść, żebrać, a nawet sprzedawać własne ciało. Próby uwolnienia się od nałogu kończą się niepowodzeniem. Poruszająca historia opisywana w każdym rozdziale z perspektywy innego bohatera, ukazująca różne punkty widzenia. Narratorem każdego rozdziału jest inna osoba, przez co losy bohaterów poznajemy ciągle z nowej perspektywy.

Kolejną książką, która dla odmiany jest relacją osoby uzależnionej jest powieść Barbary Rosiek pt. Pamiętnik narkomanki. Książka powstała z autentycznych zapisków prowadzonych przez Barbarę latami. Porusza wiele problemów na przykład: brak akceptacji ze strony otoczenia, niewyobrażalną wręcz samotność bohaterki, walkę ze szkołą, policją. To wszystko w ostateczności doprowadziło Basię do choroby zniewalającej duszę i ciało - do narkomanii.

Dzień po dniu poznajemy losy autorki Barbary Rosiek, która mówi nam o tym jak narkotyki wkradły się do jej życia, jak je zniszczyły i na zawsze zmieniły. Basia opowiada nam również o ludziach, którzy pomogli obudzić się z koszmaru, jakim był nałóg. Z codziennych, bardzo osobistych relacji bohaterki, dowiadujemy się jak wyglądała jej droga do uzależnienia. Poznajemy młodą dziewczynę, która nie potrafi odnaleźć się wśród rówieśników. Zaczyna brać narkotyki. Najpierw dla zabawy, z chęci zaimponowania nowym znajomym, potem z powodu piętrzących się problemów. Wywołany narkotykami stan błogiej nieświadomości zaczyna coraz bardziej ją wciągać. Coraz bardziej go potrzebuje. Nawet nie orientuje się, kiedy jest już od niego uzależniona.

Zapiski młodej dziewczyny mówią nam wiele o świecie narkomanów. O ich bólu i odrętwieniu. O buncie, który rządzi życiem młodych i o próbie uciszenia go. O samotności, rozterkach i strachu w obliczu śmierci. Pokazują, że nałóg wcale nie jest ucieczką od problemów. Rodzi tylko kolejne, zazwyczaj znacznie poważniejsze.

Jest wiele książek, które w poruszający sposób ukazują negatywne skutki zażywania narkotyków. Są najczęściej pisane prostym, zrozumiałym dla rzesz młodzieży językiem, ale też w polskiej literaturze pięknej możemy spotkać się z artystami, którzy nie stronili od używek. Dojmujące poczucie pustki i nicości życia to jedna z przyczyn sięgania po środki oszałamiające. Nic też dziwnego, że autorzy – w tym także wybitni poeci – zajmujący się narkotykami dostrzegali w nich wyłącznie ucieczkę od utrapień życia. Dla wielu pisarzy XVIII i XIX wieku opium było eliksirem zapomnienia, ale już w tamtej epoce można odnotować precedens innego stosunku do środków odurzających.

,,Narkotyki z początku zastępują pewnym nielicznym osobnikom sztukę, religię, filozofię, a następnie wyjaławiają ich… niszcząc kompletnie pod każdym względem, odgraniczając od społeczeństwa, zamykając w ich własnym niedostępnym świecie obłędnych przeżyć i deformując poczucie ich rzeczywistości do granic, poza którymi wszelkie porozumienie ich z normalnymi ludźmi staje się niemożliwe” Tak pisał Stanisław Ignacy Witkiewicz w swoim słynnym dziele pt. Narkotyki, które na swój sposób jest jakby manifestem ostrzegającym przed szkodliwością zażywania narkotyków i ukazującym ich działanie, ale czy sam autor stosował się do tego, co pisał? Nie. Wiele jego dzieł powstało pod wpływem substancji odurzających.

Właściwie trudno powiedzieć, co chciał zademonstrować Witkiewicz pisząc ten zbiór esejów. Z jednej strony zachęca do zaprzestania korzystania z wszelkich używek, z drugiej niejednokrotnie wspomina, że nie ma to jak ,,mała bania”. Z jednej strony grzmi głosem gromu na wszelkich nieszczęśników ,,zażywających”, z drugiej nie sposób pozbyć się wrażenia, że Witkiewicz darzy niektóre ,,dragi” z lekka skrywanym sentymentem. Dotyczy to w szczególności peyotlu - pisze ,,nie palcie, nie pijcie, nie zażywajcie kokainy - spróbujcie w razie czego peyotlu”.

,,Narkotyki” należy traktować jako poważnie ostrzeżenie skierowane do nowicjuszy pragnących rozgrzewać wyobraźnię, choćby w celach…artystycznych. Autor stara się bowiem owym ewentualnym ,,zainteresowanym” uprzytomnić, że wszystkie wymienione przez niego trucizny od pierwszych chwil ich kontaktu z organizmem wywoływać będą liczne niedomagania psycho-fizyczne, które powoli kumulowane – wybuchną kiedyś zupełnie określoną chorobą psychiczną lub fizyczną. Witkacy odradza zażywanie kokainy, za to jest nałogowym palaczem, a ze wszystkich używek największe wrażenia daje mu peyotl, który nazwał narkotykiem metafizycznym. Po pewnym czasie jednak stwierdza, że owa używka powoduje nieodwracalne zmiany w jego umyśle: ,, Coś zostaje po peyotlowym transie niezniszczalnego, coś wyższego stwarza w nas ten prąd widzeń, z których wszystkie prawie mają głębie ukrytego w nich symbolizmu rzeczy najwyższych, ostatecznych (…), stanowią pewien bezpośredni sposób widzenia i swoich przeznaczeń, dając po jednorazowym użyciu drogowskazy na dalekie przestrzenie przyszłości.”

Witkiewicz wykonywał pastelowe portrety w ramach tzw. ,,Firmy portretowej S. I. Witkiewicz”. Portrety te, w regulaminie firmy zostały podzielone na 5 typów, w zależności od usytuowania na skali: naturalizm – Czysta Forma. Te ostatnie, wykonywane były pod wpływem najróżniejszych narkotyków, z którymi Witkacy zapoznał się podczas służby w Rosji, a później ,,na trzeźwo”, przyniosły mu sławę. Witkacy kategoryzował swoje portrety w pięciu podstawowych typach: od A do E.

Nie tylko w literaturze i sztuce można spotkać się ze zjawiskiem narkomanii, ale również wielu reżyserów porusza ten problem. Wielu ludziom na myśl o filmie traktującym o narkotykach przychodzi na myśl słynny obraz ,,Dzieci z dworca ZOO”, który jest chyba najbardziej znanym i najtragiczniejszym filmem, ukazującym zgubny wpływ narkotyków na człowieka. Ja jednak wybrałam film ,,Requiem dla snu”, który na podstawie książki o tym samym tytule został wyreżyserowany przez Warrena Aronofsky’ego.

Obraz młodego reżysera jest wizją upadku na samo dno ludzi dotkniętych nałogiem i tak naprawdę nie jest istotne jaki to nałóg. Ofiary uzależnienia, czy to narkomanii, czy telewizji, jak to jest w przypadku bohaterów, czy alkoholu lub seksu, podążają w jednym kierunku, po równi pochyłej, na samo dno. Głównymi postaciami filmu są telewizyjna maniaczka Sara Goldfarb, jej syn Harry, jego dziewczyna Marion oraz ich przyjaciel Tyrone. Jednak to nie ci ludzie są głównymi bohaterami, bohaterem jest ich nałóg. Harry i Tyrone stoją u progu narkomańskiej drogi, palą jointy, wciągają kokainę, wstrzykują heroinę, po prostu eksperymentują dla zabawy z substancjami psychoaktywnymi. Postanawiają też na narkotykach zarabiać. Prochy mają być dla nich kluczem do sukcesu, ale okazują się ich drogą do śmierci.

Matka Harry"ego, kobieta samotna, namiętnie i pasjami ogląda telewizję. Pewnego dnia dostaje aplikację, która po wypełnieniu pozwoli jej wystąpić w telewizji. Po odesłaniu dokumentu Sara próbuje zmieścić się w swoją najelegantszą sukienkę, aby móc w niej wystąpić w TV. Niestety, lata zrobiły swoje i Sara musi zastosować dietę, by móc się zmieścić w ubranie. Zaczyna leczyć nadwagę farmakologicznie. Środki przepisane przez lekarza to psychotropy, a konkretnie amfetamina. Sara zostaje, jak jej syn, narkomanką, tylko nie zdaje sobie z tego sprawy.Wszyscy wpadają w nałóg, który doprowadzi każdego z bohaterów do zguby. Postaci różni tylko sposób w jaki zaczęła się ich ,,przygoda” z prochami, dalsza droga dla wszystkich wygląda tak samo. Temat narkotyków jest ostatnio dość modny, jednak nikomu nie udało się zjawiska ukazać w tak sugestywny sposób. Nieprawdopodobne jest to, jak kapitalnie reżyser przedstawia cały proces upadku, od zabawy, przez kolejne fazy coraz głębszego uzależnienia do totalnego pogrążenia się w odmętach nałogu. Aronofsky zwraca uwagę na destrukcyjny wpływ uzależnienia, jakiekolwiek by ono nie było.

Requiem jest to muzyczny utwór pożegnalny, pośmiertny. Tytuł filmu ,,Requiem dla snu” możemy odczytywać w trójnasób. Po pierwsze - dosłownie; Sara szprycująca się prochami nie może spać, jej świat jest spleciony z bezsennej rzeczywistości i z wizji spowodowanych prochami i brakiem snu. Po drugie - także dosłownie, przy czym musimy wyraz dream tłumaczymy jako marzenie. Film ten jest przedstawieniem świata, w którym marzenia nie mają prawa się spełnić. Nie ma wszak mowy o realizacji marzeń gdy dążymy do tego środkami, które kreują nierealny świat, odsuwają rzeczywistość, nie pozwalając stawić jej czoła. Po trzecie - tytuł ten można potraktować jako metaforę upadku jednego z amerykańskich mitów, a mianowicie „amerykańskiego snu”, czyli możliwości odniesienia życiowego sukcesu przez każdego.

Życie zmierzające do stanu ekstazy staje się centralną obsesją stulecia zawiedzionych nadziei i niespełnionych obietnic. Powie ktoś, że to nic nowego, bo pijaństwo szerzyło się zawsze i wszędzie. Tak. Ale narkomania pomnożyła i ustokrotniła stale rosnące zastępy dekadentów i wykolejeńców. Lecz w tej sytuacji głupcem okaże się każdy, kto zechce uczynić tę skłonność jedynie funkcją słabości moralnej. Oczywiście nie brak takich przypadków.

Już czas zastanowić się nad tym, czy ów masowy pęd do odurzenia jest dyspozycją psychiczną wszczepioną nam w zmysły i krew przez wiele poprzednich pokoleń. To zdaje się więcej niż prawdopodobne. Możliwe, że ta skłonność do przeżywania stanów w najwyższym stopniu psychicznie nas dopingujących zakodowana jest w naturze ludzkiej od tysiącleci.

Marek Kotański twierdził, że ludzie niepotrafiący radzić sobie z własnym życiem i uciekający w narkotyki, mimo wszystko w większości wiedzą, że są one złe i chcą nauczyć się życia od nowa. Uważał, że dzisiejsza narkomania jest plagą obecną we wszystkich środowiskach, jest groźniejsza niż kiedyś. Kiedyś narkoman był groźny tylko dla siebie teraz często rodzą się zachowania kryminalne.

Marek Kotański potrafił udowodnić polskiemu społeczeństwu, iż ludzie z tak zwanego marginesu są godni pomocy. Był człowiekiem o ogromnej charyzmie, którego działania były szczególnie ukierunkowane na tych, którym nikt już nie chciał pomóc. Swoim sposobem bycia przekonywał większość część naszego społeczeństwa o celowości i praktycznym znaczeniu pracy. Mówił o tolerancji w stosunku do osób, które bardzo łatwo spycha się na margines życia.

W dzisiejszych czasach bardzo wielu pisarzy, artystów i reżyserów podejmuje problem narkomanii, ponieważ jest on wciąż aktualny. Powstaje mnóstwo dzieł, które poruszają odbiorców, mają na celu jedno: odwrócić wzrok ludzi od narkotyków, ukazać jak bardzo są szkodliwe. W swojej prezentacji chciałam ukazać, że problem narkomanii występuje nie tylko za blokami naszych osiedli, ale także jest on wszechobecny w literaturze i różnych dziedzinach sztuki.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Postać inkwizytora w literaturze. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W przeciągu wieków powstało wiele dzieł mówiących wprost lub dotykających w jakiejś części inkwizycji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przygotowana. Ciekawe przykłady, oryginalne wnioski.

Przedstaw zjawisko homogenizacji (ujednolicenia) kultury, odwołując się do współczesnej kultury masowej

Ocena:
20/20
Teza: Kultura masowa pozbawiona jest jedności stylu oraz hierarchii wartości. W jej ramach produkcja jest organizowana na zasadzie różnorodności i obfitości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Zawiera wiele przykładów z różnych dziedzin kultury. Przemyślana.

Ewolucja form kabaretowych w Polsce. Przeanalizuj temat, odnosząc się do konkretnych grup i ich twórczości.

Ocena:
20/20
Teza: Kabaret na przestrzeni stu lat bardzo się zmieniał w zależności od sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej kraju.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Teza zrealizowana w 100%.

Wartości kreowane przez poezję śpiewaną. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Poezja śpiewana dzięki emocjom płynącym z tekstu i muzyki, daje możliwość własnej interpretacji utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i rozbudowana. Ciekawa prezentacja pps.

Motyw Fausta w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Faust jako ponadczasowy symbol niespełnionego naukowca, człowieka przełomu epok oraz osoby zmagającej się z ograniczeniami natury ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Przemyślana i dobrze skonstruowana. Poprawny język wypowiedzi.

Motyw syna marnotrawnego w literaturze i sztuce. Omów funkcjonowanie tego motywu na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i malarstwo często odwołują się do motywu syna marnotrawnego, rozumiejąc go dosłownie bądź przenośnie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i poprawnie skonstruowana. Opiera się na przykładach literackich i malarskich. Poprawny język wypowiedzi.

Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu wschodu i zachodu słońca. Przeanalizuj na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Wschód i zachód słońca jako najważniejsze momenty związane z motywem słońca.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat. Autor w sposób szczegółowy zanalizował poszczególne utwory. Przejrzysta kompozycja.

Idea poświęcenia jednostki. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Obecność w literaturze i filmie postaci, które były w stanie zrezygnować z własnego szczęścia, spokoju, bezpieczeństwa dla dobra innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna. Ciekawy dobór literatury podmiotu. Poprawna argumentacja i wnioski.

Codzienność PRL-u w polskiej literaturze współczesnej. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Peerelowska codzienność opisana w literaturze pozwala choć trochę przybliżyć się do tamtych czasów i poznać sposób myślenia ówczesnych mieszkańców Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w szerokiej perspektywie ujmuje tematykę peerelowskiej rzeczywistości. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Obraz biedy i nędzy w literaturze. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Dzięki realistycznym pełnym opisom wiejskich i miejskich społeczności otrzymujemy bardzo wyraźny obraz biedoty.

Ocena opisowa nauczyciela: Obrazy nędzy przedstawione poprawnie. Praca bez zarzutu.

Średniowieczny asceta, renesansowy humanista i barokowy Sarmata. Omów na wybranych przykładach wzorce osobowe kreowane przez twórców epoki staropolskiej

Ocena:
20/20
Teza: Kolejne staropolskie okresy literackie przynosiły często odmienne spojrzenie na człowieka i różnorodne wzorce osobowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera bogata bibliografię. Kreśli dokładnie obraz wskazanych w temacie wzorców osobowych.

Honor i godność. Wartości wyznawane lub odrzucone przez bohaterów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od zamierzchłych czasów opisywała dylematy moralne bohaterów - podejmowane przez nich wybory między tym co honorowe i godne, a tym co niehonorowe i niegodne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przemyślana i zwarta konstrukcja.

Od Zielonego Balonika do Kabaretu Moralnego Niepokoju - stare i nowe oblicze polskiego kabaretu. Prześledź przemiany w nim zachodzące, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: W Polsce kabaret ma niezwykle bogatą tradycję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje historię polskiego kabaretu, charakteryzuje poszczególne grupy.

Drzewo w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach funkcje motywu

Ocena:
20/20
Teza: Nośność motywu drzewa w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Motyw doskonale ukazany.

Człowiek wobec tajemnicy losu, fatum, przeznaczenia. Przedstaw i porównaj postawy bohaterów na różnych epokach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od wieków zajmuje się tajemnicą losu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, ciekawe własne spostrzeżenie, bogata analiza.

Kreacja mafii włoskiej w literaturze i filmie XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich oraz filmowych kreacji mafii.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca o mafii włoskiej! Ciekawy temat dla amatorów gangów i porachunków mafijnych, a także filmu "Ojciec chrzestny".

Współczesna piosenka jako źródło wiedzy o życiu człowieka i jego losie. Zinterpretuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna piosenka, jako skarbnica prawd życiowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w różnorodne przykłady muzyczne prezentacja.

Odwaga jest potrzebna nie tylko w bitwie, ale i w codziennym życiu. Analizując wybrane utwory literackie, uzasadnij słuszność stwierdzenia.

Ocena:
20/20
Teza: Motyw odwagi bez wątpienia jest potrzebny nie tylko w bitwie, ale i w codziennym życiu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, zgodna z tematem.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Ekspresjonizm w literaturze i sztuce. Omów jego funkcje na wybranych przykładach dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie funkcji nurtu ekspresjonistycznego w literaturze i sztuce na podstawie wybranych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawiera bogatą literaturę przedmiotową, staranna prezentacja multimedialna.

Motyw zemsty. Zaprezentuj na wybranych dziełach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie przykłady udowadniają, że problem zemsty jest złożony.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat dogłębnie przemyślany i napisany. Ciekawe i dojrzałe wnioski.

Pożądanie siła niszcząca czy budująca? Omów na przykładach z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Negatywny wpływ pragnienia posiadania na jednostki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na konkretnych przykładach opisuje uczucie pożądania. Mówi o pożądaniu miłości, pieniędzy oraz władzy.

Motyw lotu w literaturze i sztuce. Omów jego funkcje, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Motyw lotu jest tak bogaty w treści, iż pełni on wiele różnych funkcji w tekstach kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera opis motywu lotu w wielu różnorodnych tekstach kultury i rozumianemu na wielu płaszczyznach.

Strój jako element znaczący w różnych tekstach kultury. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw stroju może pełnić liczne funkcje w tekstach kultury, zaś dyskusja o tym czy „szata czyni człowieka” jest jedną z najbardziej pasjonujących debat w historii kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, wykorzystująca wszechstronne teksty kultury.

Kamienica jako przestrzeń życiowa człowieka. Rozważ zagadnienie

Ocena:
20/20
Teza: Kamienica ukazywana jako przestrzeń życiowa człowieka spełnia w utworze wiele funkcji, co wpływa na sposób tworzenia jej obrazu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni wyczerpuje temat, ukazując jak różne funkcje pełni kamienica w utworach literackich.

Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacja dzieł literatury polskiej

Ocena:
20/20
Teza: Adaptacja filmowa stanowi interpretację utworu literackiego ponieważ ukazuje nowe znaczenia dzieła pisanego oraz wydobywa jego symbolikę.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza dzieł literackich i ich filmowych adaptacji.

Dokonaj analizy i interpretacji tekstów wybranego artysty współczesnej sceny muzycznej.

Ocena:
20/20
Teza: Analiza i interpretacja tekstów Katarzyny Nosowskiej, jako przedstawicielki współczesnej sceny muzycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo szczegółowo i dojrzale analizuje wybrane utwory wokalistki i autorki.

Słynni detektywi i ich metody działania. Omów temat na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Wzór detektywa stworzony na przełomie XIX i XX wieku obecny jest w literaturze do dziś.

Ocena opisowa nauczyciela: Interesująca prezentacja przywołująca klasyczne utwory detektywistyczne.

Motyw pociągu w literaturze i filmie. Dokonaj jego omówienia w oparciu o wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie motywu pociągu w literaturze i filmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy, choć niezbyt częsty motyw, poprawnie ukazany w literaturze XIX i XX wieku.

Przedstaw różne ujęcia motywu światła i ciemności. Odwołaj się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Symbolika światła i ciemności opiera się na dychotomii dobro – zło.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza występowania w literaturze motywu ciemności i światłości.

Postęp techniczny kontra tradycja. Przedstaw ten problem na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura stoi na straży tradycji, przeciwstawiając ją postępowi technicznemu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje temat. Dojrzale formułuje argumenty.

Przedstaw sposoby ujęcia i funkcje motywu powrotu, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Inspirowani motywem powrotu artyści przypisują mu wielorakie funkcje.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo sprawnie napisana prezentacja. Poprawna kompozycja i wnioski.

Kreacje negatywnych bohaterów w literaturze i sztuce. Ukaż sposób i cel kreowania takich postaci w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Postaci zbrodniarzy, szaleńców czy zdrajców zawsze intrygowały twórców, dlatego niemal w każdym dziele literackim i filmowym znajdziemy czarny charakter.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, zawiera różnorodne opisy czarnych charakterów. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Kreacja współczesnego świata przez media i ich wpływ na kształtowanie postaw młodego człowieka. Przedstaw na podstawie wybranych tekstów kultury i własnych przemyśleń

Ocena:
19/20
Teza: Media, czerpiąc z dorobku kulturowego poprzednich pokoleń, wpływają na kształtowanie postawy życiowej młodego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje tezę. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Związek kiczu i kultury masowej. Przedstaw, analizując wybrane teksty kultury i opierając się na własnych obserwacjach

Ocena:
19/20
Teza: Kicz jako jeden z warunków istnienia kultury masowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca opisująca ciekawe zjawisko. Dobra treść i ilustracje.

Wpływ namiętności na psychikę ludzką. Przedstaw na wybranych przykładach z literatury i sztuki.

Ocena:
19/20
Teza: Namiętności często niszczą psychikę człowieka, jednak brak pasji i żądz czyni życie pustym i nudnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przestawia temat, wnikliwie analizując wybrane utwory.

Motyw bohaterstwa w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni wieków bohaterstwo prezentowano w różnorodny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie na różnorodnych przykładach ilustruje tezę. Poprawny styl wypowiedzi. Szczegółowy plan prezentacji.

Motyw narkomanii i narkomanów w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Narkomania jest tematem, który bardzo często poruszany jest we współczesnej literaturze, a także sztuce filmowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna i przemyślana. Porusza problem narkomanii pokazując szerokie spectrum występowania motywu narkomanów w literaturze i innych dziedzinach sztuki.

Socrealistyczna rzeczywistość w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: W epoce socrealizmu władza stosowała różnorodne środki w celu manipulacji społeczeństwem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, porusza wiele aspektów z epoki socrealizmu. Poprawny język, barwne cytaty.

Bohaterowie Szekspira. Omów złożoność ich psychiki i motywacje poszczególnych działań

Ocena:
19/20
Teza: Bohaterowie Szekspira nie są postaciami o jednolitych rysach, lecz prawdziwymi ludźmi, którymi targają wielkie namiętności.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie opisuje psychikę trzech szekspirowskich bohaterów. Dobra kompozycja i bibliografia.

Kalejdoskop bohaterów Stefana Żeromskiego. Przedstaw i oceń, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Wartości i ideały wpisane w twórczość Żeromskiego, pozwalają jego bohaterom odnaleźć sens życia i są miarą ich człowieczeństwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Kolejni bohaterowie przedstawieni kompleksowo. Dobra bibliografia i plan.

Motyw przebaczenia w literaturze różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Literaturze nieobce są akty przebaczenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Zawiera przykłady z różnych epok i różnorodnych utworów. Poprawny język wypowiedzi, przejrzysta kompozycja.

Kontrowersyjni bohaterowie w literaturze. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura przedstawia niezwykle szeroką gamę postaci kontrowersyjnych, których nie można ocenić w sposób jednoznaczny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Prawidłowo realizuje temat. Dobry styl wypowiedzi.

Kicz w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury i sztuki

Ocena:
18/20
Teza: Wbrew powszechnej opinii kicz nie jest zjawiskiem nowym, choć w ciągu ostatniego wieku zyskał szczególny rozgłos, a nawet dostąpił nobilitacji w epoce pop-artu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wieloaspektowo realizuje temat. Ciekawe przykłady i wnioski.

Sposób przedstawiania emocji w literaturze i sztuce. Przedstaw, odwołując się do wybranych treści

Ocena:
18/20
Teza: Kontrast i deformacja świata rzeczywistego oraz poetyka krzyku, wstrząsają odbiorców negatywnym ładunkiem emocjonalnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, napisana dobrym stylem.

Motywy filozoficzne w wybranych utworach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Twórcy niejednokrotnie inspirowali się filozofią charakterystyczną dla danej epoki, opisującą stany duchowe bliskie ludziom ich czasów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w przekrojowy sposób traktuje temat. Czytelny plan i poprawna bibliografia.

Portrety muzyków w literaturze polskiej. Przedstaw, porównując wybranych bohaterów z poszczególnych dzieł

Ocena:
18/20
Teza: Muzyków łączy miłość do muzyki i artystyczna dusza, jednak każdy z bohaterów jest inny, tak samo, jak różne są utwory, w których się pojawiają.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na interesujących przykładach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Prowokacja artystyczna w literaturze różnych epok. Omów sposoby, jakimi twórcy starają się zaszokować odbiorcę

Ocena:
18/20
Teza: W artystach od zawsze drzemała chęć prowokacji, która na przestrzeni poszczególnych epok przejawiała się na różne sposoby.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opisuje ciekawie zagadnienie. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Sylwetki żeglarzy, marynarzy, ludzi morza i ich zmagania z morskim żywiołem. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Motyw marynarza był różnorodnie wykorzystywany, przede wszystkim w zależności od doświadczeń autorów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna, oparta na dobrze dodanej literaturze. Brak spójności wypowiedzi.

Bohaterowie - społecznicy w prozie Stefana Żeromskiego. Przedstaw kilka przykładów, scharakteryzuj sposoby ich kreowania i funkcje jakie pełnią w utworze

Ocena:
18/20
Teza: Stefan Żeromski w swej twórczości stworzył oryginalny rys bohatera – społecznika.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje sylwetki bohaterów Żeromskiego. Przejrzysta kompozycja, poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Wielkie monologi w literaturze polskiej. Przedstaw ich funkcje na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Monologi pełnią istotną funkcję w dziełach literackich, stanowiąc wykładnię poglądów epoki lub danego autora dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i treściwa. Dobrze dobrane przykłady, proste podsumowanie.

Wielkie dialogi w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Wielkie dialogi pełnią istotną funkcję w dziełach literackich, przedstawiając ideologię epoki lub będąc wykładnią poglądów autora.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i poprawna. Dobrze dobrane przykłady.

Współczesna ocena wybranych bohaterów z literatury pięknej. Przytocz dzieła i uzasadnij swój sąd

Ocena:
16/20
Teza: Kordian, Wokulski, Judym jako nieprzeciętni bohaterowie literaccy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zbyt szczegółowa, choć wnikliwie przedstawia problem. Poprawny język i styl wypowiedzi.