Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw obrzędów i tradycji


Kultura Kaszub i jej specyfika. Omów na wybranych tekstach kultury

Ocena punktowa: 19/20
Liczba stron: 4
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
Prezentacja multimedialna



Określenie problemu:

Kaszuby wraz ze swoją kulturą stanowią odrębny region na tle kultury polskiej.

Przemierzając Polskę, możemy napotkać na wiele społeczności utożsamiających się z regionem, w którym mieszkają oraz grup etnicznych wykazujących się mniejszą lub większą specyfiką kultury, języka czy obyczajów. Niezwykle ciekawie malują się na ich tle Kaszuby, których status odrębności trudno jednoznacznie określić, gdyż nie jest on tożsamy ze statusem żadnej innej grupy. W swojej prezentacji postaram się więc udowodnić, że Kaszuby stanowią swoistą autonomię na tle kultury polskiej.



W rozumieniu polskiej ustawy "o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym” Kaszubi nie są mniejszością etniczną. Spełniają jednak większość założeń charakteryzujących ją i określonych przez ten akt. Niespełniony zostaje jedynie warunek szósty: „Mniejszość etniczna nie utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie”. Tożsamość kaszubska zaś charakteryzuje się dwoma poziomami: etnicznym, czyli poczuciem bycia Kaszubem oraz narodowym, czyli świadomością przynależności do szerszej wspólnoty, jaką jest naród polski. Można uznać więc, że mniejszość ta jest fenomenem kulturowo-etnicznym, którego charakterystykę postaram się nakreślić.


Kaszubi żyją dziś głównie w województwie pomorskim, przede wszystkim w powiatach: lęborskim, słupskim, człuchowskim oraz gdańskim. Warto wspomnieć, że dzięki reformie administracyjnej z 1999 roku po raz pierwszy od stuleci znaleźli się w jednym, jednolicie administrowanym regionie. Do miana stolicy Kaszub pretendowało kilka miast: Kościerzyna, Kartuzy, Wejherowo oraz Puck. Jest nią jednak Gdańsk; centrum handlowe, administracyjne i kulturowe ziemi kaszubskiej oraz siedziba Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego.



Rdzennej ludności z kaszubskim rodowodem naliczono w ostatnich latach około trzystu tysięcy, jednak do kaszubskiej kultury i obyczajów przyznaje się prawie pół miliona osób. Potwierdzają to m.in. badania socjologiczne przeprowadzone na ziemi bytowskiej. Rodowici Kaszubi noszą charakterystyczne nazwiska, rzadko spotykane w innych regionach (np. Muża, Mudlaf, Bronk). Potomkowie rodzimej szlachty zaś mają charakterystyczne podwójne nazwiska, złożone z przydomka oraz nazwiska właściwego, np. Wnuk-Lipiński, Żmuda-Trzebiatowski czy Depka-Prądzyński.



Szkicując przeszłość Kaszub, należy dokonać jej podziału na dwa okresy: od X do XIII wieku, kiedy można mówić o historii Kaszub (bo rzeczywiście istniała taka wspólnota polityczna), oraz od XIII wieku, gdy mamy do czynienia wyłącznie z historią Kaszubów, bo wówczas na zawsze utracili oni swą suwerenność. Wzmocnienie tożsamości tej grupy nastąpiło w XIX wieku, przede wszystkim w efekcie oporu wobec akcji germanizacyjnej, gdyż Kaszubi poczuwali się do silniejszych związków z Polską niż z Niemcami. W latach międzywojennych ludność kaszubska znalazła się w ramach II Rzeczypospolitej, razem z Polakami przeżywała także II wojnę światową. W latach powojennych starała się zachować swą odrębność, czego wyrazem były dwa kongresy Kaszubów w 1946 roku, na których starano się potwierdzić status ludności kaszubskiej jako odrębnej grupy etniczno-kulturowej. Ówczesne władze ukróciły jednak ten proceder. Dopiero w 1956 roku udało się Kaszubom założyć Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, które do dziś pomaga im trwać w swojej odrębności przejawiającej się w wielu aspektach. Część z nich pragnę przybliżyć.

strona:    1    2    3    4  





Folklor i jego rola w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Folklor często wpływa za zachowania bohaterów a także na ich postawy moralne.

Ocena opisowa nauczyciela: Doskonałe zrozumienie tematu, problemowe ujęcie zagadnień, samodzielne wnioski i uogólnienia, bogata literatura podmiotu właściwe wykorzystana, posługiwanie się polszczyzną w sposób świadomy, świadczący o sprawnym jej opanowaniu.

Polski dom i polskie tradycje. Analizując przykłady z literatury, przedstaw sposób wykorzystania i funkcje tego motywu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze polskiej odnajdziemy wiele wizerunków domów, w których jednym z najważniejszych zadań było przekazywanie narodowych tradycji

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dowodzi, że polskie tradycje przyczyniały się do zachowania tożsamości narodowej. Dobrze wybrane przykłady, wnikliwe podsumowanie.

Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Przedstaw na podstawie trzech wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Obrzędy i obyczaje ludowe jako inspiracja twórców wszystkich epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Dla amatorów folkloru, i to literackiego – wierne odtworzenie elementów ludowych w trzech utworach różnych epok; praca mało twórcza, ale rzetelna i nieźle napisana; widać poważne wykorzystanie bogatej literatury przedmiotu. Syntetyczne zako

Kultura Kaszub i jej specyfika. Omów na wybranych tekstach kultury

Ocena:
19/20
Teza: Kaszuby wraz ze swoją kulturą stanowią odrębny region na tle kultury polskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa dla mieszkańców innych niż Kaszuby rejonów kraju. Zasługuje na uwagę wyjątkowo zdyscyplinowany sposób realizacji tematu opracowanego rzeczowo, konkretnie, zwięźle. Praca mówi trochę o historii i o obyczajach Kaszubów.

Zanalizuj funkcje opisów obrzędów i tradycji w literaturze i adaptacjach filmowych

Ocena:
19/20
Teza: Inspiracja tradycją literatów oraz twórców adaptacji filmowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca rozbudowana, szczegółowo opisane poszczególne utwory.

Świat ludowych wierzeń i jego rola w literaturze. Przedstaw, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
17/20
Teza: Ludowość w literaturze to program estetyczny głoszący potrzebę nawiązania w kulturze do literatury ludowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Nie wykorzystano do końca bogactwa wierzeń i wartości wymienionych w literaturze podmiotu i ujętych w planie wypowiedzi.