Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw Polski i Polaków


Motyw patriotyzmu w literaturze polskiej. Przedstaw na podstawie wybranych utworów literackich

Tematem mojej prezentacji jest patriotyzmu, które pisarze przedstawiali w swoich utworach. Zinterpretuję ten problem na przykładzie dzieł literatury polskiej. Są to: „Odprawa posłów greckich” Jana Kochanowskiego, satyra „Świat zepsuty” Ignacego Krasickiego, „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego oraz „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego.

Na początku warto pokrótce wyjaśnić, jak można rozumieć patriotyzm. Patriotyzm to postawa społeczno - polityczna oparta na zasadach miłości i przywiązania do ojczyzny, jedności i solidarności z własnym narodem, poczuciu więzi społecznej z innymi członkami narodu. Jest to forma ideologii narodowej postulująca podporządkowanie i poświęcenie dążeń osobistych sprawom narodu i ojczyzny. Głębokie przywiązanie do kraju rodzinnego, gotowość poświęcenia się dla jego dobra oraz przede wszystkim moralna powinność powodowały, że pisarze wytykali błędy swoim współczesnym i przedstawiali propozycje ich naprawy w swoich dziełach. Niestety, niejednokrotnie współcześni byli obojętni na te uwagi.

Pierwszy omawiany przeze mnie problem to postawa moralna obywateli wobec państwa i jego interesów. Jan Kochanowski w renesansowej tragedii pt. "Odprawa posłów greckich" wykorzystał starożytny wątek wojny trojańskiej do mówienia o sprawach współczesnej mu Rzeczypospolitej. Utwór powstał prawdopodobnie w latach 1565-1566 i został wystawiony w 1578 r. z okazji wesela kanclerza Jana Zamoyskiego z Krystyną Radziwiłłówną.

Z występujących w tragedii postaci na plan pierwszy wysuwa się Antenor reprezentujący wzorzec postępowania człowieka i obywatela. Będąc patriotą, przedkładał interes ojczyzny nad wszystkie inne. Jako jedyny nie dał się przekupić Parysowi i wyraźnie zaakcentował fakt, że żądania nie są prywatną sprawą władcy, lecz sprawą całego narodu, nad którym zawisła groźba wojny.
Z postacią poważnego obywatela skontrastowane zostały dwie negatywne sylwetki mieszkańców Troi - Parysa i Iketaona. Pierwszy z nich został przedstawiony w "Odprawie" jako typ lekkomyślnego i niezrównoważonego młodzieńca przyzwyczajonego do spełniania wszystkich swoich zachcianek, niecofającego się przed żadnymi środkami, by pozyskać w Radzie, do której należało ostateczne podjecie decyzji, większość głosującą za pozostawieniem Heleny w Troi. Ta niefrasobliwość częściowo wynikała z poczucia, że bogowie nim się opiekują. Pieśń Chóru podkreśla, że błędy Parysa to typowe błędy młodości, która goni za nasyceniem żądz bez względu na sławę, majątek, dobro ojczyzny. Skutki jego postępowania objawiają się w scenie Rady Trojańskiej, kiedy to w imieniu przeciwników wydania Heleny przemawia Iketaon.

Bohaterem tragedii jest jednak całe społeczeństwo Troi, które wskutek krótkowzroczności, zwycięstwa prywaty nad patriotyzmem, przenoszenia interesów zwolenników Parysa ponad interes ogólny naraża się na zatratę, o czym świadczy wstrząsająca wizja wróżki Kasandry. Wewnętrzna niezgoda, upadek praw i sprawiedliwości, przekupstwo, stronniczość i szaleństwa młodzieży decydują o sytuacji końcowej, w której bezbronna i nieprzygotowana Troja przystępuje do wojny z groźnym przeciwnikiem.

Wymowę polityczną tragedii uwydatnia druga pieśń Chóru - "Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie..." - adresowana do zwierzchników, na których spoczywa odpowiedzialność za losy państwa. Jest to wezwanie do przestrzegania nie własnych spraw, lecz powierzonych władcom interesów kraju. Wskazuje na większy walor odpowiedzialności moralnej rządzących niż człowieka prywatnego, który swymi błędami może zgubić siebie samego, natomiast „przełożonych występy miasta zgubiły i szerokie do gruntu carstwa zniszczyły. „Rozważania Jana Kochanowskiego są przestrogą dla Rzeczypospolitej, która w zenicie swojej potęgi niebezpiecznie ulegała anarchii i prywacie magnackiej. Kochanowski wyjaśnia, iż racja stanu nie jest racją osobistą

Kolejnym problemem, który pragnę poruszyć, jest stosunek ludzi XVIII wieku do patriotyzmu. Sądzono, że jeżeli człowiek rozważyłby kształt państwa, wykorzenił przesądy, podjął wielkie dzieło oświecenia najuboższych, to na tych fundamentach mógłby rozpocząć budowę nowego, szczęśliwego społeczeństwa. By stworzyć nowy ład społeczny, musiano jednak najpierw rozprawić się ze starym. W XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej było to jednak niemożliwe, ponieważ szlachta, skupiająca w swoich rękach pełnię władzy, ciągle przedkładała własne interesy nad sprawy ojczyzny. Nie brakowało osób, które, pozbawione złudzeń, nie wierzyły w możliwość naprawienia świata. Do nich zalicza się Ignacy Krasicki, autor wielu utworów poruszających problematykę narodową. W "Satyrach" poeta zaprezentował rzeczywistość w krzywym zwierciadle, z bezlitosna precyzją odkrył ludzką głupotę, próżność i pychę.

Jednym z utworów, w którym najpełniej wypowiada się na temat upadku państwa, jest wydana w 1779r. satyra "Świat zepsuty". Zawiera ona rejestr wad polskich obywateli. Ignacy Krasicki stwierdził, że to naród (rozumiany wówczas jako stan szlachecki) doprowadził swoje państwo do upadku oraz wskazał, w jakiej dziedzinie życia rozgrywały się procesy, których wynikiem była owa katastrofa.

„Świat zepsuty” należy do satyr wielowątkowych, utrzymanych w nastroju oburzenia. Tematem ogólnym jest zepsucie świata, w którym żyjemy, z zaznaczoną kilkakrotnie perspektywą przeszłości. Krytyka dotyczy trzech współistniejących pokoleń: młodzieży, jej rodziców i starców. Poeta zauważył rozprzężenie obyczajów. Stwierdził, że w świecie przewagę nad cnotą zaczynają zdobywać kłamstwo i oszustwo. Coraz bardziej ceniony był ateizm, co wiązało się z podważaniem uznanych i szanowanych dotychczas prawd wiary oraz szerzeniem się innych religii. Nierząd oraz rozpusta nie wywoływały już dawnego oburzenia. Postępował rozkład rodziny, co przejawiało się obniżeniem wartości małżeństwa oraz licznymi rozwodami. Dzieci zaczynały wstydzić się własnych rodziców, a rodzeństwo wzajemnie się nienawidzić. Warszawa jawiła się jako ośrodek zgnilizny moralnej. Jednym z głównych postulatów poety było poszanowanie przodków i naśladowanie ich dawnych cnót, spośród których na uwagę zasługują prostota oraz honor. Poeta w ten sposób nobilitował pojęcia używane w modnym towarzystwie w znaczeniu pogardliwym. Satyrę kończy metafora ojczyzny jako tonącego okrętu, którego powinni bronić wszyscy pasażerowie, czyli obywatele.

Warto jeszcze przedstawić ciekawe spojrzenie na patriotyzm jako stosunek obywateli do wolności ojczyzny podczas długoletniej utraty tej wolności. Taką sytuację ukazał Stanisław Wyspiański w dramacie „Wesele” powstałym na początku XX wieku Niestety, zrywu narodowego zabrakło uczestnikom bronowickiego wesela stanowiącego metaforę nieistniejącej na mapach Polski. Wyspiański nie zaprezentował pełnego obrazu ówczesnego polskiego społeczeństwa. Ograniczył się do ukazania dwóch warstw- chłopów i inteligencji w kontekście walki narodowowyzwoleńczej oraz modnej w Młodej Polsce ludomanii. Inteligenci i artyści przedstawieni zostali jako grupa skłonna do wpadania w usypiające samozadowolenie, bierna, bezradna wobec narodowej niewoli, nieumiejąca podjąć przeznaczonego jej zadania – przewodzenia narodowi. Natomiast chłopi wykazują szczery patriotyzm i zapał do walki, brak im jednak przywództwa. Następuje tu zatem obalenie mitu racławickiego kosyniera – wybawcy.

„Wesele” jest dramatem w trzech aktach. Akt I można określić jako komedię realistyczną, dwa następne mają charakter symboliczny, wizyjny. W pierwszym zostali przedstawieni jego uczestnicy w trakcie krótkich rozmów praktycznie bez związku ze sobą. Z wypowiedzi bohaterów wyłania się jednak obraz problemów, które stały się leitmotiwem utworu. Krótkie spotkania weselnych gości służą konfrontacji postaw, poglądów i charakterów oraz pozwalają określić występujące osoby. Dyskusja między Radczynią a Kliminą ukazuje przepaść między chłopami a szlachtą. W akcie II pojawiają się osoby dramatu. Kolejne zjawy wydobywać będą „co się komu w duszy gra, co kto w swoich widzi snach”. Chochoł nawiedza Isię, Widmo – Marysię, Stańczyk – Dziennikarza, Rycerz – Poetę, Hetman – Pana Młodego, Upiór – Dziada, a Wernyhora – Gospodarza. Osoby dramatu mają związek z poruszanymi wcześniej motywami i wątkami. Rozmowy z nimi ukazują w innym świetle bohaterów dramatu, ich ukryte marzenia, lęki i kompleksy, przypominają bolesne wydarzenia z przeszłości. Akt III rozgrywa się przed świtem, kiedy zmęczeni goście snują się po izbie. Pośród nich uwagę zwraca odrażająca postać Nosa – dekadenta pełnego niewiary i zniechęcenia, który tłumi swe żale i bóle w alkoholu. Utwór kończy przejmujący śpiew chocholi z powodu zaprzepaszczenia przez naród kolejnej szansy powstania narodowego. Dramat wzywa do czynu zbrojnego i pokazuje, że na razie (początek XX w.) nie jest on możliwy. Nowatorskie jest stwierdzenie, że w tym czasie żadna z grup społecznych nie nadaje się do pełnienia roli przywódcy. Pisarz sygnalizuje problem inteligencji, która powinna odnaleźć się w rzeczywistości i przyjąć na siebie odpowiedzialność za duchowe przewodnictwo narodu.

Kolejnym tematem, do którego pragnę nawiązać, jest sytuacja odrodzonego po 123 latach niewoli państwa polskiego. W pierwszych kilkudziesięciu miesiącach niepodległości dokonano znacznego postępu w wielu dziedzinach życia społecznego i państwowego. Ale to nie cały obraz odrodzonej Polski. Składały się nań także liczne dysproporcje i słabości organizacji politycznej, przy czym równie niepokojąca była sytuacja ekonomiczna i społeczna młodego państwa, spadkobiercy trzech różnych systemów zaborczych. Wskutek tego naturalne stawało się pytanie, co będzie dalej. Dla Stefana Żeromskiego, autora „Przedwiośnia”, oczywisty był fakt, że państwo musi zdobyć się na akt wewnętrznego odrodzenia, który pozwoli rozwiązać wszystkie jego problemy w duchu sprawiedliwości i słuszności.

Los bohatera powieści Cezarego Baryki potraktowany został jako uogólnienie doświadczeń młodego pokolenia, które na sprawy kraju patrzy inaczej niż generacja ojców. Ten los jest przestrogą i wezwaniem. „Przedwiośnie” zwraca uwagę na problem młodych. Jeśli nie zostaną spełnione ich oczekiwania, mogą odwrócić się od Polski, a wówczas znajdą do nich dostęp komunistyczna ideologia i propaganda, co może oznaczać nawet ponowną utratę niepodległości. Obrazom beztroskiego życia grup posiadających, nędzy ludu, nadużyć władzy i powolności rządców młodego państwa autorowi udało się przeciwstawić prawdopodobną perspektywę rozwoju zdarzeń.

Najsilniej zapadającą w pamięć jest wizja szklanych domów; ideał - marzenie, któremu Polska zaprzecza, ale którego nie wyklucza. Postęp techniczny i wynalazki mogłyby całkowicie przeobrazić rzeczywistość i uczynić z młodego państwa istny raj na ziemi. Była to wizja realna, lecz możliwa do zrealizowania dopiero w odległej przyszłości.

Druga droga mieściła się w granicach całkowicie osiągalnych. Składał się nań ostrożny, ewolucyjny program Gajowca ograniczający się do stopniowych reform państwowych: zabezpieczenia porządku, stabilizacji pieniądza oraz popierania gospodarki narodowej. Był to program zdecydowanie najbliższy ideowo Żeromskiemu, lecz w powieści jawi się jako zbyt literacki - obliczony na powolną ewolucję, ostrożnie wyważony, w aktualnej, pełnej napięcia sytuacji okazuje się absolutnie niewystarczający.

Pozostała jedynie rewolucja - trzecia możliwość, w przekonaniu Żeromskiego również najzupełniej realna. Była ona równoznaczna z całkowitą klęską, może nawet zagrożeniem bytu oraz niezależności państwa. Ostatnia scena „Przedwiośnia” przeraża widmem bratobójczych walk oraz uświadamia tragizm i dramatyzm położenia, w którym znalazła się Polska.
Powieść jest przestrogą i nauką, że odzyskanie niepodległości, choć stało się faktem doniosłym, wieńczącym dzieło walki i pracy kilku pokoleń, nie jest najwyższym przejawem patriotyzmu. Otwiera jedynie nowy etap w historii. Zmienia ideę patriotyzmu walki w ideę patriotyzmu pracy, jaką jest powolna odbudowa państwa polskiego. „Przedwiośnie” jest ostrzeżeniem przed komunizmem i rewolucją, przed egoizmem posiadaczy, przed niesprawiedliwością społeczną, nadużyciami władzy i jej opieszałością.


Wszystkie przedstawione przez mnie utwory zawierają refleksję na temat różnego oblicza patriotyzmu. Pisarze różnych epok w różnych, charakterystycznych dla tych epok formach wypowiedzi literackiej próbowali pokazać współczesnemu sobie społeczeństwu, jaki patriotyzm, czyli postawa tworzona przez świadomych swoich praw i obowiązków obywateli najlepiej może służyć dobru wspólnemu. Każdy twórca wyrażał swoją ideę patriotyzmu, każdy zabierał głos w dyskusji narodowej, co świadczy o zaangażowaniu i głębokiej odpowiedzialności moralnej ludzi pióra za kształt państwa i kształtowanie świadomości jego obywateli. Jan Kochanowski w „Odprawie” nakazywał przyjęcie odpowiedniej postawy i niewszczynanie wojny. Ignacy Krasicki w „Zepsutym świecie” ośmieszał polskie społeczeństwo oraz ukazywał wszystkie jego wady, przepowiadając zgubę, jeśli nie zostaną naprawione. Stanisław Wyspiański w „Weselu” mówił o konieczności porozumienia warstw społecznych, ale również skrytykował lekkomyślność ówczesnego społeczeństwa, którego patriotyzm jeszcze nie dojrzał. Stefan Żeromski przestrzegał w „Przedwiośniu” przed zalewem komunizmu.

Podsumowując mogę stwierdzić, że gdyby każdy zastanowił się nad słowami, które wypowiedział prezydent USA John Fitzgerald Kennedy.: „Nie pytajmy, co może zrobić dla nas ojczyzna, pytajmy, co my możemy dla niej uczynić” - i zaczął coś robić na miarę swoich możliwości, jego patriotyzm zaistniałby w pełni – tak, jak zaistniał w twórczości prezentowanych przeze mnie pisarzy podejmujących tematykę patriotyczną w swoich utworach.

strona:    1    2    3    4    5  





Polska i Polacy we współczesnych utworach muzycznych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Przełom lat `80 i `90 to okres burzliwych zmian w dziejach Polski, które zauważali i odzwierciedlali w swoich tekstach muzycy.

Ocena opisowa nauczyciela: Doskonała znajomość realiów Rzeczypospolitej w latach 80. i 90. XX w. Osobista, zaangażowana praca napisana sprawnym językiem, uwzględnia analizę teoretycznoliteracką tekstów wymienionych muzyków.

Motyw patriotyzmu w literaturze polskiej. Przedstaw na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Powinnością pisarzy powinno być reagowanie na błędy społeczeństwa oraz propozycje naprawy tych błędów.

Ocena opisowa nauczyciela: Szacunek dla Autora za dojrzałość i trafność sądów, dogłębne zrozumienie tematu, wywód argumentacyjny, piękny język.

Pisarze polscy o własnym narodzie. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Na wydarzenia polityczne i sytuację panującą w społeczeństwie polskim natychmiast reagowali pisarze.

Ocena opisowa nauczyciela: Świadomy wybór i rzetelne omówienia trudnych i ważnych dla Polaków tekstów polskiego romantyzmu (z wykorzystaniem cytatów). Dobra znajomość tła historycznego, logika wywodów, bogaty, poprawny język sprawiają, że pracę czyta się z zainteres

Antysemityzm i Holokaust w polskiej literaturze. Omów zagadnienia na podstawie wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Przykłady antysemityzmu i holokaustu przedstawione w literaturze polskiej są obiektywnym obrazem cierpienia oraz oceną martyrologii Żydów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Temat zanalizowany na przykładzie kilku poprawnie dobranych lektur z kanonu. Przejrzysty styl wypowiedzi.

Polskie wady narodowe w literaturze różnych epok literackich. Omów sposoby ich przedstawiania na wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Poprzez przedstawianie narodowych przywar twórcy polscy nie pragnęli obrazić swych rodaków, ale podkreślić błędy jakie popełniają by uniknąć ich na przyszłość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje jak przez wieki twórcy literatury przedstawiali narodowe przywary. Bogata bibliografia, poprawny plan.

Polskie stereotypy narodowe. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów z róznych epok

Ocena:
20/20
Teza: W Polsce najbardziej wyrazisty obraz przedstawiają Niemcy i Rosjanie, a także związani przez wiele wieków z naszym krajem Żydzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogato ilustruje temat. Ciekawe argumenty, poprawna kompozycja.

Żartem, serio, ironicznie. Różne sposoby mówienia o wadach Polaków. Rozważ na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Obok utrzymanych w poważnym tonie utworów rozliczeniowych autorzy przedstawiając wady Polaków często posługiwali się satyrą i żartem, by jednocześnie bawić i uczyć czytelników.

Ocena opisowa nauczyciela: Napisana świetnym językiem, dojrzała praca. Bogata literatura podmiotu i przedmiotu.

Obraz arystokracji polskiej w literaturze XIX wieku. Omów na kilku wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze polskiej przeważa negatywny obraz arystokracji, jej mentalności i podejmowanych przez nią działań.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i konkretna. Pokazuje w jednoznaczny sposób stosunek twórców XIX wieku do arystokracji.

Wizerunek Polaków w utworach dwóch wybranych okresów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Jedne z ciekawszych portretów Polaków powstały w oświeceniu oraz dwudziestoleciu międzywojennym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja rzetelnie napisana. Poprawny plan wypowiedzi i bibliografia.

Rozważania o Polsce i Polakach w literaturze różnych epok. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Opinie o Polsce i Polakach zmieniały się, wraz ze zmieniającą się pozycją historyczną Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, wątek poprowadzony konsekwentnie, dobrze ujęte wnioski.

Odwołując się do wybranych utworów, przedstaw wyobrażenia Polaków o godności, honorze i powinnościach wobec kraju

Ocena:
20/20
Teza: Niezmienne przez wieki wyobrażenia Polaków o godności, honorze i powinnościach wobec kraju – patriotyzm, miłość do ojczyzny i poczucie odpowiedzialności za los narodu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, można zauważyć własne refleksje autora.

Przedstaw i oceń stosunek jednostki do społeczeństwa w ujęciu pisarzy epoki romantyzmu, pozytywizmu i Młodej Polski

Ocena:
20/20
Teza: Różne odcienie stosunku jednostki do społeczeństwa na przestrzeni epok – od utożsamienia z ogółem i współdziałanie po poczucie zagrożenia i zagubienia w społeczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. poprawna bibliografia i ramowy plan.

Motywy patriotyczne w piosenkach hip-hopowych. Omów patriotyczne oblicze polskiego hip-hopu na wybranych przykładach piosenek

Ocena:
20/20
Teza: Piosenki hip-hopowe poruszają tak ważne tematy, jak miłość do kraju. Odnajdujemy w nich liczne motywy patriotyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i ciekawa. Świadczy o dobrej znajomości poruszanej problematyki.

Inteligencja i stawiane przed nią zadania. Analizując wybrane utwory XIX i XX wieku, przedstaw, jak w ocenie pisarzy inteligencja wywiązuje się ze swoich ról społecznych

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie, jak w ocenie pisarzy inteligencja wywiązuje się ze swoich ról społecznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Nietuzinkowa praca, która w przemyślany i konsekwentny sposób realizuje temat.

Społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle

Ocena:
20/20
Teza: Rola krzywego zwierciadła literatury w ukazywaniu mieszkańców kraju nad Wisłą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, bogata w przykłady z różnych epok. Na pochwałę zasługuje spójna kompozycja.

Juliusz Słowacki, Stanisław Wyspiański i Stefan Żeromski o swoim narodzie. Omów temat na podstawie wybranych dzieł tych twórców

Ocena:
20/20
Teza: Ocena narodu polskiego w oczach wybitnych polskich twórców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Dawne polskie zwyczaje utrwalone w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Dawne polskie zwyczaje stanowią bogaty i ciekawy temat często wykorzystywany w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa, wielowątkowa praca ukazująca bogactwo motywów związanych z dawnymi tradycjami i obrzędami w polskiej literaturze.

Na podstawie utworów Juliana Tuwima przedstaw stanowisko poety wobec wydarzeń politycznych i społecznych w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce

Ocena:
20/20
Teza: Krytycyzm Juliana Tuwima wobec rzeczywistości wynikał z wrażliwości i inteligencji poety, a nie z poglądów politycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalna, wymagająca samodzielnego myślenia praca. Postawiona teza została w pełni dowiedziona.

Tolerancja i nietolerancja - postawy Polaków wobec mniejszości narodowych. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie literackich przejawów tolerancji oraz nietolerancji Polaków wobec mniejszości narodowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa prezentacja pokazująca jaką rolę pełnią w literaturze stereotypy narodowe.

Odwołując się do utworów literackich z wybranych epok, uzasadnij, że są one zwierciadłem czasu w którym powstały

Ocena:
20/20
Teza: Udokumentowane tło historyczne, polityczne i społeczne odgrywa istotną rolę w wielu utworach i mówi wiele o minionych czasach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szczegółowo analizuje wybrane utwory. Teza, jak i wnioski współgrają ze sobą.

Omów dramat narodu polskiego w świetle Dziadów i Wesela

Ocena:
20/20
Teza: Rola literatury w dokumentowaniu cierpień narodu polskiego podczas zaborów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w rozbudowany sposób przedstawia sytuację Polaków pod zaborami. Poprawna bibliografia i plan.

Jednostka wobec historii. Na dowolnie wybranych przykładach prześledź, w jaki sposób losy państwa i społeczeństwa wpływają na wybory życiowe bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Polacy i ich postawy wobec wydarzeń historycznych - jako motyw obecny w literaturze polskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobry dobór literatury potwierdza postawioną tezę. Ciekawa, przekrojowa praca. Bogata bibliografia.

Portrety Polaków w utworach satyrycznych i karykaturze literackiej. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Polacy bardzo często stanowią temat utworów satyrycznych. Twórcy ukazują głównie wady i przywary narodowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła, dobrze zaplanowana praca, wiernie według planu zrealizowana. Wnioski wypływają ze zgromadzonego materiału, są uniwersalne.

Przedstaw ocenę narodu polskiego na podstawie wybranej literatury dwóch wybranych epok

Ocena:
19/20
Teza: Ocena społeczeństwa polskiego - częstym motywem dzieł literackich, szczególnie w romantyzmie i Młodej Polsce.

Ocena opisowa nauczyciela: Dzięki wykorzystaniu bogatej literatury przedmiotu głęboka analiza tematu. Szczegółowe odniesienie się do dwóch lektur. W zakończeniu może warto uwzględnić tło historyczne.

Postawy Polaków w najważniejszych momentach dziejowych. Przedstaw i porównaj typy postaw na wybranych przykładach literackich z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze odnaleźć możemy wyraźne ślady kształtowania się świadomości narodowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze osadzone w historii, ciekawe, samodzielne rozważania na temat Polaków, którym czasami nie sposób zaprzeczyć.

Obraz dążeń i marzeń Polaków o wolności. Przedstaw, analizując wybrane utwory literackie

Ocena:
19/20
Teza: Jak pisarze i poeci rozumieli patriotyzm i jakie drogi odzyskania niepodległości utrwalili w swych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Skupia się na epoce romantyzmu i Młodej Polsce. poprawna bibliografia.

Wizerunek Polaków w utworach epickich dwóch wybranych okresów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Pozytywizm i dwudziestolecie międzywojenne to epoki, w których pisarze wiele uwagi poświęcili polskiemu społeczeństwu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, skupia się przede wszystkim na charakterystyce Polaków jako społeczeństwa.

Polacy a mniejszości narodowe i ich wzajemny stosunek w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura, opisująca wszelkie problemy społeczne, nie była obojętna wobec mniejszości narodowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, wykorzystująca trzy lektury z kanonu podstawowego. Przemyślane rozpoczęcie, właściwe wnioski.

Przedstaw różne portrety Polek na wybranych przykładach literackich. Zanalizuj wybrane utwory

Ocena:
19/20
Teza: Kreacje kobiet-Polek odnajdziemy w wielu epokach polskiej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje ciekawe wizerunki kobiet.

Siedem polskich grzechów głównych. Przedstaw refleksje na temat polskich wad narodowych, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Główne wady narodowe Polaków na tle historycznym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna. Prezentuje szeroki katalog polskich wad narodowych.

Polska i Polacy podczas II wojny światowej. Zaprezentuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Zbrodnie faszyzmu i stalinizmu na Polakach są w dalszym ciągu otwartą raną, co znalazło odzwierciedlenie w twórczości pisarzy i poetów okresu powojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, głęboka analiza problemu, rozsądnie dobrany zestaw argumentów. Można poprawić styl wypowiedzi

Motyw ojczyzny w literaturze polskiej. Przestaw temat, analizując jego funkcje na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Ojczyzna stanowi ważny element systemu wartości każdego z nas.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa literatura przedmiotu i przejrzysta koncepcja pracy ukazuje sposoby mówienia o ojczyźnie i choć nie wyczerpuje tematu, zmusza do refleksji. Pracę dobrze się czyta, podążając za myślą Autora.

Obraz Polski i Polaków w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego

Ocena:
18/20
Teza: Napisana w krótkim czasie po odzyskaniu niepodległości przez Polskę powieść Żeromskiego w doskonały sposób charakteryzuje ówczesne społeczeństwo polskie.

Ocena opisowa nauczyciela: Rzetelna analiza stanu społeczeństwa polskiego na początku niepodległości państwa.

Jak utwory muzyczne XX wieku wykorzystują motyw Polski i Polaków. Omów problem, odwołując się do świadomie wybranych nagrań

Ocena:
18/20
Teza: Tematyka ukazywana przez artystów w swych utworach w odniesieniu do motywu Polski i Polaków zmieniała się na przestrzeni lat.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetny, trochę nie do końca wykorzystany pomysł sięgnięcia po sztukę współczesną - niedawne, czasem aktualne utwory muzyczne. Dobre podsumowanie.

Literackie i filmowe wizje PRL-u. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych tekstów.

Ocena:
18/20
Teza: Literatura i film w różny sposób ukazują społeczeństwo w czasach PRL-u.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Momentami konstrukcja wydaje się nie do konca spójna. Dobry plan i bibliografia.

Literacki obraz narodu polskiego podczas okupacji hitlerowskiej

Ocena:
17/20
Teza: Wojna stała się doświadczeniem zaprzeczającym wszelkim kategoriom humanizmu. Wśród Polaków i polskich Żydów znaleźli się tacy, którzy zachowali moralność, jak i ci paktujący z okupantem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, standardowa. W prosty sposób opisuje zachowania Polaków i ich losy podczas wojny. Poprawny język.

Wizerunek Polski i Polaków. Omów temat na przykładzie wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
16/20
Teza: W ukazywaniu obrazu Polaków twórcom dzieł literackich i filmowych przyświecał dydaktyzm.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogaty zestaw tekstów gwarantowałby realizację tematu, gdyby czasem nie ginął on z oczu autora.