Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Z pewnością nie ma takiego człowieka, który w swoim życiu nie doświadczyłby niczego złego. Rozczarowania i przykrości są nieodłączną częścią ludzkiej egzystencji. To, czy odcisną one swoje piętno na dalszym życiu w dużej mierze zależy od tego, jak bardzo wstrząsnęło nami dane przeżycie. Momenty, które trwale zapadają w pamięć, najczęściej wpływają na dalsze postępowanie człowieka, nierzadko też na charakter. Taka trauma z przeszłości może determinować nawet decyzje w dorosłym życiu. Negatywne przeżycia ściśle wiążą się z cierpieniem. Cierpienie jest nieodzownym elementem naszego życia. Towarzyszy nam ono od początku do końca. I to dzięki niemu uczymy się spoglądać na świat z innej perspektywy, kształtuje nas, toteż jego wkład w życie nie zawsze musi być tylko destruktywny. Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich. W romantyzmie spotykamy się głównie z trzema jego wizerunkami. Cierpieniem spowodowanym nieszczęśliwą miłością, męką spowodowana prześladowaniem zaborców, a także bólem spowodowanym tęsknotą za ojczyzną i najbliższymi. W swojej prezentacji postaram się ukazać jak różnorodnie pisarze i poeci wykorzystywali motyw cierpienia.

Tytułowy bohater „Cierpień młodego Wertera” Johanna Wolfganga Goethego był osobą wrażliwą, dostrzegającą nierówność społeczną, można nawet powiedzieć, że był buntownikiem. Zupełnie nagle spadło na niego uczucie, które przybrało niewyobrażalną siłę. Zakochał się w Lotcie, mimo że ona miała już narzeczonego i poinformowała o tym wcześniej Wertera. Młodzieniec nie był jednak w stanie pohamować uczuć i rozstać się z ukochaną. Podporządkował jej wszystkie swoje myśli. Sam mówił: „Zaciskam zęby i szydzę z mego cierpienia”. Kiedy w końcu zdecydował się na wyjazd, tam spotkało go kolejne rozczarowanie. Nie odnalazł się w pracy w poselstwie, nie interesowało go robienie kariery za wszelką cenę. Poniósł także klęskę natury towarzyskiej – podczas przyjęcia u zaprzyjaźnionego arystokraty wyraźnie dano mu do zrozumienia, że nie pasuje do tamtejszego środowiska i nie jest tam mile widziany. Czuł się odosobniony, odrzucony, a wręcz poniżony. Postanowił opuścić to miejsce i udał się jak najbliżej Lotty. Wciąż żywił nadzieję, że z nią będzie. Wszystkie te wydarzenia – odrzucenie, zetknięcie z nieczułym światem, a przede wszystkim tragiczna miłość mają decydujący wpływ na decyzję bohatera. Zaczyna on coraz częściej myśleć o swojej śmierci, wini się za to, że zburzył porządek życia Lotcie i Albertowi. Negatywne przeżycia czynią z niego osobowość targaną przez skrajne emocje: od uniesienia, egzaltacji po utratę panowania nad sobą, drażliwość i skłonność do stanów depresyjnych. W rezultacie Werter strzela sobie w głowę, załatwiając uprzednio wszystkie sprawy. Długo cierpi, zanim ostatecznie umiera. Powyższy przykład potwierdza tezę, mówiącą, że cierpienie jest często ściśle powiązane z miłością. To „radosna udręka”, która daje szczęście, uczucie spełnienia i radość, ale może stać się również przyczyną rozterek, bólu i cierpienia. Maksyma: „To, co tworzy szczęście człowieka, staje się źródłem jego cierpienia” okazuje się być prawdziwa i wyjątkowo trafna.

Goethe wykreował nowy model miłości i bohatera. Jest to miłość romantyczna: nieszczęśliwa, głęboka. W postaci tytułowego bohatera autor skoncentrował wszystkie cechy romantycznego kochanka, który odtąd będzie nosił miano bohatera werterycznego. Jego cechy to: poczucie wyobcowania, niezgoda na konwenanse, brak chęci działania, bierność, przesadna uczuciowość. Bohater nie potrafi zrozumieć rzeczywistości, a zarazem nie umie w niej już żyć. Odczuwa boleśnie Weltschmertz – ból istnienia – dojrzewa w nim werteryzm, pesymistyczny światopogląd: ucieczka przed światem początkowo w prywatność, wreszcie w śmierć.

Podobnie tragiczna i pełna cierpienia jest miłość romantyczna ukazana w IV części „Dziadów”. Gustaw, główny bohater dramatu to typowy romantyczny kochanek. Indywidualista, uwikłany w tragiczną i niespełnioną miłość, buntujący się przeciwko światu i niesprawiedliwym stosunkom społecznym. To właśnie prawa rządzące realnym światem rozdzieliły go z ukochaną. Szydził również z tych, którzy w zdobyciu bogactwa widzieli szczęście. Szydził z Maryli, która wybrała na męża człowieka bogatego. Był szaleńcem, który zbuntował się przeciwko światu w jedyny możliwy dla siebie sposób, popełniając samobójstwo. Monolog Gustawa o miłości i cierpieniu to wspaniałe studium psychologiczne osoby owładniętej szaleństwem miłosnej pasji. Jednocześnie to studium wielkiej miłości romantycznej, która stała się głównym tematem dzieła Mickiewicza.

Gustaw był mężczyzną, którego lektura romantycznych książek doskonale przygotowała do roli kochanka i ukształtowała jego wyobrażenie o miłości. Stworzył świat, na który składały się dwie płaszczyzny: rzeczywistość ideału i marzeń oraz rzeczywistość realna, którą był znudzony i od której uciekał. Żył w krainie miłości i wyobraźni, zrodzonej z marzeń i poszukiwał kochanki idealnej, która byłaby jego wiernym odbiciem. W końcu odnalazł upragnioną i wyśnioną kobietę, przeżył chwile prawdziwego szczęścia, po czym stracił to wszystko i pogrążył się w szaleństwie. Noc stała się dla niego czasem, kiedy na nowo rozpamiętywał swoje uczucia i osobistą tragedię. Był wciąż połączony z duszą Maryli, owładnięty „gorączką miłosną”, która powodowała gwałtowne reakcje jego wyobraźni. Był niewolnikiem własnych wspomnień i cierpienia. Przywołując w pamięci obraz Maryli i łączącej ich wspólnoty dusz, uzewnętrzniał niesamowitą moc miłości i wyobraźni, które czyniły go nadal więźniem uczucia.

Kochał tak bardzo, że zatracił się w uczuciu, sądząc, że jest to dar od Boga, że Maryla jest jego zwierciadlanym odbiciem. Kiedy sięgał ku niebu, został strącony na ziemię. Idealna kochanka wybrała innego mężczyznę, a według Gustawa wybrała bogactwo, a nie prawdziwą miłość. Zostawiła łączącą ich wspólnotę dusz, zapominając jak wiele ich łączy i że byli dla siebie stworzeni. Odrzucony Gustaw stał się samotnikiem, rozpamiętującym swoją miłość. Dostrzegł, że żył w świecie imaginacji i urojeń serca. Pogrążył się w obłędzie, uciekając przez rozpaczą i świadomością, że Maryla należy już do innego. Obwiniał ukochaną, że go zabiła, że zwiodła go i oszukała. Dalsze życie nie miało dla niego sensu i dlatego zdecydował się na samobójstwo, ponieważ był to sposób na ucieczkę ze świata, w którym zabrakło jego bliźniaczej duszy. Lecz nawet po śmierci nie zaznał spokoju. Jego dusza, która zaznała ogromu ziemskiego szczęścia, nie mogła być zbawiona. Powracał z grobu, by opowiedzieć swoją historię i przestrzec żywych, aby nie skupiali się wyłącznie na miłości. Gustaw twierdził:

„Kto miłości nie zna, ten żyje szczęśliwy,
I noc ma spokojną, i dzień nietęskliwy”

Miłość przedstawiona w utworze była przede wszystkim ideą, tęsknotą do miłości idealnej i doskonałej, której przedmiotem stawała się postać wymarzonej i wyidealizowanej kochanki. Polegała na absolutnej zgodzie dwóch dusz stopionych w jednym uczuciu. Była czymś niezwykłym, jedynym i szalonym, jednocześnie skazanym na tragiczny koniec.

W literaturze romantycznej cierpienie często miało wymiar metafizyczny, było źródłem poznania, pozwalało doświadczyć życia. Cierpienie w imię rzeczy wyższych: wolności, narodu, miłości zawsze miało sens. Śmierć natomiast nigdy nie była bezcelowa. Każdy ból ludzki, wylana łza, czy przelana krew miała zostać nagrodzona. Z powodu utraty niepodległości cierpiały całe pokolenia naszych rodaków. Marzenia o powrocie świetności ojczyzny, dążenia do odzyskania niepodległości i ogrom związanych z tym cierpień przedstawił poeta Adam Mickiewicz w III cz. „Dziadów”. „Dziady” to dramat, który zrodził się z bezgranicznej rozpaczy, powstał zaledwie kilka miesięcy po klęsce powstania listopadowego. W utworze pojawia się nowy motyw cierpienia – ból i niedola ludzi poświęcających swoje życie i zdrowie ojczyźnie – powstańców, przymusowych emigrantów, konspiratorów. Cierpienie nie jest tu jedynie fizycznym bólem. To również udręka duszy. Utwór rozpoczyna się spotkaniem więźniów w celi w Wigilię Bożego Narodzenia. Trwa dyskusja o prześladowaniach caratu wobec Polaków. Jeden z więźniów proponuje, aby pozostali, którzy nie mają rodzin, poświęcili się dla innych i wzięli winę na siebie. Sam chce świecić przykładem. Więźniowie opowiadają o nieprawnych sposobach więzienia, bez przedstawienia dowodów winy, o metodach stosowanych podczas śledztwa. Powszechne było morzenie głodem, podawanie niestrawnego jedzenia. Jeden z więźniów – Tomasz wspomina o okropnej strawie, jaką go karmiono, o głodzie, o osłabieniu organizmu: „Tydzień nic nie jadłem. Potem jeść próbowałem, potem z sił opadłem. Potem jak po truciźnie czułem bóle, kłucia. Potem kilka tygodni leżałem bez czucia. Nie wiem, ile i jakiem choroby przebywał, bo nie było doktora, co by je nazywał”.

Najbardziej wstrząsająca jest relacja Jana Sobolewskiego, który na przesłuchanie prowadzony był przez miasto i wówczas widział wywózki skazańców na Syberię. Zgromadzeni w pobliskim kościele ludzie wyszli przerażeni na ulicę, gdyż skazańcami byli głownie studenci ze Żmudzi. Sobolewski twierdzi, że wśród więźniów widział nawet dziesięcioletnie dziecko, które było zbyt słabe, by udźwignąć ciężar kajdan. Nogi dziecka do krwi poobdzierane były łańcuchem. Wśród uwięzionych dostrzegł przyjaciela Janczewskiego, który bardzo się zmienił - wychudł, i bardzo się postarzał. Cierpienie nadało jego twarzy szlachetny wyraz. Stojąc dumnie w kibitce, wodził wzrokiem po płaczącym tłumie, jakby chciał powiedzieć: "nie bardzo mnie boli". W momencie kiedy kibitka ruszyła, Janczewski zdjął kapelusz, podniósł w górę rękę, trzykrotnie krzyknął mocnym głosem: „Jeszcze Polska nie zginęła”. Janczewski wzruszył Sobolewskiego swą szlachetną i patriotyczną postawą. Ostatnim więźniem wyprowadzonym z ratusza był Wasilewski, w czasie śledztwa okrutnie bity i torturowany, nie mógł iść o własnych siłach:
„Niesiony jak słup sterczał i jak z krzyża zdjęte
Ręce miał nad barkami żołnierza rozpięte”.

Przejmujący obraz męczeństwa młodzieży został przedstawiony w scenie noszącej tytuł „Salon warszawski”. Adam opowiada o cierpieniu Cichowskiego. Był on uroczym młodzieńcem, duszą towarzystwa i ulubieńcem dzieci. Został aresztowany, a następnie upozorowano jego samobójstwo, zostawiając płaszcz i kapelusz nad brzegami Wisły. Tymczasem został uwięziony. W śledztwie poddawano go okrutnym, wymyślnym torturom: karmiono śledziami bez podawania picia, podawano opium, a nocą straszono. Mimo że znęcano się nad nim, nikogo nie wydał. Po latach więziennej poniewierki wynędzniały wrócił do domu z objawami choroby psychicznej (prawdopodobnie na skutek lęku przed wydaniem przyjaciół), zupełnie wyniszczony. Zmienił się jego wygląd zewnętrzny. Był opuchnięty od złego jedzenia i wilgoci, blady, pomarszczony, mimo młodego wieku całkiem wyłysiał, a w jego oczach widoczny był strach. Tortury stosowane podczas przesłuchań doprowadzone niekiedy do perfekcji miały na celu złamanie oporu, a przy tym uzyskanie informacji o innych towarzyszach spisku. Terror zaborcy wywoływał jednak zapamiętały opór i podsycał wolę walki o niepodległą ojczyznę.

Mickiewicz wierzył, że Polska jest narodem wybranym przez Boga do wypełnienia zbawczej misji. W myśl tej teorii, gdy wypełni się miara cierpienia, Polska tak jak Chrystus zmartwychwstanie, odzyska wolność i przyniesie ją innym ujarzmionym narodom. Idea mesjanizmu w romantyzmie miała pokrzepiać serca Polski. Przekonywać, że kolejny nieudany zryw patriotyczny, kolejna klęska, represje i cierpienia mają swój sens. Nadzieja, że męczeństwo Polski nie pójdzie na marne, że ojczyzna odrodzi się na nowo i będzie tryumfowała, wypełniła umysły udręczonych zaborami, załamanych klęską powstania Polaków.

Kolejną odsłoną cierpienia towarzyszącego autorom i bohaterom literackim była tęsknota za ojczyzną. O niej pisał m. in. Cyprian Kamil Norwid w sławnej „Mojej piosnce II”. Podmiotem lirycznym jest poeta na emigracji, zwraca się do Boga poprzez powtarzaną apostrofę „tęskno mi, Panie…” W pierwszej zwrotce podmiot wspomina kraj, w którym ludzie podnoszą z ziemi każdy okruch chleba z poszanowania dla Boga i Jego darów. Świadczy to o ich religijności i wdzięczności za wszelkie dary. W drugiej mówi o tym, że tęskni za krajem, w którym grzechem jest popsucie bocianiego gniazda. Polacy to ludzie z zasadami, szanują każde żyjące stworzenie. W trzeciej mówi o codziennych porannych powitaniach ludzi, które są dla nich tym samym, co słowa Chrystusa „Bądź pochwalony”. Rodacy są przyjaźnie nastawieni do innych ludzi i bardzo życzliwi. W tych trzech zwrotkach widać tradycję kraju, za którym tęskni podmiot. Z pozoru są to rzeczy błahe, ale dla poety, który żył na emigracji, mają one ogromną wartość. W zwrotce czwartej Norwid wspomina niewinną kobietę, która pozostała w Polsce. Nie wie, gdzie kobieta ta teraz mieszka, ale tęskni za nią i wciąż pamięta. W kolejnej zwrotce autor posługuje się neologizmami. Tęskni za „bez-tęsknotą” i „bez-myśleniem”, a także ludźmi, którzy mają „tak za tak, a nie za nie bez światło-cienia”. Chciałby nie tęsknić i nie myśleć o tym wszystkim, nie cierpieć na obczyźnie, chciałby po prostu wrócić do kraju i żyć wśród szczerych ludzi, którzy mają swoje zdanie i otwarcie potrafią je wypowiadać. W ostatniej zwrotce podmiot opisuje swoją samotność i nieszczęście. Tęskni za krajem, w którym – jak wiemy z jego biografii – nikt nie był mu przychylny i nie miał tam szacunku. Podmiot wie, że nic się nie zmieni i stara się z tym pogodzić. Utwór ten jest skargą skierowaną do Boga. Norwid idealizuje ojczyznę poprzez wymienianie jej zalet. Przywoływane obrazy wzmagają w autorze tęsknotę za domem, osamotnienie i bezmiar cierpienia.

W epoce romantyzmu tworzył również jeden z najlepszych pisarzy polskich Juliusz Słowacki. Podczas podróży artysty po „morzu pod Aleksandrią” powstał jeden z jego najwybitniejszych utworów „Hymn”. Dzieło, podobnie jak poprzedni utwór, skierowane jest do Boga, którego podmiot liryczny czyni powiernikiem swoich smutków. Poeta mówi w nim o losie wygnańca-pielgrzyma, pozbawionego ojczyzny i domu, za którymi tak bardzo tęskni. Nostalgia podmiotu lirycznego kontrastuje z urokiem orientalnego krajobrazu - pięknego ale obcego. Tęsknota za ojczyzną nie pozwala mu cieszyć się podróżą i pięknem, które go otacza. Bóg nie jest tu daleki i obcy, lecz staje się bliskim, cierpliwym słuchaczem skarg poety, jego powiernikiem.

Juliusz Słowacki swój smutek i cierpienie wyrażał w licznych dziełach nie tylko ze względu na tęsknotę za ojczyzną, ale także przez brak bliskości matki. Ogromny wpływ na osobowość młodego poety wywarła rodzicielka, Salomea z Januszewskich. To właśnie z nią łączyły Słowackiego najściślejsze związki emocjonalne, które swój piękny wyraz znalazły w korespondencji kierowanej do niej oraz w samej twórczości poety. Idealnym na to przykładem jest utwór „Rozłączenie”. Wiersz został napisany 20 lipca 1835 roku w Szwajcarii. Początkowo uważano, że adresatką wiersza jest Maria Wodzińska, przyjaciółka Słowackiego. Później zwrócono uwagę na to, że treść wiersza nie zupełnie odpowiada takiej interpretacji. Ma on charakter intymnego wyznania i jest formą listu, który podmiot liryczny pisze do ukochanej osoby. Osoba mówiąca w wierszu przebywa z dala od ojczystego kraju, jest pogrążona w smutku, wraca wyobraźnią do dobrze znanych mu stron, wspomina szczególnie mu bliską osobę podczas wykonywania codziennych zajęć. Jednak adresatka nie ma takiej możliwości, pejzaż otaczający ukochaną osobę jest zamazany i mglisty. Miejsce pobytu podmiotu zostało zobrazowane w sposób wyrazisty. Odległość pomiędzy nimi powoduje ogromne cierpienie i nie pozwala im o sobie zapomnieć. Poeta stosuje wyszukane środki stylistyczne. W ostatniej zwrotce wiersza podmiot liryczny wyraża przekonanie o niemożliwości spotkania dwojga rozłączonych. Żali się, że ich rozstanie będzie wieczne. Każda strofa przesycona jest bólem spowodowanym rozłąką i brakiem nadziei na spotkanie. Ale chodź rozłączeni i pogrążeni w tęsknocie to i tak jedno o drugim pamięta.

Cierpienie nieodłącznie towarzyszy człowiekowi, dlatego jego wyraz dali także romantyczni twórcy. Ich wizje cierpienia związane były ściśle z epoką. Z jednej strony dominacja wartości romantycznych, przekonanie do wielkiej idei miłości, skazanej często na niespełnienie i prowadzącej do tragedii, pozwoliły wykreować takie postacie, jak Gustaw czy Werter. Wydarzenia historyczne wpłynęły z kolei na odwoływanie się do motywu cierpienia w utworach martyrologicznych poświęconych ojczyźnie. Poświęcenie i cierpienie bojowników o wolność, na zawsze zostało utrwalone na kartach romantycznych utworów. Podobnie tęsknota za Polską i ukochanymi osobami pozwoliły na powstanie niezapomnianych liryków. Jak widać wyobrażenia cierpienia mogą przybierać różne kształty. Tak było zarówno w romantyzmie, jak i późniejszych epokach.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.