Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motywy biblijne


Wątki i motywy biblijne w literaturze i sztuce różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Biblia jest nieprzebranym źródłem inspiracji dla artystów. Ma wyjątkową moc. Jak pisał Zygmunt Kubiak: „Obiektywnym sprawdzianem tej siły może być oddziaływanie Księgi na literaturę i sztukę ludzkości, wpływ tak głęboki i rozległy, że nie można dla niego znaleźć żadnej analogii w dziejach ludzkiej kultury”. Biblia, Pismo Święte, to zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. O Biblii można powiedzieć, iż jest to dzieło niezmiernie zróżnicowane, znaleźć w niej można wiele gatunków i rodzajów literackich. Pismo Święte jest źródłem kultury europejskiej. Podobnie jak w mitach, zawarte są w nim prawzory ludzkich doznań, zachowań, postaw. Z niej właśnie wywodzą się wątki fabularne, symbole, modele postaw ludzkich. Jest to także świetne źródło związków frazeologicznych (tzw. biblizmów). Oczywiście Biblia była i jest inspiracją dla różnorodnych artystów, a motywy biblijne możemy odnaleźć zarówno w malarstwie, jak i w literaturze. Biblia to także uniwersalna księga, ponieważ mówi o sprawach ciągle aktualnych i ważnych dla każdego człowieka np. o miłości, przyjaźni, moralności. Biblia wciąż inspiruje, a poszczególni twórcy czerpią z historii od stworzenia świata po jego zagładę.

Chrześcijanom najbardziej znana jest wersja stworzenia świata pochodząca z Biblii – z Księgi Rodzaju, inaczej określanej jako Genesis (z łac. narodzenie, pochodzenie). Opis stworzenia rozpoczyna Biblię. Jest określany jako heksaemeron – zakłada, że Bóg stworzył świat w ciągu sześciu dni. Co prawda opis biblijny uwzględnia także siódmy dzień, ten jednak nie był dniem tworzenia, lecz odpoczynku. Wersja stworzenia zawarta w Księdze Rodzaju jest wyrażeniem wiary w kreacjonizm, pogląd według którego świat został stworzony z niczego (łacińskie creatio ex nihilo). W Biblii występuje monoteizm - jeden bóg dokonuje aktu stworzenia, jest on odwieczny i wszechmogący – wszystkie jego nakazy odnajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości, wystarczy, że powie słowo, a ono wypełni się. W ten sposób dokonał stworzenia świata, który uważał za dzieło dobre. Można powiedzieć, że czynnikiem sprawczym w Biblii było słowo i za jego mocą świat został przywołany do istnienia. Pierwszy dzień jest określeniem czasu, ponieważ wtedy to na opustoszałej ziemi, na której panowała ciemność, Bóg stworzył światłość wprowadzając tym samym podział na dzień i noc. Drugi dzień, a także po trosze i trzeci to ustalanie porządku przestrzeni, gdyż drugiego dnia Bóg oddzielił wody i utworzył sklepienie, które nazwał niebem, zaś trzeciego dnia nastąpiło oddzielenie wód i suchych lądów. Powstanie suchych terenów pozwoliło na stworzenie roślinności, która wydawała owoce. W ciągu czwartego dnia powstaje Kosmos, ciała niebieskie mające określać pory dnia i roku. Dniu przypisane zostało duże, jaśniejąca ciało, nocy zaś mniejsze i gwiazdy. Piątego dnia Bóg stworzył zwierzęta wodne i ptactwo, którym nakazał rozmnażać się tak, by zapełniły ziemię i morza. Ostatniego dnia stwórca zapełnił ziemię zwierzętami lądowymi i dokonał największego dzieła – stworzył człowieka, na swoje podobieństwo. Stworzył mężczyznę i kobietę – Adama i Ewę, których uczynił najważniejszymi istotami, mającymi władzę nad resztą stworzeń. Bóg nakazał ludziom rozmnażać się, tak aby zaludnili całą ziemię i panowali nad zwierzętami, pokarmem zaś miała być dla mich roślinność.

W pieśni Jana Kochanowskiego „Czego chcesz od nas Panie” poeta nawiązuje do fragmentu Księgi Rodzaju w której jest mowa o stworzeniu świata. Zgodnie z przekazem biblijnym stwórcą świata jest Bóg o nieskończonej mocy. Jan Kochanowski Boga czyni adresatem swojej wypowiedzi. Początek tekstu to dwa pytania retoryczne kierowane do Boga o to, czego Bóg oczekuje od człowieka następnie próba odpowiedzi na te pytania: Bóg nie chce złota, chce wdzięczności człowieka. Nie chce złota bo cały świat należy do Niego. Bóg wszystko stworzył: niebo, złote gwiazdy, rośliny, zwierzęta. Oddzielił wodę od lądu i dzień od nocy. Dzięki niemu Ziemia owocuje i żywi człowieka. Postawa podmiotu lirycznego względem Boga to pokora, uwielbienie. Autor traktuje Boga jak genialnego artystę, architekta, który postępował zgodnie z genialnym planem. Ofiarowuje Bogu wdzięczności i prosi o opiekę w trakcie życia. Jest przekonany, że Bóg jest nie tylko potężny i wszechmocny, ale także łaskawy i dobry, że zawsze będzie otaczał skrzydłami człowieka.

Jako przykład motywu stworzenia świata, ukazywanego w sztuce przedstawię obraz Williama Blake’a „Stworzenie świata”. Dzieło to powstało w 1794 roku, wykonane zostało akwarelami metodą trawienia reliefowego. W centralnej jego części znajduje się postać mężczyzny. Z tytułu dzieła można wnioskować, iż jest to Bóg ujęty w momencie tworzenia świata. Postać ta ma ciało młodzieńca, co może oznaczać potęgę i siłę, zaś twarz, siwe, rozwiane włosy i broda wskazują na jego sędziwość, która może być wyrazem mądrości i doświadczenia. Mężczyzna znajduje się wewnątrz emanującego palącą czerwienią i jaskrawą żółcią okręgu. Reszta płótna pozostaje ciemna, co może symbolizować pustkę panującą przed stworzeniem. Blake’owski Bóg w lewej dłoni dzierży cyrkiel. Może to wskazywać, iż świat tworzony jest według zasad geometrycznych, w sposób naukowy i surowy. W konturach owego cyrkla, przypominającego także snopy światła, ukryta jest grecka litera alfa, oznaczająca początek. Być może odnosi się to do dzieła, które za chwilę nastąpi – Bóg nada początek światu. Na obrazie ukryta została także ostatnia litera greckiego alfabetu – omega, która mieści się w rozświetlonym kręgu. Zestawienie tych dwóch liter ukazuje moc i potęgę Boga. To on jest siłą sprawczą powstania świata, w jego dłoni zawiera się „początek”, on sam jest końcem.

Doskonałym przykładem tzw. literatury mądrościowej jest Księga Hioba. Na samym początku należy zaznaczyć, iż nie jest to próba rozwikłania tajemnicy zła i cierpienia, lecz rozważania na temat postaw, jakie w ich obliczu może przyjąć ludzkość. Hiob począł się buntować, nie rozumiał bowiem, za jakie grzechy Bóg tak okrutnie go karze. jego przyjaciele zaś próbowali wykazać mu, iż niesłusznie się skarży. Reprezentują oni typ myślenia charakterystyczny dla większości wierzących osób – to grzesznicy będą ukarani, a sprawiedliwi i prawdziwie kochający Boga doczekają się pomyślnego rozwiązania wszelkich ich problemów. Namawiają go do pojednania się z Bogiem, on jednak nie może tego uczynić, ponieważ doskonale wie o tym, iż nigdy nie wyrzekł się Pana. Jednocześnie próbuje uzmysłowić sobie, czym mógł obrazić Boga? Dodatkowo jego duszę przepełnia ogromny ból, spowodowany milczeniem Najwyższego, czuje się wobec niego bezradny, osamotniony, uczucie to potęgowane jest brakiem nie tylko zrozumienia ze strony najbliższych mu przyjaciół, ale i argumentów, którymi mógłby odeprzeć ich zarzuty pod swoim adresem.

Motyw niezawinionego cierpienia wykorzystany został przez jednego z najsłynniejszych twórców polskiego renesansu, Jana Kochanowskiego. Tworząc cykl „Trenów” odszedł on od dotychczasowej epikurejskiej i stoickiej filozofii, która pozwalała mu na świadome czerpane radości z życia i pochwałę wszelkich dzieł Bożych. „Treny” są odzwierciedleniem cierpienia poety-ojca, który szuka ukojenia po stracie swej córki. Jest to krzyk rozpaczy i manifestacja bólu. Znamienną rzeczą jest to, iż w obliczu tak potężnej troski człowiekiem targają wątpliwości co do natury Boga. Podobnie jak Hiob uważał się za człowieka prawego, skromnego, nie spodziewał się więc nieszczęścia zesłanego przez Najwyższego. Dopiero to wydarzenie skłoniło go do refleksji nad strukturą świata – oto pojął sens słów, iż nie ma uniwersalnej miary, którą by Bóg oceniał ludzkość. Postać Hioba bezpośrednio występuje w „Trenie XVII”, już w incipicie tego utworu zostały wykorzystane słowa zaczerpnięte z biblijnej księgi „Pańska ręka mię dotknęła”, co niejako wskazuje na przyrównanie losu podmiotu lirycznego do żywota Hioba. Śmierć córeczki zaburzyła jego uporządkowaną wizję świata – oto Bóg jawi mu się teraz jako Istota, która „z przestrogi ludzkiej szydzi”, nie jest to już Pan, którego wielbi się za wszystkie cuda, jakich człowiek od Niego doświadcza.

Tadeusza Różewicza w sposób dość awangardowy także wykorzystał motyw Hioba w swoim utworze. W wierszu pt.: „Hiob 1957” Różewicz ukazuje nam cierpienie z innej strony. Cierpienie to wynika ze wszystkich zmian systemu wartości jakie miały miejsce podczas II wojny światowej. Wskazuje na to porównanie nieba ziemi i ciała Hioba do gnoju. Wszystkie szlachetne i wspaniałe rzeczy wojna przemieniła w coś kompletnie nic nie wartego. To co do tej pory ważne, to co narodziło się z miłości jak pisze artysta, zmieniło się w gnój. Wzniosłe wartości, którymi do tej pory kierowali się ludzie, już nie są wzniosłe. Dla ludzi zaczyna liczyć się tylko przetrwanie. Niestety to czego nauczyli się w czasie wojnie pozostało w ich świadomości. Okrucieństwo wojny poddało próbie i zniszczyło ich system wartości. Zmieniło się ich znaczenie. Ludzkie wartości zostały wypaczone. Miłość, przyjaźń, zaufanie nie mogły przetrwać podczas wojny w nienaruszonym stanie. I to jest właśnie to cierpienie o którym mówi ja liryczne w tym wierszu. Zmiana wszystkich wspaniałych wartości. Pojawiające się ciało Hioba ma wskazywać na karę Bożą. Ciało Hioba było pokryte trądem a nie znając przyczyn tej choroby ludzie uważali ze jest ona zesłana przez Stwórcę za ciężkie przewinienia. II wojna światowa i jej następstwa czyli całkowita zmiana hierarchii ludzkich wartości to kara za grzechy człowieczeństwa. Wszystko co piękne upadło w jednej chwili tak jak szczęście Hioba. Tytuł utworu tez wskazuje na motyw Hioba. Różewicz poprzez tytuł pokazuje nam Hioba z roku 1957 czyli człowieka który urodził się podczas wojny. Okres jego dojrzewania i kształtowania się systemu wartości przypada na ten rok. Niestety z lat dziecięcych kojarzy on tylko wojnę. Wartości przez niego przyjęte będą oparte na tym co zaobserwował podczas wojny czyli na ogromnym okrucieństwie bólu i cierpieniu ludzi. Hiob Tadeusza Różewicza to jednostka osamotniona po tragizmie wojny w świecie pełnym okrucieństwa.

Motyw Hioba jest także bardzo popularny w malarstwie. Malarze w bardzo różny sposób przedstawiali Hioba. Gaspare Traversi, włoski malarz, który tworzył w baroku. Był przedstawicielem szkoły neapolitańskiej. W barokowym malarstwie bardzo często inspirowano się tematyką biblijną. Traversi motyw Hioba umieścił na swoim obrazie „Hiob wyszydzany przez żonę”. Hiob na tym obrazie leży na ziemi. Na twarzy maluje się cierpienie i ból. Oczy zwrócone ma ku górze. Jakby prosił Boga o litość i zmiłowanie. Cała postawa jego ciała świadczy o geście błagalnym. Na twarzy żony Hioba również widzimy cierpienie. Jest skulona jakby się czegoś bała, jakby chciała się przed czymś ukryć. Mimo wszystko pozostała przy mężu. Malarstwo barokowe było bardzo symboliczne. Hiob jest prawie nagi. Podobnie jak Jezus podczas swojej męki na Golgocie. Prawa ręka Hioba ułożona jest identycznie jak ręce Jezusa przybitego do krzyża Hiob tutaj jest zapowiedzią męki i cierpienia Chrystusa. W kolorystyce obrazu przeważają ciemne barwy. Pomaga to odbiorcy w interpretacji obrazu i nadaje mu odpowiedniego klimatu.

Albrecht DŹrer jest uważany za najwybitniejszego niemieckiego malarza i grafika przełomu średniowiecza i renesansu. Do perfekcji opanował umiejętność operowania światłem. Biblia stanowiła dla niego częstą inspirację. Tematyka większości jego dzieł jest zaczerpnięta z Pisma Świętego. Wśród nich znajduje się obraz oparty na motywie Hioba pt. „Hiob i żona”. Obraz ten ma konstrukcję dynamiczną, widać na nim ruch. Skomponowany po skosie o kierunku od lewego dolnego do prawego górnego rogu. Na pierwszym planie znajduje się Hiob wraz ze swoją żoną. Malarz przedstawia tego biblijnego bohatera siedzącego na ziemi. Hiob jest zmartwiony, cierpi po pierwszym ataku plag. Zapewne dotarły do niego wiadomości o śmierci jego dzieci, a w tle widoczny jego płonący majątek. U jego boku stoi wierna żona, która stara się ulżyć jego cierpieniu przez polewanie go łagodzącym strumieniem czystej wody. Taka żona zapewne wytrwa przy mężu, także gdy spadną na niego kolejne próby, a więc w swej niedoli będzie miał współcierpiącą bliską osobę.

Utworem stanowiącym nawiązanie i świadczącym o ponadczasowości Pisma Świętego jest wiersz „Marność” Daniela Naborowskiego. Autor, pisząc o marności, ma na myśli między innymi dobra doczesne, za którymi goni człowiek. Parafrazuje słowa Koheleta mówiące o braku korzyści z umiłowania, czy z chęci posiadania bogactw. Dobra materialne w niczym nie są przydatne w przyszłym życiu, do którego powinien człowiek dążyć, wręcz oddalają go od Boga, są bowiem czymś ulotnym, czymś co nie powinno stanowić celu samego w sobie. Podobną myśl wyraził Jezus Chrystus, a zanotował to ewangelista Mateusz w 6 rozdziale, a 33 wersecie swej ewangelii: „Stale więc szukajcie najpierw Królestwa i jego prawości, a wszystkie te inne rzeczy będą wam dodane”. Nie oznacza to jednak aby być ascetą. Naborowski radzi aby zachowywać we wszystkim umiar. Potwierdzeniem tego niech będą fragment jego utworu: „Miłujmy i żartujmy, żartujmy i miłujmy, lecz pobożnie, uczciwie”. Żyjmy więc normalnie, korzystając rozsądnie z tego, co proponuje nam świat. Bóg i życie wieczne zatem dla Naborowskiego są naczelnymi wartościami, do nich należy dążyć. Dzięki rozumnym wyborom, życiu w cnocie, zgodnie z sumieniem i Bogiem, śmierć, która jest czymś dla nas nieuchronnym, przy czym strasznym okaże się czymś błahym, „fraszką śmierć i trwoga”. Będziemy na nią gotowi, nie zlękniemy się jej, a pomoże nam w tym wiara w Boga. Myśl o przyszłym życiu w szczęśliwości powinna odgonić wszystkie lęki.

Utwór kończy się więc optymistyczną puentą. Zmienia ona całkowicie wydźwięk całego wiersza. Daniel Naborowski proponuje w efekcie spokojną postawę wobec pełnego sprzeczności, ulotnego, nietrwałego świata, pogodzenie się z przemijalnością, niedoskonałością, duchową równowagę wobec odwiecznie zmiennego, „marnego” świata. Autor wiersza próbuje zatem znaleźć odpowiedź na trudne pytania dotyczące sensu ludzkiej egzystencji, życia wiecznego, czy Boga.

Przypowieści są to formy narracyjne, służące przybliżeniu prostym ludziom abstrakcyjnych treści. Historia opowiadania w przypowieści ma znaczenie symboliczne, a nie dosłowne. Zawiera tzw. drugie dno, prawdę moralną, filozoficzną, religijną. Obok mitologii starożytnym źródłem archetypów jest Biblia. Motyw ojca odnaleźć możemy m. in. w „Przypowieści o synu marnotrawnym”. Opowiada ona o jednym z synów, który prosi ojca, by ten podzielił majątek i dał tą część, która mu się należy. Ojciec bez sprzeciwu oddał część majątku synowi. Młodzieniec wyruszył przed siebie i zaczął żyć kosztem wciąż uszczuplanego majątku. W niedługim czasie wydał wszystko. Musiał z czegoś żyć, więc najął się do wypasu świń. Upadł tak nisko, że podjadał świniom jedzenie. Przekonał się, że lekkomyślnie uczynił opuszczając dom swojego rodziciela, ponieważ tam nawet słudzy mieli się lepiej niż on. Postanowił powrócić na łono rodziny i z pokorą wyznać swoje winy. Gdy tylko ojciec zobaczył swego syna, tak się ucieszył, że zorganizował na jego cześć wielkie przyjęcie. Drugi syn, który był wierny ojcu, nie umiał pojąć radości ojca. Domagał się wyjaśnienia. Ojciec odpowiedział mu: „Moje dziecko, ty zawsze jesteś przy mnie i wszystko moje należy do ciebie. A trzeba się weselić i cieszyć z tego, że ten brat twój był umarły, a znów ożył; zginął, a odnalazł się”. Wybaczającym Ojcem jest sam Bóg, który zawsze czeka na powrót grzesznika i raduje się z jego nawrócenia. Jest także symbolem dobroci i mądrości.

Postać syna marnotrawnego pojawia się na wielu późniejszych obrazach. „Powrót syna marnotrawnego” to obraz Rembrandta van Rijn, który, opierając się na przypowieści o synu marnotrawnym, maluje skruszałego syna, który klęczy przed ojcem w biednej szacie, w podartych sandałach, przytulając się do niego. Rodziciel pochyla się nad synem z miłością. Obok, na obrazie, jak możemy się domyślać, stoi brat powracającego syna, który pozostał z ojcem i nie roztrwonił pieniędzy. W tle zaś widnieją słudzy. Sztuka malarska Rembrandta polega na skupieniu uwagi patrzącego na postaci ojca, syna marnotrawnego oraz twarzy szlachetnego brata. Są one rozświetlone w porównaniu z resztą obrazu. Wybitny malarz oddał również cechy przedstawionych postaci – na twarzy ojca maluje się miłosierdzie i pobożność, zaś na twarzy prawego syna zaznacza się zazdrość i niedowierzanie – choć to on został przy ojcu, ten obejmuje z czułością marnotrawcę. Innymi nawiązaniami do motywu syna marnotrawnego są „Wędrowiec” - dzieło Hieronima Boscha, oraz miedzioryt „Syn marnotrawny” Albrechta Drera.

Dowód na aktualność i ponadczasowość motywów biblijnych odnajdziemy w utworze „Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa. W utworze mamy do czynienia z powieścią w powieści. Dzieło mistrza, które przytoczone zostaje w utworze przenosi nas do czasów panowania Cezara Tyberiusza i rządów jego namiestnika w Jeruszalaim – Jerozolimie, Poncjusza Piłata (lata 26 – 36 n.e.). Historia była wynikiem zafascynowania mistrza postacią Piłata. W opowieści przedstawia on moment wydania wyroku na Jezusa, jego wykonanie oraz wydarzenia, które zdarzyły się bezpośrednio po śmierci Jeszui Ha – Nocri. Dręczony wyrzutami Poncjusz Piłat rozkazuje zamordować zdrajcę, przez którego zginął Chrystus – Judę z Kiriatu. W powieści Bułhakowa odnaleźć można indywidualną „interpretację” scen biblijnych dotyczących fragmentów życia, nauczania, procesu i śmierci Jezusa Chrystusa. Cztery rozdziały, które „dotykają” tej kwestii, nie są „kopią” Ewangelii, jedynie do niej nawiązują. Imiona bohaterów, które przywodzą na myśl postaci z Pisma Świętego, zostały częściowo zmienione. Jeżeli w Ewangeliach odnajdujemy Barabasza, to w „Mistrzu i Małgorzacie” może tę osobę sugerować Bar Raban, Juda z Kiriatu, „ewangelicznie” jest Judaszem Iskariotą. Postaci i wydarzenia zostały nieco „zniekształcone”, ale wymowa danych fragmentów jest podobna jak w Biblii, choć nie narzuca żadnego interpretacyjnego schematu, pozostawiając wnioski i sądy odbiorcy.

Z Biblii prócz prawd wiary, historii powstania ludzkości i świata, czerpiemy również porcję wspomnianych już archetypów, motywów, inspiracji dla sztuki, reminiscencji, a także wiele związków frazeologicznych (biblizmów), np. Sodoma i Gomora – miejsce rozpusty i rozwiązłości, braku zasad moralnych, wieża Babel – niemożność porozumienia się czy ciemności egipskie - ciemność zupełna, całkowita. Biblia wzbogaca nas o prawdy ponadczasowe, wiecznie aktualne, choć nie do końca potwierdzone. Biblia natomiast jest wyznacznikiem pewnych norm moralnych, obyczajowych i społecznych, poza tym, daje nam wiedzę o świecie, ludziach i także o języku, które istniały przed Chrystusem. Z pewnością na wielu z nas oba źródła wiedzy i kultury wywierają wpływ, czy to w mniejszym, czy większym stopniu. Jest wpisana w historię ludzkości i zawiera często pocieszające informację dla współczesnego człowieka, który na każdym kroku zmaga się z łamaniem zasad moralnych, norm społecznych czy obyczajowych.

strona:    1    2    3    4    5    6    7  





Wątki i motywy biblijne w literaturze i sztuce różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Biblia jest nieprzebranym źródłem inspiracji dla literatów i malarzy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo szeroko i wnikliwie analizuje temat. Zawiera zarówno wątki zaczerpnięte z literatury, jak i malarstwa. Przejrzysta kompozycja i poprawny język

Koniec i początek - biblijne i literackie wizje stworzenia i zagłady świata. Omów problem analizując wybrane teksty

Ocena:
20/20
Teza: Ludzkość od wieków interesowała się początkiem i końcem świata, który jest tajemnicą, budzi przerażenie i pokorę, a jego literackie i biblijne wizje znacznie się od siebie różnią.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na wielu płaszczyznach realizuje temat. Poprawnie dobrana, bogata literatura, trafne wnioski.

Kultura antyczna źródłem inspiracji literatury i sztuki różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Wpływ starożytności na późniejszych twórców jest nieprzerwany.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, kompozycja czytelna, ciekawe rozważania i wnioski.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Porównaj różne obrazy Boga, odwołując się do analizy wybranych przykładów z literatury i innych dziedzin sztuki.

Ocena:
20/20
Teza: Ludzkie wyobrażenia na temat Boga i ich odbicie w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i dojrzała. W pełni zasługuje na maksymalną liczbę punktów.

Motyw pokory w Biblii i w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Starotestamentowe źródła motywu pokory i jego późniejsze literackie realizacja.

Ocena opisowa nauczyciela: Przejrzysta prezentacja. się zarówno do Biblii, jak i późniejszych literackich przykładów wykorzystania motywu pokory.

Motywy ewangeliczne w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Obiektywnym sprawdzianem siły oddziaływania Pisma Świętego może być oddziaływanie Księgi na literaturę i sztukę ludzkości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje ciekawe lektury. Udowadnia, że XX wiek korzystał z nauk biblijnych. Poprawny język i logiczna, spójna całość.

Stylizacja biblijna. Omów jej cechy i znaczenie, analizując wybrane utwory literackie

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodne środki językowe kształtujące język Biblii są często wykorzystywane przez pisarzy, którzy za ich pomocą dokonują stylizacji biblijnej swoich utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo bogata bibliografia. Praca w pełni realizuje temat.

Motyw Hioba w literaturze współczesnej. Przedstaw, odwołując się do wybranych otworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Biblijna historia Hioba od zawsze inspirowała artystów i pisarzy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca podaje różnorodne odniesienia do motywu Hioba. Poprawny język i styl wypowiedzi, a także konspekt.

Prometeusz i szatan. Motyw buntu w literaturze różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Motyw buntu był często wykorzystywany przez pisarzy różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna. Szczegółowo omawia poszczególne utwory. Bogata bibliografia.

Biblia jako fundament kultury europejskiej

Ocena:
19/20
Teza: Biblia stanowi ponadczasowe fundamenty kultury europejskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Ukazuje funkcjonowanie wybranych wątków w kulturze europejskiej.

Biblia jako źródło inspiracji artystów epoki renesansu. Przedstaw zagadnienia na przykładach literackich i plastycznych

Ocena:
19/20
Teza: Najbardziej ciekawe nawiązania do Świętej Księgi w renesansie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja odwołuje się zarówno do sztuki, jak i literatury. Trafne spostrzeżenia, dobra kompozycja.

Postacie mitologiczne i biblijne jako symbole wartości uniwersalnych. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Postacie mitologiczne i biblijne reprezentują najbardziej uniwersalne wartości, czytelne także w dzisiejszych czasach.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna prezentacja.

Motyw stworzenia świata w literaturze i sztuce. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Kosmogoniczne wyobrażenie służyło ludziom jako wyjaśnienie pochodzenia świata i człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opiera się głównie na starożytnych wyobrażeniach kosmogonicznych.

Motyw Hioba w literaturze i sztuce różnych epok. Omów, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Biblijna historia Hioba od zawsze inspirowała artystów i pisarzy. Wynikało to z tematyki tego motywu, którym jest niezawinione cierpienie i próba odpowiedzi na odwiecznie nurtujące ludzi pytanie „O sens i powody ludzkich cierpień?”

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opiera się na wielu źródłach. Logicznie przedstawione argumenty.

Motywy ze Starego Testamentu w literaturze staropolskiej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Księga Hioba jako inspiracja ideowa i estetyczna arcydzieł literatury staropolskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie zbudowana. Właściwa bibliografia. Ciekawe wnioski.

Wizerunek kobiety w Biblii. Scharakteryzuj i porównaj różne bohaterki historii z Nowego i Starego Testamentu

Ocena:
18/20
Teza: W Biblii możemy odnaleźć zarówno pozytywne jak i negatywne wizerunki kobiet.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa. Zawiera zaskakujące wnioski. Oryginalne podejscie do tematu.

Ponadczasowość motywów biblijnych. Przedstaw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Biblia jest nieprzebranym źródłem inspiracji dla artystów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady. Dobrze skonstruowany konspekt pracy.

Biblia inspiracją dla literatury i sztuki. Potwierdź zdanie na wybranych przykładach

Ocena:
16/20
Teza: Biblia to uniwersalna księga, ponieważ mówi o sprawach ciągle aktualnych i ważnych dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca typowa, nie zawiera oryginalnych treści. Poprawny konspekt pracy. Usterki językowe.

Ponadczasowość motywów mitologicznych i biblijnych. Odwołaj się do stwierdzenia, przytaczając wybrane przykłady

Ocena:
16/20
Teza: Mitologia i Biblia stanowią ponadczasowe fundamenty kultury europejskiej i światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, choć skrótowa. Opisuje czym jest Biblia i Mitologia, a następnie określa rolę tych dzieł.