Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw rodziny


Piekło rodzinnego życia. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich

Jean Paul Satre powiedział: „Piekło to inni”. Nie ma na świecie dwóch identycznych osób. Różnimy się potrzebami, światopoglądem, przyzwyczajeniami czy charakterem. Chociaż w rodzinie poszczególnych jej członków łączą bliskie więzy i są oni nieraz bardzo podobni do siebie, to jednak właśnie ta bliskość, fakt życia na co dzień pod jednym dachem jest przyczyną wielu konfliktów. Niektóre z nich przyczyniają się do tego, ze stosunki panujące w rodzinie przypominają prawdziwe piekło. W starożytności na drodze do rodzinnej idylli często staje przeznaczenie czy fatum. W późniejszych epokach do rozpad rodzinnych wartości spowodowała zbrodnia. Na rodzinne piekło wpływał między innymi nierozwiązany konflikt pokoleń, który rodzi się w momencie, gdy każda ze stron ma własne ideały czy przekonania i nie chce ani ustąpić stronie drugiej lub dojść z nią do kompromisu oraz sporami małżeńskimi. Wpływ na pojawienie się sporów ma zmieniająca się obyczajowość, aktualna moda, rozwój postępu czy sytuacja polityczna kraju. Innym powodem upadku rodziny jest dramat małżeński. Dla jednych ich powodem może być niewierność ukochanej osoby, dla innych brak zrozumienia, życie w kłamstwie. Literatura często odnosi się do motywu nieszczęśliwych i tragicznych rodzin.

Zaczynając od antyku, pragnę przedstawić postać Króla Edypa z tragedii Sofoklesa. Myślę, że śmiało można zaliczyć go do kategorii, którą na potrzeby tej prezentacji nazwałam „najtragiczniejsze”, ponieważ Edyp robi wszystko aby nie wypełnić przepowiedni ale i tak nie udaje mu się uciec od przeznaczenia. Edyp, będąc pod opieką Polybosa i Merope usłyszał przepowiednię wyroczni delfickiej, że zabije swego ojca i poślubi matkę. Aby uniknąć fatum jakie nad nim ciążyło opuścił swoją rodzinę. W drodze do Teb spotkał mężczyznę, którego w wyniku kłótni zabił. Jak się później okazało był to jego biologiczny ojciec – Lajos. Wypełnienie pierwszej części przepowiedni wiąże się z „winą tragiczną” wynikającą z błędnej oceny własnego położenia. Przybywając do Teb i rozwiązując zagadkę Sfinksa Edyp nawet nie przypuszczał, że właśnie w tym momencie zaczął się dla niego najgorszy okres w życiu. Kiedy zostaje królem Teb, a następnie poślubia Jokastę, nieświadomie wypełnia drugą część przepowiedni. Z Jokastą wiedzie szczęśliwe życie króla owocujące czwórką dzieci. Jednak zgubna duma Edypa prowadzi do odkrycia prawdy o swoim losie. Edyp dowiaduje się czego tak naprawdę się dopuścił - okrył się ogromną hańbą. Również Jokasta kiedy dowiedziała się, że jej drugi małżonek to zarazem syn i morderca pierwszego męża - Lajosa bardzo cierpiała. Jej ból był na tyle silny, że nie potrafiła się z nim pogodzić i popełniła samobójstwo. Historia króla Edypa kończy się wewnętrznym oczyszczeniem czyli katharsis, które objawia się w skazaniu się na tułaczkę [przez Edypa. Myślę, że świadomość zamordowania swojego ojca i ożenku z własną matką była ogromnym ciosem dla Edypa. Najlepiej obrazują to słowa: „Biada, już jawnym to, czegom pożądał, O słońce, niechbym już cię nie oglądał! Życie mam, skąd nie przystoi, i żyłem Z kim nie przystało – a swoich zabiłem”. W utworze konflikt rodzinny nie wynika z przekonań czy przemyślanych działań bohaterów. Decyduje o nim ciążące nad rodziną Labdakidów fatum. To ono kieruje gniewem Edypa na własnego ojca, a następnie każe mu ożenić się z własną matką.

Dramat małżeński, był udziałem Lady Makbet i Makbeta. William Szekspir swą tragiczną historię rozpoczął od nieszczęsnej przepowiedni wiedźm, z której Makbet dowiedział się, że zostanie królem. Podjudzany przez swoją żonę, żądną zostania królową zabija ówczesnego króla Szkocji. Makbet to przykładny mąż, jednak po zabiciu Dunkana przechodzi na stronę zła. Zostaje poddany działaniu machiny zabijania. Owa machina jest przyczyną nieszczęścia tej pary. Dokonanie pierwszej zbrodni na królu Dunkanie Lady Makbet i Makbet planują razem. Kiedy zostają królewską parą, Makbet zabija kolejnych ludzi w celu zatuszowania morderstwa Dunkana. Wydawać by się mogło, że ich wspólne spiski i tajemnice umacniają ich miłość. Ale czy tak było? Rzeczywistość wyglądała nieco inaczej – małżeństwo oddala się od siebie. Dla Makbeta jedynym godnym towarzyszem jest jego sztylet – odrzuca swoją żonę, nie zauważa bólu, jaki jej zadaje nie interesując się nią i odsuwając od władzy. Lady Makbet przechodzi metamorfozę, zaczyna zauważać ogrom zła, jakie wyrządzili, przeraża ją także postępowanie męża. W końcu Lady Makbet popada w obłęd i popełnia samobójstwo. Wkrótce także Makbet zostaje zabity przez Makdufa.

Z kolei dramat małżeński z epoki romantyzmu przedstawia „Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego. Małżeństwo Hrabiego Henryka i jego żony Marii obserwujemy tylko w pierwszej i drugiej części utworu. Na początku był to związek szczęśliwy: po ceremonii zaślubin Hrabia Henryk zostaje sam w kościele i przysięga przed Bogiem wierność żonie. Henryk to poeta romantyczny, który dla ukochanej rezygnuje z poezji. Swoje poświęcenie ujmuje w słowach: „Zstąpiłem do ziemskich ślubów, bom znalazł tę, o której marzyłem”. Jednak Henryk doświadcza rozczarowania, jego żona jest za skromna i za dobra, zmęczyła go także prozaiczność życia. Dlatego Hrabia dopuszcza się zdrady, daje się uwieść dziewicy – zjawie będącej symbolem poezji. Sytuacja dzieje się podczas przygotowań do chrztu jego syna. Maria czując żal do męża, że nie ma go w domu podczas tak ważnej chwili przeklina syna. Gdy Henryk wraca do domu dowiaduje się, że Maria została zamknięta w domu wariatów. Jakże więc silna musiała być jej miłość, że z jej powodu popadła w obłęd. Hrabia dopiero teraz zdał sobie sprawę, że tak naprawdę przez okres całego małżeństwa z Marią nie doceniał jej, nie mieli wspólnych tematów do rozmów, coraz bardziej oddalali się od siebie, ale niestety na ratowanie małżeństwa jest już za późno. W tym dramacie nie tylko małżeńskim ale także rodzinnym bo nie możemy zapominać o ich synu - Orciu cierpią wszyscy. Wprawdzie każdy na swój sposób ale zapewne wszystkich bardzo dotknęła zdrada Hrabiego Henryka. Maria, będąc w domu wariatów tak bardzo pragnęła znów być z mężem i go zrozumieć, że aż modliła się o to aby zostać poetką. Los jednak sprawił, że nie było jej dane zaznać szczęścia u boku swojego męża. Jej koniec jest tragiczny – umiera w samotności.

Z kolei „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej to dramat ukazujący życie mieszczańskiej, galicyjskiej rodziny, w której dominuje i rządzi żona i matka – Aniela Dulska. Choć jej imię wskazuje na łagodne usposobienie to prawdziwy demon. Główna bohaterka rozpoczyna dzień od budzenia całego domu i zapędzania wszystkich do wykonywania ich codziennych zajęć. Wydziela mężowi cygara i codziennie po dwadzieścia centów na kawiarnię. Przeziębionej, chorowitej Meli matka poleca rozgrzewający okład z plastra używanego już wcześniej przez ojca i każe jej się myć w zimnej wodzie. Przy kupowaniu biletów tramwajowych dla córek próbuje oszukać konduktora na kilka groszy. Aniela Dulska pomimo swojego skąpstwa, obłudy, hipokryzji i wielu innych negatywnych cech ma o sobie jak najlepsze mniemanie. Wielokrotnie utwierdza bowiem samą siebie i swoich najbliższych o własnej wyjątkowej pozycji w rodzinie: „z torbami poszlibyśmy, żeby nie ja…”. Pieniądze są źródłem władzy Dulskiej nad mężem i dziećmi. Nawet bowiem w przypadku najbliższej rodziny nie ma mowy o jakichkolwiek więzach uczuciowych. Tytułowa bohaterka nie zna potrzeb dzieci i nie interesują jej one. Wszystko musi tylko dobrze wyglądać z zewnątrz: dziewczynki powinny umieć grać na pianinie, zachowywać się skromnie, „bo cnota to skarb dziewczęcia”. Natomiast syn – Zbyszko - powinien się „wyszumieć” i lepiej jeśli to robi „w czterech ścianach własnego domu”. Matka przymyka oczy na romans ze służącą, rzekomo w imię dobra syna.

Mąż Anieli – Felicjan – wydaje się być zaprzeczeniem wszystkich jej cech. Jest cichy, spokojny, zamknięty w sobie, nieśmiały. Biernie podporządkowuje się żonie, z otoczeniem porozumiewa się za pomocą gestów. Wbrew pozorom jest takim samym hipokrytą i oportunistą jak pozostali członkowie rodziny. Konformizm, wygodnictwo, a może i zwykłe tchórzostwo każą mu się pogodzić z podrzędną, nieco może ośmieszającą, pozycją w domu. Nie jest to jednak pozycja niewygodna – zapewnia Felicjanowi „święty spokój”, pewność co do zaspokojenia wszelkich potrzeb życiowych, bezpieczeństwo i …doskonałą izolację od wszelkich problemów. W kwestiach moralnych Dulski niczym nie różni się od swojej żony. Gdy dowiaduje się o wstrętnej intrydze uknutej przez „mamcię” dla zatrzymania Zbyszka w domu i o tragicznych skutkach synowskiego romansu – nie zdobywa się na żaden gest czy komentarz, nie mówiąc o jakiejkolwiek próbie ingerencji. Jest egoistą. Jego okrzyk: „A niech was wszyscy diabli!!!” ostatecznie dowodzi braku zainteresowania dla problemów rodzinnych. Dulski - zdominowany i psychicznie stłamszony przez swoją małżonkę – nie potrafi przyjąć na siebie odpowiedzialności za rodzinę. Jego bunt przybrał objawy chorobowe. Felicjan nie rozmawia także z dziećmi, nie interesuje się synem, córkami, a co gorsza dzieci wcale nie próbują nawiązać kontaktu z ojcem.

Dzieci Dulskich: Mela, Hesia i Zbyszko to ofiary wychowania w mieszczańskim, kołtuńskim otoczeniu. Obie córki Dulskiej, pomimo odmiennych charakterów, są całkowicie zdominowane przez matkę i podporządkowane jej. Zwłaszcza Mela – naiwna, ciepła, dobra, gotowa rozdawać miłość i łaknąca miłości – boi się matki i nie chce się jej narazić. Hesia natomiast, która jest ordynarna, prostacka i pewna siebie, ma do Dulskiej stosunek krytyczny, często ją przedrzeźnia. Ponieważ matka z nią nie rozmawia, dziewczyna wypytuje kucharkę o erotyczne przygody z czasów młodości. Próbuje też podpytać brata o jego nocne wypady. Hesia jest bardzo podobna do matki, najprawdopodobniej kiedy dorośnie, będzie taka sama.

Syn Dulskich odgrywa w dramacie ważną rolę jako sprawca komplikacji burzących spokojne i unormowane życie rodzinne. Jest inteligentny. Nie znosi rodzinnego domu z jego duszną atmosferą, ucieka z niego, woli własne, kawiarniane towarzystwo. Brzydzi się kołtunerią, zakłamaniem, wygłaszaniem tyrad moralnych i mówieniem stale o Bogu przez matkę. Ma pretensje do losu, że uczynił go Dulskim. Według Zbyszka jest to piętno, determinujące całe dalsze życie człowieka. Rozumie, że mówienie matki o moralności to tylko teoretyczny płaszczyk. Krytycznie ocenia też postępowanie Dulskiej z mężem i sposób wychowania córek. Jednakże odebrane wychowanie, jak i osobowość matki, są tak silne, że w momencie przełomowym – problem uznania dziecka Hanki – zdaje się na swoją ciotkę i Dulską, które pokierują jego postępowaniem. Konflikt z matką zostaje zażegnany. Zbyszko okazuje się za słaby, by walczyć z kołtuństwem w sobie i w środowisku. Aby przełamać stereotypy nie wystarczy tylko idea, trzeba tej sprawie poświecić samego siebie i nie zawahać się. Zbyszkowi tej odwagi zabrakło, ale też z własnej wygody gdyż był bezsilny, jak całe pokolenie kołtunerii. Został ukształtowany przez środowisko, w którym egzystował. Dulska doskonale zdawała sobie sprawę z tego, co wart był jej syn. Bierze sprawę w swoje ręce i wbrew przysłowiu to „kura okazuje się być mądrzejsza od jajka”: „A czego to ma mnie uczyć i kto? Ja sama, dzięki Bogu, wiem, co i jak się należy. (…) no! będzie znów można zacząć żyć po bożemu…”

Dulscy są przykładem rodziny matriarchalnej. Ich bytowanie jest pozbawione radości, a im samym brak wartości, którymi mogliby się kierować. W domu panuje nieprzyjemna atmosfera, ciągle wybuchają spory, konflikty, stale słychać wrzaski, brak przytulności i rodzinnego ciepła, cała sytuacja przypomina piekło. Nie ma w tym domu serdecznych rozmów, cichych zwierzeń, przyjaznych gestów. Dulscy to rodzina zdegenerowana, nie łączą ich żadne uczucia. Żyją razem, ale właściwie wygląda na to, że każdy prowadzi oddzielne życie.

W „Tangu” Sławomira Mrożka odnajdujemy portret rodziny ze świetnie wyeksponowanym konfliktem pokoleń. Pisarz w swym utworze ukazuje karykaturalny model rodziny. Inteligencka, artystyczna, wielopokoleniowa familia zostaje ukazana w dramacie w krzywym zwierciadle satyry i groteski. Mieszczański salon Stomilów staje się areną starcia Artura z przedstawicielem starszego pokolenia. Możemy zauważyć przewrotny komizm i groteskowość sytuacji: obrońcą tradycji i moralnego ładu jest człowiek młody; natomiast babcia Eugenia, wujek, a przede wszystkim Stomilowie - w sposób błazeńsko groteskowy demonstrują swobodę obyczajową, antymieszczańską "postępowość" przy kompletnym zaniku woli i stagnacji. Relacje rodzinne w „Tangu” ocenia i komentuje przede wszystkim Artur, który samotnie - jak szalony bohater romantyczny – podejmuje próbę ocalenia wartości lekceważonych i miażdżonych przez nowoczesnych rodziców. W domu panują pewne, przez wszystkich (oprócz Artura) przestrzegane „zasady”: tolerancja, swoboda, odstępstwo od tradycyjnie pojmowanych norm współżycia w rodzinie, itp. W myśl tych ideałów Stomil – ojciec Artura – nie zwraca uwagi na wiarołomstwo swojej żony, Eleonora – jego matka – wyzbywa się jakichkolwiek hamulców natury moralnej, a Babcia zachowuje się i wyraża jak młoda, zbuntowana pannica. Nikt z wymienionych osób nie wypełnia zadań wynikających z układu relacji rodzinnych. Małżonkowie traktują się nawzajem jak znajomi, Babcia nie stoi na straży tradycyjnych wartości i nie stara się uzdrowić relacji między Stomilem i Eleonorą, zaś matka Artura wręcz jawnie protestuje przeciwko próbom odnowienia dawnych konwencji. Wydaje się, że tylko postawa Artura zakłóca wzajemną akceptację i poszanowanie wolności tak kultywowanej w tym domu. Bohater oskarża rodziców o niszczenie tradycji i porządku: „Tu już nie ma w ogóle żadnej tradycji ani żadnego systemu, są tylko fragmenty, proch! Bezwładne przedmioty. Wyście wszystko zniszczyli i niszczycie ciągle, aż zapomnieliście sami, od czego się właściwie zaczęło”.

Mimo sukcesu, jakim jest osiągnięcie owej wymarzonej wolności, nie ma tu osób szczęśliwych. Bezgraniczna swoboda odebrała im zdolność przeżywania – nie potrafią kochać ani cierpieć, nie stać ich na żadne emocje. Kontrrewolucyjne dążenia Artura do przywrócenia właściwych proporcji pomiędzy wolnością a ładem sytuują go na pozycji przeciwnika ideowego. Jest synem i wnukiem, który nie ma żadnego oparcia w rodzinie i – na dodatek – reprezentuje „groźne” poglądy. Artura razi przede wszystkim niechlujność ojca, ciągle poszukującego artysty, nowoczesne podejście do małżeństwa jego matki, kobiety „wyzwolonej”, związanej z nieokrzesanym prostakiem Edkiem. Korzysta ze swobody, na którą pozwala jej Stomil. Eleonora nie liczy się z opinią dorosłego już syna, a nawet oburza się, że nie ucieleśnia on jej marzeń. Nie jest uosobieniem kobiety – żony czy matki – w tradycyjnym sensie. Nie jest też przykładem troskliwości wobec własnej matki. Nie jest zdolna do prawdziwej miłości, ani żalu po stracie dziecka. Nie potrafi, ani nie próbuje przeciwstawić się zabójcy Artura. Szlachetny indywidualista nie zdołał pokonać chaosu i moralnej destrukcji. Wiadomość o zdradzie narzeczonej z Edkiem pozbawiła Artura sił, a reszty dokonał silny cios Edka. Pozytywny bohater został zabity, a cyniczna reakcja Eleonory zdumiewa i przeraża: „Może to i lepiej dla niego. Byłby został wujobójcą”. Mrożek demaskuje współczesny, powojenny model rodziny. Krytykuje go głównie z powodu braku wartości, jakie powinna nieść rodzina. Nad pogrążonym w chaosie światem wuj Eugeniusz i Edek tańczą tango. W tym tańcu prowadzi Edek. Finałowe tango zamykające dramat Mrożka symbolizuje upadek moralny awangardowej do granic absurdu inteligenckiej rodziny.

Relacje między rodzicami i dziećmi to temat często poruszany przez twórców różnych epok. W literaturze rzadko odnajdujemy przykłady doskonałych rodzin, w których stosunki między ich członkami są takie, jakie być powinny. Wszystko dlatego, że w stosunkach rodzinnych nic nie jest proste i jasne, stałe i pewne. Relacje te są niezwykle skomplikowane i jeśli ktokolwiek chce coś w tej mierze upraszczać, staje się niewiarygodny i sztuczny. Często okoliczności zewnętrzne sprawiają, że życie w danej familii przypomina piekło, częściej jednak winni takiej sytuacji są sami jej członkowie. W „Moralności pani Dulskiej” matka traktuje swoje dzieci niczym marionetki bezwolnie poddające się jej rozkazom. Nie liczy się z ich potrzebami. Ojciec również nie szuka z nimi kontaktu. Bohater „Tanga” – Artur – za główny cel obiera sobie nadanie odpowiednich ról poszczególnym członkom swojej rodziny. Analizując literackie dramaty małżeńskie możemy łatwo zauważyć, że wraz z upływem setek lat stawały się one coraz bardziej podobne do dramatów współczesnych, rzeczywistych. Dzisiaj problemy w rodzinach, które prowadzą do dramatów częściej mają podłoże materialne, a nie emocjonalne, jak to ma miejsce w literaturze.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Scharakteryzuj różne ujęcia motywu rodziny w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze spotykamy bardzo różnorodne modele rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta. Napisana poprawnym językiem. Właściwa kolejność argumentów i wnioski.

Przedstaw, scharakteryzuj i oceń różne portrety małżeństw ukazane w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Istnieje duża różnorodność konstruowania portretów małżeństw i ich roli w utworach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, zawiera bogatą bibliografię, dzięki czemu ukazana zostaje różnorodność związków małżeńskich. Autorka odwołuje się do kilku epok. Sprawny literacki język.

Obrazy małżeństw i rodzin w literaturze. Omów różnorodne ujęcia motywu na podstawie wybranych tekstów literackich trzech epok.

Ocena:
20/20
Teza: Podobieństwa i różnice w ujęciu motywu małżeństwa i rodziny w trzech epokach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje relacje rodzinne i wzory małżeństw w trzech epokach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Rodzice i dzieci. Przedstaw relacje między rodzicami i dziećmi na wybranych przykładach literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Głównym tematem literackim i filmowym jest sztuka dobrego wychowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa, ciekawe przykłady literackie i filmowe. Bogata argumentacja i konsekwentna konstrukcja treści.

Rodzina i jej społeczne funkcje. Zaprezentuj temat, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Obok rodzin szczęśliwych, w których poszczególni członkowie szanują się i darzą miłością spotykamy rodziny pozbawione tych wartości, które nie spełniają swoich funkcji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, przemyślana i godna polecenia. Płynny język wypowiedzi, poprawna kompozycja.

Rodzina dawniej i dziś. Porównaj modele rodzin, odwołując się do dzieł literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Czy dawna i współczesna rodzina wygląda tak samo?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia, bogaty plan pracy.

Rodzice i dzieci w utworach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach przedstaw związki uczuciowe i konflikty postaw

Ocena:
20/20
Teza: Relacje rodzinne powinny opierać się na wzajemnej miłości, trosce, szacunku i wyrozumiałości, jednak, jak pokazują wybrane przeze mnie teksty, często braknie w domach tych wartości, rodzą się konflikty, a życie rodzinne staje się piekłem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna, napisana płynnym stylem, oparta na bogatych przykładach.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Motyw nieszczęśliwej rodziny w literaturze. Omów przyczyny i skutki nieszczęścia

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż podstawowy model rodziny przetrwał wieki, to jednak w różnych epokach występowały odmienne problemy, które dzieliły poszczególnych członków rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, ukazująca różne wizerunki nieszczęśliwych rodzin. Poprawna bibliografia i styl wypowiedzi.

Ewolucja modelu życia rodzinnego w odwołaniu do wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe funkcje rodziny nie uległy przez lata zmianom, które utrwalała na swoich kartach literatura.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, ukazując jak zmieniało się przez wieki postrzeganie rodziny. Poprawny plan i bibliografia.

Wizerunki ojców w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Opiekuńcza oraz wychowawcza funkcja ojca, przedmiotem zainteresowania polskiej i światowej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca rzetelnie przygotowana, odwołująca się do wielu różnych wizerunków ojca. Przemyślane zakończenie.

Motyw rodziny w literaturze polskiej i światowej. Analizując wybrane teksty, porównaj różne ujęcia motywu rodziny

Ocena:
20/20
Teza: Jak pokazują przykłady literackie, więcej jest obrazów rodzin z problemami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przedstawiona teza dogłębnie udowodniona.

Dom i rodzina jako motyw literacki. Omów różne sposoby jego ujęcia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy literatury, świadomi, jak wielką rolę w egzystencji każdego odgrywa dom i rodzina, często sięgali po związane z nimi motywy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Jakie znaczenie ma dom i rodzina w życiu człowieka? Zaprezentuj funkcjonowanie tego motywu, odnosząc się do utworów różnych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy, analizując mechanizmy tworzące rodzinny dom, szeroko opisywali jego znaczenie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, na temat, zawiera właściwą analizę poprawnie dobranych dzieł.

Literatura XX wieku o domu i rodzinie - serio i prześmiesznie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno śmieszne, jak i poważne obrazy rodzinnego domu wiele mówią o świadomości i wartościach wyznawanych przez ich mieszkańców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady, w pełni zrealizowany temat.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Różne ujęcia motywu rodziny w literaturze. Omów je, odwołując się do wybranych tekstów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie kreacje rodzin dostarczają czytelnikom bogatych wzorców.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo przejrzysta i przekrojowa praca.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Archetyp uczuć rodzicielskich w literaturze różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Archetyp uczuć rodzicielskich silnie zmieniał się od antyku po czasy współczesne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób pokazuje jak zmieniał się archetyp uczuć rodzicielskich od przykładów wyidealizowanych po współczesne utwory skupiające się na zerwaniu więzów w rodzinie.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Życie rodzinne w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie życia rodzinnego w „Nocach i dniach” Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat, trafna analiza problemu. Oryginalna teza i wnioski.

Porównanie ujęcia motywu domu rodzinnego w serialu telewizyjnym, filmie i literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Dzieła literackie i filmowe dokumentują najważniejsze procesy i zmieniające się relacje jakie zachodzą w przestrzeni rodzinnego domu.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca oparta na bogatym materiale. Przemyślana i konsekwentna kompozycja.

Różne sposoby kreowania obrazu rodziny i ich funkcje w utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie typowe, choć odmienne modele rodzin i ich rola w poszczególnych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja zgrabnie napisana, ukazuje różnorodność funkcji jakie pełni motyw rodziny.

Tęsknota za szczęściem rodzinnym – odwieczny motyw literacki. Omów motyw na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze ukazane zostały pozytywne rodziny, w których panowało szczęście, jak i takie, w których bohaterowie mogli jedynie za szczęściem rodzinnym tęsknić.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w literackie przykłady z różnych epok. Poprawna kompozycja i ramowy plan pracy.

Obraz rodziny w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura dostarcza nam różnorodne modele rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Temat potraktowany przekrojowo. Autor skupia się na wybranych modelach rodziny, prezentując ich wady i zalety.

Motyw rodziny w literaturze. Omów różne modele relacji rodzinnych na wybranych przykładach z literatury krajowej i światowej

Ocena:
19/20
Teza: Relacje rodzinne nie są łatwe do zbudowania, więc w literaturze nie ma wiele przykładów wyidealizowanych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. Poprawny język i styl wypowiedzi. Do dopracowania wnioski.

Motyw nieudanych małżeństw w literaturze. Rozwiń problem na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni kolejnych epok literackich małżeństwo było realizowane zgodnie z panującym światopoglądem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Bogata bibliografia.

Wpływ domu rodzinnego na kształtowanie osobowości człowieka. Omów na wybranych przykładach literackich i własnych doświadczeniach

Ocena:
19/20
Teza: Występująca w domu rodzinnym miłość jest warunkiem przekazania młodym ludziom określonego systemu wartości oraz tradycji kształtujących osobowość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, w pełni zrealizowany temat i uargumentowana teza.

Obraz domu rodzinnego w literaturze. Przedstaw, opierając się na wybranych przykładach z rożnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Relacje pomiędzy członkami domostw są często wykorzystywane do przedstawienia mentalności przedstawicieli danej epoki, a także ich sposobu postrzegania świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje na właściwie dobranych przykładach jak różnie może zostać wykorzystany motyw rodzinnego domu. Poprawny język, dobrze uargumentowana teza.

Konflikty rodzinne w wybranych dramatach. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Dramat poprzez swoją szczególną formę i dialogowość stanowi od wieków niewyczerpany sposób na ukazanie rodzinnych konfliktów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, logiczny wstęp i zakończenie. Poprawny styl wypowiedzi.

Omów rolę domu rodzinnego w życiu bohaterów wybranych dzieł literackich

Ocena:
19/20
Teza: We wszystkich odwołujących się do motywu rodzinnego domu utworach podkreślana jest waga stosunków panujących w rodzinie i mich wpływu na samopoczucie jej członków.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Model polskiej rodziny w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Choć model polskiej rodziny zmieniał się w zależności od epoki historycznej zazwyczaj dominowała w nim tradycja i wzajemny szacunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na polskiej literaturze. Pokazuje jak w zależności od czasów historycznych rodzina postrzegana była przez wybranych autorów.

Czy dom i rodzina mogą stać się przewodnią ideą w życiu człowieka? Rozważ zagadnienie, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Czy rzeczywiście dla każdego dom i rodzina to najważniejsze elementy w życiu?

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna, przemyślana prezentacja.

Zaprezentuj relacje między ojcami i synami na wybranych przykładach z literatury

Ocena:
18/20
Teza: Zdrowe relacje między rodzicami a dziećmi są możliwe niezależnie od czasu, w jakim przyszło żyć bohaterom literackim.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Ciekawe podejście, dobrze dobrane argumenty. Na uwagę zasługuje poprawna bibliografia.

Piekło rodzinnego życia. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Literatura często odnosi się do motywu nieszczęśliwych i tragicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne powody dla których rodzinny dom przypomina piekło. Poprawnie dobrane argumenty. Dobrze zbudowany konspekt pracy.

Rodzina jako miejsce ludzkich dramatów. Omów temat, wykorzystując współczesne utwory literackie i filmowe

Ocena:
18/20
Teza: Współcześnie dominują obrazy patologicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i spójna.

Portrety rodziców i dzieci w utworach literackich różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Wzajemne stosunki między rodzicami i ich potomkami, cechują się na tyle rozbudowaną gamą tworzących je odczuć i emocji, że stały się częstym tematem utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, logicznie uargumentowana teza.

Porównanie różnych wizerunków życia rodzinnego w literaturze i sztuce

Ocena:
17/20
Teza: Dobre relacje rodzinne są trudne do zbudowania, jednak są podstawą szczęścia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Pomysł dobry, wykonanie nieco słabsze. Poprawna bibliografia i plan pracy.