Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Inne


Motyw przebaczenia w literaturze różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów


Motyw przebaczenia nierozłącznie wiążę się z dokonanymi przewinieniami lub występkami. Jest aktem łaski osoby skrzywdzonej, uznaniem skruchy winowajcy. Motyw ten silnie został zaakcentowany w Biblii. W Starym Testamencie odnajdujemy wizerunek Boga przebaczającego dzieciom, które zbłądziły w „Przypowieści o synu marnotrawnym”, z kolei w Nowym Testamencie Chrystus przebacza swym oprawcom. W późniejszych epokach również mamy do czynienia z aktami przebaczenia. Jest to gest, który często pozwala skruszonej osobie wrócić do społeczeństwa, uwierzyć na nowo w siebie, odnaleźć się w świecie. Z pewnością jest nieodłączną częścią dawnych i współczesnych czasów.

Przypowieści są to formy narracyjne, służące przybliżeniu prostym ludziom abstrakcyjnych treści. Historia opowiedziana w przypowieści ma znaczenie symboliczne, a nie dosłowne. Zawiera drugie dno, prawdę moralną, filozoficzną, religijną. Obok mitologii starożytnym źródłem archetypów jest Biblia. Motyw przebaczenia odnaleźć możemy w „Przypowieści o synu marnotrawnym”. Opowiada ona o jednym z synów, który prosi ojca, by ten podzielił majątek i dał tą część, która mu się należy. Ojciec bez sprzeciwu przekazuje część majątku synowi. Młodzieniec wyruszył przed siebie i zaczął żyć kosztem wciąż uszczuplanego majątku. W niedługim czasie w wydaje wszystko. Musi z czegoś żyć, więc najmuje się do wypasu świń. Upada tak nisko, że podjada świniom jedzenie. Przekonuje się, że lekkomyślnie uczynił opuszczając dom swojego rodziciela, ponieważ tam nawet słudzy mieli się lepiej niż on. Postanowił powrócić na łono rodziny i z pokorą wyznać swoje winy. Gdy tylko ojciec zobaczył swego syna, tak się ucieszył, że zorganizował na jego cześć wielkie przyjęcie. Drugi syn, który był wierny ojcu, nie umiał pojąć radości ojca. Domagał się wyjaśnienia. Ojciec odpowiedział mu: „Moje dziecko, ty zawsze jesteś przy mnie i wszystko moje należy do ciebie. A trzeba się weselić i cieszyć z tego, że ten brat twój był umarły, a znów ożył; zginął, a odnalazł się”. Wybaczającym Ojcem jest sam Bóg, który zawsze czeka na powrót grzesznika i raduje się z jego nawrócenia. Jest także symbolem dobroci i mądrości. Przypowieść ta ma za zadanie ukazać pełnię bożego miłosierdzia, ojciec jest utożsamiany z Bogiem który przebacza grzechy swojemu synowi. Przypowieść ta, na co zwraca uwagę Jan Paweł II, skupia swoja uwagę na dobrach materialnych, których zasób syn otrzymał od ojca opuszczając dom, jednak ważniejsza od nich była godność syna w domu ojca, którą ten syn zatracił. Mówiąc: „Iluż to najemników mojego ojca ma pod dostatkiem chleba, a ja tu z głodu ginę”, zdawał się nie uświadamiać sobie tego, jednak pod tymi słowami kryje się dramat utraconej godności, zmarnowanego synostwa. Jednak gdy poczucie utraty godności w nim dojrzewa, decyduje się na krok upokarzający, powrót do ojca, który jest spowodowany poczuciem głębokiej straty, nie tylko w sensie materialnym. Syn marnotrawny przechodzi tutaj przemianę, pod wpływem ciężkiej próby zaczął widzieć siebie i swoje czyny w całej prawdzie, wypełniła go pokora, dzięki czemu przyznał się do własnego grzechu. Poszerzył się jego zakres postrzegania dobra i zła, co katolicy nazywają nawróceniem.

Ze słów wypowiedzianych przez umierającego na krzyżu Jezusa - „Ojcze, wybacz im, bo nie wiedzą, co czynią” - wynika, że Chrystus potrafił wybaczyć nawet swoim mordercom. Jest to największy akt łaski, jaki poznajemy w Nowym Testamencie. Chrystus odkupił świat nie dlatego, że cierpiał, ale dlatego, że nawet cierpiąc nie przestawał powtarzać: "Ojcze, wybacz im, bo nie wiedzą co czynią...". Dzięki cierpieniu Jezusa Chrystusa wiemy, że jego prośba przeniknęła całe Jego jestestwo i że trafiła przed oblicze Boga oraz że została przez Niego wysłuchana i spełniona. Tylko dzięki pokorze i przebaczeniu win swoim prześladowcom Chrystus mógł odpokutować grzechy całej ludzkości.

Kolejnym bohaterem, z którym związany jest motyw przebaczenia, jest powszechnie znany bohater „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza - Jacek Soplica. Za młodu Jacek był wielkim zawadiaką i paliwodą, który nie przepuścił żadnej okazji do bójki i wypitki. Miał jednak swoją pozycję w społeczności szlacheckiej, swoją gwałtownością i siłą charakteru zdołał podporządkować sobie całą rodzinę Sopliców. Po zabójstwie Stolnika zrozumiał ogrom zbrodni jaką popełnił. Wyjechał za granicę, decydując się na życie mnicha, pragnąc odpokutować za swoje grzechy. Od tej pory wiedzie przykładne życie, wstępuje do wojsk Napoleona, odnosi kilka ran, pracuje jako emisariusz, co było ówcześnie bardzo niebezpieczne. Jego misją na Litwie było zorganizowanie powstania, które miało wybuchnąć w chwili wkroczenia Napoleona. Tam też poznaje żołnierski żywot - poprzez zasługi wojenne, pragnie odbyć pokutę. Punktem kulminacyjnym przemiany jest wstąpienie do klasztoru. Bohater przywdziewa mnisi habit i mienia się diametralnie. Jest pokorny, cierpliwy, a przede wszystkim - poświęca się Polsce. Zostaje tajnym emisariuszem, co jest niezwykle niebezpiecznym zajęciem. Ogromną rolę odgrywa zmiana imienia bohatera - Soplica nazywa się Robakiem, co podkreśla jego pokorę i cnotliwość. Znaczenie tego aktu znamy już z „Biblii” - Abram zmienia imię na Abraham, a Szaweł - na Paweł. Zmiana imienia oznacza początek nowego etapu życia. Mieszkańcy Soplicowa poznają tożsamość Robaka dopiero po jego śmierci. W dworku odbywa się jego uroczysta rehabilitacja. Mickiewicz podkreśla przez to, jak wielką cnotą jest patriotyzm. Cecha ta może wymazać najgorsze nawet grzechy. Jest to zgodne z romantyczną hierarchią wartości.

Niezwykle ciekawym przykładem wewnętrznej metamorfozy jest przemiana Rodiona Raskolnikowa, głównego bohatera powieści Dostojewskiego „Zbrodnia i kara”. Jest on biednym studentem, który morduje starą lichwiarkę nie z chęci zdobycia władzy czy pieniędzy, ale ze „szlachetnych” pobudek. Przypisuje sobie – jako jednostce ponadprzeciętnej - prawo usuwania ze zbiorowości niegodziwych osób. Do takowych zalicza Alonę Iwanowną - lichwiarkę, która żeruje na biedzie innych. Bohater twierdzi, iż staruszka jest „wszą”, która nie zasługuje na dalsze życie. Uznaje tym samym, że ogromny majątek kobiety pozwoli mu na dokończenie studiów, co wpłynęłoby korzystnie na całe społeczeństwo. Jednakże nawet Raskolnikow - człowiek o jasno sprecyzowanych i trwałych poglądach, ulega wewnętrznej przemianie. Choć nie ma wyrzutów sumienia - ciągle twierdzi, że „zabił nie człowieka, lecz zasadę” - popada w obłęd. Jego katusze psychiczne i fizyczne wynikają z poczucia własnej słabości, nieznajomości własnych granic. Wie już, jak czuje się człowiek po morderstwie - ciągle ma wrażenie, że ktoś go śledzi, gorączkuje, nie może jeść i zachowuje się irracjonalnie. Bezsensowna śmierć Lizawety, siostry lichwiarki, utwierdza go w przekonaniu, że nie można przewidzieć szczegółów - a to one prowadzą do zguby. Raskolnikow rozumie, że popełnił błąd. Z czasem zbrodnia Rodiona wychodzi na jaw - dopiero na zesłaniu na Syberię bohater rozumie bezsens i okrucieństwo czynu, którego się dopuścił. Ma na to wpływ także Sonia, ukochana Raskolnikowa. Przekonuje go ona o konieczności skruchy i pokuty, to ona pierwsza mu wybacza. Dzięki niej może z czasem uwierzyć we wskrzeszenie, jaki było udziałem Łazarza. Sonia jego wsparciem psychicznym, jak i przykładem na to, że nawet największy grzesznik może odcierpieć swe winy. Bardzo ważną rolę odgrywa tutaj motyw odrodzenia przez śmierć. Raskolnikow umiera duchowo, by potem zmartwychwstać jako człowiek w pełnym tego słowa znaczeniu.

Motyw winy, przebaczenia oraz rehabilitacji wykorzystał Henryk Sienkiewicz w „Potopie”. Dzieje chorążego orszańskiego Andrzeja Kmicica to przejście przez kolejne fazy przemiany - od awanturnika, poprzez nieświadomego zdrajcę, do prawego, wiernego królowi i ojczyźnie bojownika o wolność narodu, gotowego poświęcić swe życie i zdrowie dla ojczyzny. Wszystko, co czyni jest spowodowane chęcią odzyskania dobrego imienia. Nie chodziło mu jednak o zdanie żołnierzy, szlachty laudańskiej czy społeczeństwa, a przede wszystkim stosunek Oleńki. Pannę pokochał od pierwszego wejrzenia. Od tego spotkania w Wodoktach jego światopogląd uległ zmianie. Gdy panna zarzuciła mu, że jest pod złym wpływem kompanów, gotowy był zerwać z nimi wszelkie kontakty, by tylko powrócić do jej łask. Gdy z kolei nazwała go podczas uczty w Kiejdanach „Zdrajcą!”, postanowił zmazać nieświadomie popełnioną winę – wierność Radziwiłłowi zamiast ojczyźnie. „Zmazanie win” musi być absolutnie pewne, stąd chęć odzyskania czci i dobrego imienia Andrzeja trwa do końca powieści, czyli do momentu gdy: „(…) w rejestrze niebieskim, w którym zapisują dobre i złe uczynki ludzkie, przemazano w tej chwili wszystkie winy, bo to był człowiek zupełnie poprawiony”. Istotę przemiany najtrafniej oddają słowa króla Jana Kazimierza, skierowane w liście do Wołodyjowskiego: „- Boś znał wielkiego żołnierza, ale swawolnika i radziwiłłowskiego w zdradzie socjusza... A tu stoi Hektor częstochowski, któremu Jasna Góra po księdzu Kordeckim najwięcej zawdzięcza, tu stoi obrońca ojczyzny i sługa mój wierny, który mnie własną piersią zastawił i życie mi ocalił, gdym w wąwozach, jako między stado wilków, dostał się między Szwedów. Taki to ów nowy Kmicic... Poznajże go i pokochaj, bo wart tego!”. Jednak dla Kmicica najważniejsze są słowa ukochanej Oleńki. Ta w kościele wyznaje: „Jędruś, jam ran twoich całować niegodna”. To jedna z najbardziej znanych scen wybaczenia w polskiej literaturze.

Zofia Nałkowska wspomina o zdradzie i przebaczeniu w „Granicy”. Główny bohater powieści Zenon Ziemkiewicz to zdolny, inteligentny i nieźle wykształcony mężczyzna. Jego kariera nie jest jednak przejrzysta i mimo dobrych chęci zaprzedaje się innym. Oprócz tego oszukuje swoją kochankę – Justynę - ubogą dziewczynę, córkę służącej jego rodziców. Romans ten kończy się niechcianą ciążą Bogutówny i usunięciem dziecka. Ziembiewicz zdradza również własna żonę Elżbietę, żyjąc na zmianę z obiema kobietami. Stawia ją przed niebywale trudnym zadaniem. Prosi o udzielenie pomocy swej kochance, raniąc tym samym uczucia obu kobiet. Bohater Granicy jest jaskrawym przykładem faktu, że zdrajca często pada ofiarą zdrady która popełnia. Ziembiewicz uwikławszy się w wiele życiowych problemów dokonuje jednego po drugim złych wyborów, a ich konsekwencje przynoszą mu tragiczny koniec. Elżbieta Ziembiewiczowa wybaczyła Zenonowi związek z Justyną Bogutówną i stała się wobec niego uległa, pomagając mu w rozwiązywaniu problemów z dziewczyną. Zenon uzależnił się od jej opinii i pomocy, ponieważ pozwalała mu zrzucić część spoczywającej na jego barkach odpowiedzialności. Był pewien, że Elżbieta zawsze będzie po jego stronie. Elżbieta wybaczyła zdradę, biorąc częściowo na siebie załatwienie spraw związanych z Bogutówną, co świadczyło o jej głębokim uczuciu do Zenona. Niestety, w pewnym momencie nie potrafiła dać sobie ze wszystkim rady, kiedy mąż obarczył ją winą za chorobę psychiczną Justyny, za to, że na jej tragedii zbudowali swoje szczęście. Widać wyraźnie tragedią kochającej i zdolnej do olbrzymich poświęceń żony. Niestety, w tym wypadku wybaczenie mężowi na nic się zdało. Ostatecznie Zenon zdradza również swoje ideały, odstępuje od kontynuacji reform i pomocy robotnikom. W końcu popełnia samobójstwo zdradzając Boga i własne człowieczeństwo.

Jak widać na powyższych przykładach problem wybaczenia często pojawia się na kartach literatury. Czasem w wykreowanych wydarzeniach jest konsekwencją poprawy moralnej grzesznika, jak możemy to obserwować w „Potopie” czy w „Zbrodni i karze”, innym razem, mimo prawdziwej szczerości przebaczającej osoby, nie daje określonych rezultatów. Zenon Ziembiewicz nie potrafi docenić wielkiego oddania żony. Biblia uczy ludzi, że akt wybaczania leży w naturze ludzkiej. Stanowi ważny czynnik nowotestamentowej wiary. Chrystus mówił: „Jeśli kto uderzy cię w prawy policzek nastaw mu i drugi”, nawołując do zaprzestania bezcelowych kłótni i sporów, ucząc wybaczenia.

strona:    1    2    3    4  





Postać inkwizytora w literaturze. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W przeciągu wieków powstało wiele dzieł mówiących wprost lub dotykających w jakiejś części inkwizycji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przygotowana. Ciekawe przykłady, oryginalne wnioski.

Przedstaw zjawisko homogenizacji (ujednolicenia) kultury, odwołując się do współczesnej kultury masowej

Ocena:
20/20
Teza: Kultura masowa pozbawiona jest jedności stylu oraz hierarchii wartości. W jej ramach produkcja jest organizowana na zasadzie różnorodności i obfitości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Zawiera wiele przykładów z różnych dziedzin kultury. Przemyślana.

Ewolucja form kabaretowych w Polsce. Przeanalizuj temat, odnosząc się do konkretnych grup i ich twórczości.

Ocena:
20/20
Teza: Kabaret na przestrzeni stu lat bardzo się zmieniał w zależności od sytuacji politycznej, społecznej i gospodarczej kraju.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Teza zrealizowana w 100%.

Wartości kreowane przez poezję śpiewaną. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Poezja śpiewana dzięki emocjom płynącym z tekstu i muzyki, daje możliwość własnej interpretacji utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta i rozbudowana. Ciekawa prezentacja pps.

Motyw Fausta w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Faust jako ponadczasowy symbol niespełnionego naukowca, człowieka przełomu epok oraz osoby zmagającej się z ograniczeniami natury ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna. Przemyślana i dobrze skonstruowana. Poprawny język wypowiedzi.

Motyw syna marnotrawnego w literaturze i sztuce. Omów funkcjonowanie tego motywu na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i malarstwo często odwołują się do motywu syna marnotrawnego, rozumiejąc go dosłownie bądź przenośnie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i poprawnie skonstruowana. Opiera się na przykładach literackich i malarskich. Poprawny język wypowiedzi.

Różne sposoby funkcjonowania w literaturze obrazu wschodu i zachodu słońca. Przeanalizuj na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Wschód i zachód słońca jako najważniejsze momenty związane z motywem słońca.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpuje temat. Autor w sposób szczegółowy zanalizował poszczególne utwory. Przejrzysta kompozycja.

Idea poświęcenia jednostki. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Obecność w literaturze i filmie postaci, które były w stanie zrezygnować z własnego szczęścia, spokoju, bezpieczeństwa dla dobra innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna. Ciekawy dobór literatury podmiotu. Poprawna argumentacja i wnioski.

Codzienność PRL-u w polskiej literaturze współczesnej. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Peerelowska codzienność opisana w literaturze pozwala choć trochę przybliżyć się do tamtych czasów i poznać sposób myślenia ówczesnych mieszkańców Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w szerokiej perspektywie ujmuje tematykę peerelowskiej rzeczywistości. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Obraz biedy i nędzy w literaturze. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Dzięki realistycznym pełnym opisom wiejskich i miejskich społeczności otrzymujemy bardzo wyraźny obraz biedoty.

Ocena opisowa nauczyciela: Obrazy nędzy przedstawione poprawnie. Praca bez zarzutu.

Średniowieczny asceta, renesansowy humanista i barokowy Sarmata. Omów na wybranych przykładach wzorce osobowe kreowane przez twórców epoki staropolskiej

Ocena:
20/20
Teza: Kolejne staropolskie okresy literackie przynosiły często odmienne spojrzenie na człowieka i różnorodne wzorce osobowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera bogata bibliografię. Kreśli dokładnie obraz wskazanych w temacie wzorców osobowych.

Honor i godność. Wartości wyznawane lub odrzucone przez bohaterów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od zamierzchłych czasów opisywała dylematy moralne bohaterów - podejmowane przez nich wybory między tym co honorowe i godne, a tym co niehonorowe i niegodne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przemyślana i zwarta konstrukcja.

Od Zielonego Balonika do Kabaretu Moralnego Niepokoju - stare i nowe oblicze polskiego kabaretu. Prześledź przemiany w nim zachodzące, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: W Polsce kabaret ma niezwykle bogatą tradycję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje historię polskiego kabaretu, charakteryzuje poszczególne grupy.

Drzewo w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach funkcje motywu

Ocena:
20/20
Teza: Nośność motywu drzewa w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Motyw doskonale ukazany.

Człowiek wobec tajemnicy losu, fatum, przeznaczenia. Przedstaw i porównaj postawy bohaterów na różnych epokach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od wieków zajmuje się tajemnicą losu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, ciekawe własne spostrzeżenie, bogata analiza.

Kreacja mafii włoskiej w literaturze i filmie XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich oraz filmowych kreacji mafii.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca o mafii włoskiej! Ciekawy temat dla amatorów gangów i porachunków mafijnych, a także filmu "Ojciec chrzestny".

Współczesna piosenka jako źródło wiedzy o życiu człowieka i jego losie. Zinterpretuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Współczesna piosenka, jako skarbnica prawd życiowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w różnorodne przykłady muzyczne prezentacja.

Odwaga jest potrzebna nie tylko w bitwie, ale i w codziennym życiu. Analizując wybrane utwory literackie, uzasadnij słuszność stwierdzenia.

Ocena:
20/20
Teza: Motyw odwagi bez wątpienia jest potrzebny nie tylko w bitwie, ale i w codziennym życiu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, zgodna z tematem.

Ofiary własnych ambicji na przykładzie bohaterów różnych epok literackich. Omów, analizując wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy stali się ofiarami własnych ambicji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o samodzielnym myśleniu autora. Poprawna literatura i plan prezentacji.

Ekspresjonizm w literaturze i sztuce. Omów jego funkcje na wybranych przykładach dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie funkcji nurtu ekspresjonistycznego w literaturze i sztuce na podstawie wybranych dzieł.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawiera bogatą literaturę przedmiotową, staranna prezentacja multimedialna.

Motyw zemsty. Zaprezentuj na wybranych dziełach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie przykłady udowadniają, że problem zemsty jest złożony.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat dogłębnie przemyślany i napisany. Ciekawe i dojrzałe wnioski.

Pożądanie siła niszcząca czy budująca? Omów na przykładach z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Negatywny wpływ pragnienia posiadania na jednostki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na konkretnych przykładach opisuje uczucie pożądania. Mówi o pożądaniu miłości, pieniędzy oraz władzy.

Motyw lotu w literaturze i sztuce. Omów jego funkcje, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Motyw lotu jest tak bogaty w treści, iż pełni on wiele różnych funkcji w tekstach kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera opis motywu lotu w wielu różnorodnych tekstach kultury i rozumianemu na wielu płaszczyznach.

Strój jako element znaczący w różnych tekstach kultury. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw stroju może pełnić liczne funkcje w tekstach kultury, zaś dyskusja o tym czy „szata czyni człowieka” jest jedną z najbardziej pasjonujących debat w historii kultury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, wykorzystująca wszechstronne teksty kultury.

Kamienica jako przestrzeń życiowa człowieka. Rozważ zagadnienie

Ocena:
20/20
Teza: Kamienica ukazywana jako przestrzeń życiowa człowieka spełnia w utworze wiele funkcji, co wpływa na sposób tworzenia jej obrazu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, w pełni wyczerpuje temat, ukazując jak różne funkcje pełni kamienica w utworach literackich.

Filmy Andrzeja Wajdy jako interpretacja dzieł literatury polskiej

Ocena:
20/20
Teza: Adaptacja filmowa stanowi interpretację utworu literackiego ponieważ ukazuje nowe znaczenia dzieła pisanego oraz wydobywa jego symbolikę.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza dzieł literackich i ich filmowych adaptacji.

Dokonaj analizy i interpretacji tekstów wybranego artysty współczesnej sceny muzycznej.

Ocena:
20/20
Teza: Analiza i interpretacja tekstów Katarzyny Nosowskiej, jako przedstawicielki współczesnej sceny muzycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo szczegółowo i dojrzale analizuje wybrane utwory wokalistki i autorki.

Słynni detektywi i ich metody działania. Omów temat na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Wzór detektywa stworzony na przełomie XIX i XX wieku obecny jest w literaturze do dziś.

Ocena opisowa nauczyciela: Interesująca prezentacja przywołująca klasyczne utwory detektywistyczne.

Motyw pociągu w literaturze i filmie. Dokonaj jego omówienia w oparciu o wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie motywu pociągu w literaturze i filmie.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy, choć niezbyt częsty motyw, poprawnie ukazany w literaturze XIX i XX wieku.

Przedstaw różne ujęcia motywu światła i ciemności. Odwołaj się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Symbolika światła i ciemności opiera się na dychotomii dobro – zło.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza występowania w literaturze motywu ciemności i światłości.

Postęp techniczny kontra tradycja. Przedstaw ten problem na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literatura stoi na straży tradycji, przeciwstawiając ją postępowi technicznemu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje temat. Dojrzale formułuje argumenty.

Przedstaw sposoby ujęcia i funkcje motywu powrotu, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Inspirowani motywem powrotu artyści przypisują mu wielorakie funkcje.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo sprawnie napisana prezentacja. Poprawna kompozycja i wnioski.

Kreacje negatywnych bohaterów w literaturze i sztuce. Ukaż sposób i cel kreowania takich postaci w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Postaci zbrodniarzy, szaleńców czy zdrajców zawsze intrygowały twórców, dlatego niemal w każdym dziele literackim i filmowym znajdziemy czarny charakter.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, zawiera różnorodne opisy czarnych charakterów. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Kreacja współczesnego świata przez media i ich wpływ na kształtowanie postaw młodego człowieka. Przedstaw na podstawie wybranych tekstów kultury i własnych przemyśleń

Ocena:
19/20
Teza: Media, czerpiąc z dorobku kulturowego poprzednich pokoleń, wpływają na kształtowanie postawy życiowej młodego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje tezę. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Związek kiczu i kultury masowej. Przedstaw, analizując wybrane teksty kultury i opierając się na własnych obserwacjach

Ocena:
19/20
Teza: Kicz jako jeden z warunków istnienia kultury masowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna praca opisująca ciekawe zjawisko. Dobra treść i ilustracje.

Wpływ namiętności na psychikę ludzką. Przedstaw na wybranych przykładach z literatury i sztuki.

Ocena:
19/20
Teza: Namiętności często niszczą psychikę człowieka, jednak brak pasji i żądz czyni życie pustym i nudnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie przestawia temat, wnikliwie analizując wybrane utwory.

Motyw bohaterstwa w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni wieków bohaterstwo prezentowano w różnorodny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie na różnorodnych przykładach ilustruje tezę. Poprawny styl wypowiedzi. Szczegółowy plan prezentacji.

Motyw narkomanii i narkomanów w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Narkomania jest tematem, który bardzo często poruszany jest we współczesnej literaturze, a także sztuce filmowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna i przemyślana. Porusza problem narkomanii pokazując szerokie spectrum występowania motywu narkomanów w literaturze i innych dziedzinach sztuki.

Socrealistyczna rzeczywistość w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: W epoce socrealizmu władza stosowała różnorodne środki w celu manipulacji społeczeństwem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, porusza wiele aspektów z epoki socrealizmu. Poprawny język, barwne cytaty.

Bohaterowie Szekspira. Omów złożoność ich psychiki i motywacje poszczególnych działań

Ocena:
19/20
Teza: Bohaterowie Szekspira nie są postaciami o jednolitych rysach, lecz prawdziwymi ludźmi, którymi targają wielkie namiętności.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie opisuje psychikę trzech szekspirowskich bohaterów. Dobra kompozycja i bibliografia.

Kalejdoskop bohaterów Stefana Żeromskiego. Przedstaw i oceń, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Wartości i ideały wpisane w twórczość Żeromskiego, pozwalają jego bohaterom odnaleźć sens życia i są miarą ich człowieczeństwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Kolejni bohaterowie przedstawieni kompleksowo. Dobra bibliografia i plan.

Motyw przebaczenia w literaturze różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Literaturze nieobce są akty przebaczenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Zawiera przykłady z różnych epok i różnorodnych utworów. Poprawny język wypowiedzi, przejrzysta kompozycja.

Kontrowersyjni bohaterowie w literaturze. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura przedstawia niezwykle szeroką gamę postaci kontrowersyjnych, których nie można ocenić w sposób jednoznaczny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Prawidłowo realizuje temat. Dobry styl wypowiedzi.

Kicz w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach z literatury i sztuki

Ocena:
18/20
Teza: Wbrew powszechnej opinii kicz nie jest zjawiskiem nowym, choć w ciągu ostatniego wieku zyskał szczególny rozgłos, a nawet dostąpił nobilitacji w epoce pop-artu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wieloaspektowo realizuje temat. Ciekawe przykłady i wnioski.

Sposób przedstawiania emocji w literaturze i sztuce. Przedstaw, odwołując się do wybranych treści

Ocena:
18/20
Teza: Kontrast i deformacja świata rzeczywistego oraz poetyka krzyku, wstrząsają odbiorców negatywnym ładunkiem emocjonalnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, napisana dobrym stylem.

Motywy filozoficzne w wybranych utworach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Twórcy niejednokrotnie inspirowali się filozofią charakterystyczną dla danej epoki, opisującą stany duchowe bliskie ludziom ich czasów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w przekrojowy sposób traktuje temat. Czytelny plan i poprawna bibliografia.

Portrety muzyków w literaturze polskiej. Przedstaw, porównując wybranych bohaterów z poszczególnych dzieł

Ocena:
18/20
Teza: Muzyków łączy miłość do muzyki i artystyczna dusza, jednak każdy z bohaterów jest inny, tak samo, jak różne są utwory, w których się pojawiają.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na interesujących przykładach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Prowokacja artystyczna w literaturze różnych epok. Omów sposoby, jakimi twórcy starają się zaszokować odbiorcę

Ocena:
18/20
Teza: W artystach od zawsze drzemała chęć prowokacji, która na przestrzeni poszczególnych epok przejawiała się na różne sposoby.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca opisuje ciekawie zagadnienie. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Sylwetki żeglarzy, marynarzy, ludzi morza i ich zmagania z morskim żywiołem. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Motyw marynarza był różnorodnie wykorzystywany, przede wszystkim w zależności od doświadczeń autorów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna, oparta na dobrze dodanej literaturze. Brak spójności wypowiedzi.

Bohaterowie - społecznicy w prozie Stefana Żeromskiego. Przedstaw kilka przykładów, scharakteryzuj sposoby ich kreowania i funkcje jakie pełnią w utworze

Ocena:
18/20
Teza: Stefan Żeromski w swej twórczości stworzył oryginalny rys bohatera – społecznika.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje sylwetki bohaterów Żeromskiego. Przejrzysta kompozycja, poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Wielkie monologi w literaturze polskiej. Przedstaw ich funkcje na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Monologi pełnią istotną funkcję w dziełach literackich, stanowiąc wykładnię poglądów epoki lub danego autora dzieła.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i treściwa. Dobrze dobrane przykłady, proste podsumowanie.

Wielkie dialogi w literaturze różnych epok. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Wielkie dialogi pełnią istotną funkcję w dziełach literackich, przedstawiając ideologię epoki lub będąc wykładnią poglądów autora.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i poprawna. Dobrze dobrane przykłady.

Współczesna ocena wybranych bohaterów z literatury pięknej. Przytocz dzieła i uzasadnij swój sąd

Ocena:
16/20
Teza: Kordian, Wokulski, Judym jako nieprzeciętni bohaterowie literaccy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zbyt szczegółowa, choć wnikliwie przedstawia problem. Poprawny język i styl wypowiedzi.