Porównaj literacką i malarską wizję wsi zaprezentowaną w „Chłopach” W. Reymonta i obrazach J. Chełmońskiego
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw wsi


Porównaj literacką i malarską wizję wsi zaprezentowaną w „Chłopach” W. Reymonta i obrazach J. Chełmońskiego

Wieś często kojarzona jest ze swoistą sielanką i specyficzną kulturą – własne zwyczaje, tradycje, język i system wartości. Chłopi zawsze pozostawali na uboczu oficjalnej kultury choćby z uwagi na odległość od miasta i cywilizacji. Wieś raz może być spokojna, wręcz sielankowa, innym razem targana jest niepokojami. Utwory traktujące o wsi są często pochwałą gminnego życia, nieraz to realistyczne obrazy krzywdy ludzkiej, zacofania chłopa, jego konfliktów z dworem. To także wynik fascynacji niepowtarzalnym kolorytem tego miejsca.

Najbardziej znanym utworem poświęconym krajobrazowi polskiej wsi są „Chłopi” Władysława Stanisława Reymonta. Czteroczęściowy utwór nazywany jest chłopską epopeją, ponieważ podobnie jak „Pan Tadeusz” czy „Nad Niemnem” przedstawia całokształt ówczesnej społeczności, wraz z jej kulturą i tradycją, skupiają się głównie na warstwie ludzi żyjących z pracy na roli. Chociaż pracę nad swą tetralogia autor zaczął jeszcze w XIX wieku, to ostatni tom powieści ukazał się dopiero w 1909 roku. W podobnym okresie wiejskie krajobrazy i kulturę wsi utrwalił Józef Chełmoński. Zarówno pisarstwo Reymonta, jak i malarstwo wspomnianego artysty to wyraz zafascynowania ówczesnej inteligencji kulturą i odrębnością warstwy chłopów.

Sam tytuł dzieła Reymonta pozwala przypuszczać, że głównym tematem podjętym na jego kartach są losy przedstawicieli najniższej warstwy społecznej - chłopów, a co za tym idzie także obraz wsi, w której przyszło im żyć. „Chłopi”, jak pisze Józef Rurawski, to „synteza wsi polskiej, jej problemów, spraw, ludzi, przeżyć i doznań”. Reymont ukazuje pełen obraz życia mieszkańców wsi Lipce na przełomie 10 miesięcy, obejmują więc wszystkie cztery pory roku. Jest to o tyle istotne, że autor stara się zwrócić uwagę czytelnika na fakt, że w niewielkich wsiach, takich jak Lipce, pory roku są podstawowym wyznacznikiem życia. To właśnie rytm natury scalony z rytmem obrzędowo - liturgicznym tworzą ramy powieści. Na ich tle ukazane zostały losy chłopskiej gromady oraz jej stosunki z dworem i kościołem.

Nawiązując do tematu natury i pór roku warto wspomnieć o obrazie „Babie lato”. Józef Chełmoński jest czołowym przedstawicielem realizmu. Tematyka jego dzieł skupia się głównie wokół wsi polskiej i ukraińskiej oraz scen myśliwskich, na co wpływ niewątpliwie miało życie na wsi oraz liczne podróże artysty, między innymi na Podole, Ukrainę czy Litwę. Charakterystyczną cechą obrazów Chełmońskiego jest szczególna wrażliwość odtwarzania kolorytu przyrody i melancholijne, rozproszone światło. Tytuł dzieła odnosi się do późnego lata lub wczesnej jesieni okresu ładnej pogody oraz pajęczych nici występujących w tym czasie. Obraz przedstawia ukraińską chłopkę, która leży na gołej ziemi. Bosa dziewczyna, ubrana w tradycyjny strój, wyciągniętą ręką łapie nici babiego lata. Leżąc na gołej ziemi poddaje się słodkiemu lenistwu, ciepłej aurze i prostej zabawie. Ze swojej perspektywy chłopka ma pewnie piękny widok: błyszczące, cienkie nici, oglądane pod słońce mienią się i tańczą w rytm wiatru, który unosi je delikatnie we wszystkie strony. Za dziewczyną widzimy psa, który obserwuje grupę ludzi na dalszym planie. Zapewne są to pracujący na polu chłopi, od których odłączyła się dziewczyna.

Powieść Reymonta przedstawia całą panoramę życia mieszkańców Lipiec. Osada ta wygląda jak typowa polska wioska. Jej centralnym punktem jest kościół, znajduje się tu karczma, młyn, cmentarz kuźnia i kilkadziesiąt chałup. Pisarz przedstawił wewnętrzną strukturę i hierarchię społeczności, odsłonił prawa organizujące życie gromady. Centrum tej przestrzeni jest zagroda Boryny. Ukazał najważniejszą jednostkę, jaką jest rodzina, tajemnice jej życia. U Reymonta jest to rodzina rodowa, patriarchalna, wymagającą podporządkowania się starszym.

Miernikiem bogactwa jest we wsi ziemia. Instynkt biologiczny wyraża się w bezwzględnej żądzy jej posiadania. Mieć ziemię znaczy lepiej żyć, lepiej jeść, być lepiej ubranym. Chęć posiadania ziemi powoduje konflikty, które pojawiają się nie tylko w relacjach rodzinnych, jak ma to miejsce w przypadku Macieja Boryny i jego syna Antka, ale także w relacjach z „dworem”, czyli właścicielem wsi. Majątek dzieli społeczność na trzy grupy: bogaczy, średniozamożnych i biedaków. Do najbogatszych mieszkańców należy Maciej Boryna, Kowal, Ksiądz i Młynarz. Mimo pozornej solidarności tej grupy, tak naprawdę między nimi trwa ciągła walka. Każdy z nich chce zachować jak najwięcej wpływów, dlatego każdego rodzaju konkurencje traktuje jak atak na własna niezależność. Grupa średniozamożnych gospodarzy to najliczniejsza gromada z mieszkańców Lipiec. Stanowią oni trzon społeczności, są strażnikami starego obyczaju, kultury ludowej. Ziemi jest mało, walka o nią, a co za tym idzie o pozycję we wsi staje się nierzadko ważniejsza niż rodzina. Najmniej liczą się we wsi chłopi, którzy nie posiadają ziemi i najmują się do pracy przy roli bogatszych gospodarzy jak między innymi Agata, której losy całkowicie zaprzeczają arkadyjskiemu postrzeganiu życia na wsi. Agata nie posiadała niczego, nawet własnego domu. W okresie wiosny i lata, kiedy mogła pomóc przy obrządku mieszkała u swoich krewnych, którzy jednak traktowali ją jak tanią siłę roboczą, która na dodatek nie mogła się zbytnio przydać, ze względu na wiek. Dlatego też, kiedy nadchodziła jesień Agata wyruszała na żebry, żeby zarobić na coś do jedzenia, odciążyć rodzinę, której nie mogła pomóc w pracy przy gospodarstwie, a przy okazji zdobyć pieniądze, którymi mogłaby zapłacić krewnym za „utrzymywanie” jej kiedy wróci na wiosnę, czy na zapłacenie księdzu za godziwy pogrzeb. Mimo swojego ciężkiego losu Agata nie narzekała - pogodziła się z tym, co ją spotyka. Nie miała przecież innego wyjścia. Wielu mieszkańców Lipiec, po przepisaniu ziemi na dzieci poszło na tzw. „wycug”. Nie mając ziemi, nie mieli już właściwie czego szukać wśród gromady. Stawali się balastem.

Niezmienną od lat zasadą panującą na wsi jest podporządkowanie rytmu życia zmienności pór roku. Dzień zaczyna się wraz ze wschodem słońca, a kończy gdy słońce zachodzi. Rodzaj zajęć wykonywanych w polu, a nawet przy domu jest uzależniony od pory dnia i pory roku. Ponieważ urodzaj zależy od natury, chłopi szanują ją jako „nieposkromioną” siłę i podporządkowują się jej widząc w takim zachowaniu jedyną nadzieję na godne życie. Mieszkańcy Lipiec podporządkowani są naturze. Tak jak i ona żyją powtarzalnym rytmem. Przyroda narzuca im pracę, reguluje odpoczynek. Na jesieni gospodarze orzą pola i sieją zboże, w zimie mają wymuszony odpoczynek od prac polowych, dlatego zajmują się sprawami domu, urządzają wesela jak Boryna i Jagna. Wiosna to czas sadzenia warzyw, pielęgnowania ich, aby w lecie móc zebrać plony. Od zasad natury nie ma odstępstw, chłopi doskonale o tym wiedza, dlatego podporządkowują się jej. Rozumieją jej tajemnicę. Z przyrodą nierozerwalnie łączy się przemijanie, dlatego śmierć dla mieszkańców Lipiec jest czymś zrozumiałym, koniecznym. Najpiękniej umiera stary Boryna. On, największy gospodarz zostaje zabrany przez śmierć wprost z pola, w czasie siewu. Odejście jednego człowieka nie jest dramatem. Natura to wiecznie obracające się koło. Na puste miejsce przychodzi kolejna osoba. Macieja zastępuje jego syn Antek, Kubę, który umiera w trakcie wesela Boryny z Jagą, Pietrek, a żebraczy kij po Agacie przejmuje stary Bylica, który nie chce być ciężarem dla swojej rodziny. Także samopoczucie mieszkańców zależy od pogody i od natury. Reymont opisuje pewien deszczowy dzień, kiedy to cała wieś wydawała się jakby wyludniona, ludzie byli zmęczeni i niechętnie podejmowali jakiekolwiek kontakty z sąsiadami.

Związek życia na wsi z natura odnajdziemy na obrazie Chełmońskiego „Bociany”. Płótno nazywane bywa „uświęconym symbolem polskości”.O mitotwórczej randze tej poetyckiej, choć być może nazbyt sentymentalnej wizji życia chłopów - mieszkańców polskiej wsi decyduje epickie ujęcie motywu, a także nasycenie go treściami emocjonalnymi. Z obrazu emanuje ciepło uczucia z jakim Chełmoński zawsze spoglądał na życie chłopa i jego ciężką, lecz zbożną pracę, która nie
dawała im niestety dostatecznej stabilizacji. Obraz jest dowodem na to, że wieś to azyl spokoju. Na płótnie widzimy ojca odpoczywającego po pracy, spożywającego posiłek przyniesiony przez syna. Obie postacie wpatrzone są w lecące bociany. Nastrój obrazu jest melancholijny, spokojny, emanuje zapachem pięknego wiejskiego lata. To właśnie skłaniający do refleksji odlot dzikich ptaków współgra z cyklicznością pór roku ukazaną w powieści Reymonta.

Reymontowscy chłopi cierpią biedę i głód, praca na roli nie jest zabawą ale ciężką harówką. Jako przykład może posłużyć praca jaką wykonuje na swojej roli Szymek - brat Jagny. Ziemia, którą posiada nie jest dobrej jakości, ale liczy się to, że jest jego własnym kawałkiem roli, który stawia go wyżej w hierarchii społecznej i pozwala na lepsze życie. Reymont opisuje jak jeden młody chłopak trudzi się przy przygotowaniu kawałka swojego pola na zasiew. Nie jest to praca łatwa, zwłaszcza, że Szymek pokłóciwszy się z matką nie może i nie chce liczyć na czyjąkolwiek pomoc. Wiedział, że on i jego ukochana Nastusia nie będą mieli łatwego życia, jednak się nie poddał, a postawienie własnego domu i przygotowanie kawałka pola okupił bardzo ciężką pracą. Odwołując dany temat do sztuki wspomnę o kolejnym obrazie Józefa Chełmońskiego noszącym tytuł „Oracz”. W porównaniu z poprzednim wypada dość kontrastowo. Na pierwszym planie obrazu widzimy bosego chłopa kierującego parą bydła, zaprzęgniętą do pługu. Mimo dość wczesnej pory – na dalszym planie widzimy, że dopiero świta - część ziemi jest już przeorana. Oznacza to, że chłop musiał wstać wcześnie rano. Obraz jest typową sceną rodzajową ukazującą pracę na wsi. W podniesionych lekko rękach i skupionej postaci chłopa widzimy wysiłek, jaki wkłada on w uprawę ziemi. Trud wykonywanych czynności widzimy także w zaprzęgniętych zwierzętach: ich pochylone głowy, wygięte grzbiety, napięte mięśnie i para dmuchająca z nozdrzy dopełnia obrazu kierującego nimi mężczyzny. Patrząc na ten obraz, widząc na dalszym planie kontury wsi pogrążone we mgle, ma się wrażenie, że cały świat wciąż śpi, tylko para bydła, chłop i ptak przelatujący nad nimi wykonują swoje codzienne czynności, jak gdyby nigdy nic. Choć przedstawiona czynność nie jest niczym specjalnym, dzieło przywodzi nastrój zachwytu i podziwu. Mimo utrzymania obrazu w konwencji realizmu światło i barwa tworzą swoistą nastrojowość ukazującą sielankę wsi polskiej.

Jednak mieszkańcy Lipiec nie poświęcają się wyłącznie pracy. Karczma starego Żyda to miejsce zabawy. Tu również przychodzą wszyscy, aby spotkać się, wypić i potańczyć. Odbywają się tu poważne rozmowy i postanowienia, ale przede wszystkim jest to miejsce odpoczynku i radości, które także pozwala zapomnieć o codziennych problemach. Inną formą rozrywki jest jarmark, na który wybierają się prawie wszyscy mieszkańcy. Jednym z tematów „Chłopów” są wydarzenia wynikające z porządku roku obyczajowo – obrzędowo – liturgicznego, wielkich świąt, odpustów, uroczystości rodzinnych, wróżb, przesądów, elementów folkloru. W utworze występują bogate opisy wyrażające zachwyt autora pięknem, pomysłowością i talentem artystycznym wykonania strojów przez wiejskie gospodynie. Reymont nie oszczędzał także słów mówiąc o tańcach na weselu Boryny i Jagny. Najrozleglejszy jest opis oberka. Oto jego fragmenty: „To z nagła huknęli w instrumenty obertasa, że mróz przeszedł kości, a Boryna do Jagny skoczył, [...] za nim drugie pary jęły się z kup wyrywać i przytupywać, śpiewać, tańcować i co ten największy pęd brać, że jakby sto wrzecion, pełnych różnobarwnej wełny, wiło się po izbie z turkotem i okręcało tak szybko, że już żadne oko nie rozeznało, gdzie chłop, gdzie kobieta; nic, ino jakby kto tęczę rozsypał i bił w nią wichurą, że grała kolorami, mieniła się i wiła coraz prędzej, wścieklej, zapamiętalej, aż światła chwilami gasły od pędu, noc ogarniała taneczników, a tylko oknami lała się miesięczna poświata rozpierzchłą, świetlistą smugą, iskrzyła się wrzącym srebrem wskroś ciemności i wskroś wirującej gęstwy ludzkiej, co nadpływała spienioną rozśpiewaną falą”. Na piękno ludowego tańca i kultury chłopskiej zwrócił uwagę także Józef Chełmoński. Jego dzieło malarskie nosi tytuł „Oberek”, na którym uwiecznił on piękno tańca, jego dynamikę i różnorodność barw niezwykłych strojów wiejskich tancerzy.

Reymont ukazał wieś odchodzącą, przemijającą. Nie jest to portret konkretnej osady, ale synteza polskiej wsi II połowy XIX wieku. Wszystko, co dzieje się w Lipcach, dzieje się też w każdej innej miejscowości. Tak samo wyglądają prace chłopów, ich problemy, radości, nadzieje. Pisarz przedstawił w powieści warunki życia, wewnętrzną strukturę i hierarchię wiejskiej społeczności. Odsłonił główne prawa organizujące życie gromady. Unaocznił to, że człowiek wsi jest cząstka natury i żyje w zgodzie z jej rytmem. Obrazy Chełmońskiego z kolei z pewnością mogą stanowić ilustracje do fragmentów powieści Reymonta. Cechuje je to samo zafascynowanie wsią i próba realistycznego zapisu życia wiejskiego. Chełmoński poświęca swe płótna zarówno pięknu wiejskich pejzaży, jak też pracy, tradycjom, a nawet tańcom chłopów. Z pewnością te dwa przedstawienia wsi, choć czasem nieco odmienne, dopełniają się tworząc niezapomnianą panoramę obrazu życia na polskiej wsi II połowy XIX wieku.

strona:    1    2    3    4    5  





Motyw wsi. Przedstaw różne jego ujęcia na przykładzie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Literatura dostarcza nam wiele obrazów wsi - od renesansowych sielanek, po młodopolski realizm. Możemy jednak łatwo wychwycić różnice i podobieństwa poszczególnych wizji wsi

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dojrzała, przemyślana konstrukcja, poprawny język, bogata bibliografia.

Różnorodność obrazów wsi i sposobów jej przedstawiania w literaturze polskiej i światowej

Ocena:
20/20
Teza: Literackie wizje wsi ścierają się ze sobą. Jaki jest jej prawdziwy obraz?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dobra. Temat potraktowany przekrojowo. Ewolucja obrazowania wsi celnie ukazana przez kolejne argumenty.

Porównaj literacką i malarską wizję wsi zaprezentowaną w „Chłopach” W. Reymonta i obrazach J. Chełmońskiego

Ocena:
20/20
Teza: Powieść Reymonta i obrazy Chełmońskiego we wnikliwy sposób przedstawiają obraz młodopolskiej wsi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie porównuje oba obrazy wsi. Poprawna bibliografia i plan pracy. Dobry język wypowiedzi.

Na podstawie wybranych utworów przedstaw obraz wsi od renesansu do Młodej Polski

Ocena:
20/20
Teza:

Ocena opisowa nauczyciela: Przejrzysta prezentacja napisana sprawnym językiem. Poprawna konstrukcja i logiczny podział pracy.

Chłop, jego życie i praca. Zaprezentuj na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszą rzeczą dla każdego mieszkańca wsi jest ziemia, z którą nieodłącznie związana jest praca.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco realizuje temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Sposób prezentacji wsi i chłopów w dziełach twórców Młodej Polski. Omów zagadnienie na podstawie analizy wybranych utworów z literatury i malarstwa

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno poeci, pisarze, jak i malarze Młodej Polski w swych dziełach utrwalali różne oblicza wsi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dobrze skonstruowana, wizje malarskie i literackie przeplatają się. Ciekawy i bogaty opis młodopolskiej wsi.

Wyidealizowany i naturalistyczny obraz polskiej wsi. Omów różne sposoby ukazania wsi na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Naturalizm i idealizm odmienne sposoby literackiego kreowania obrazu wsi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, bogata w treści.

Zbadaj sposób przedstawienia i funkcjonowania motywu wsi i jej mieszkańców, odwołując się do wybranych przykładów literatury polskiej XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Wiek XIX i XX skoncentrował się głównie na problemach trawiących polskich mieszkańców wsi, nie uniknął również bezkrytycznej fascynacji wiejskim życiem i kulturą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni zgodna z tematem. Przejrzyste przykłady i argumenty, poprawne wnioski.

Wieś jako temat literacki w twórczości pisarzy Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Przedstaw problem, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Niedola i zacofanie cywilizacyjne wsi jako główne tematy utworów Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w szczegółowy sposób opisuje polską wieś. Spójne ujęcie tematu, zgodne z tezą.

Impresjonistyczne i realistyczne obrazy wsi na podstawie literatury i malarstwa

Ocena:
20/20
Teza: Impresjonizm i realizm znacznie różnią się, ze względu na używanie różnych środków artystycznej ekspresji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Ukazuje bogate przykłady, przede wszystkim literackie.

Różne ujęcia obrazu wsi polskiej w literaturze wybranych epok. Omów zagadnienie, dobierając odpowiednie przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Dwa główne kierunki w ukazywaniu wsi: wieś jako Arkadia i miejsce idealne oraz wieś realna, z opisem prawdziwego życia chłopa.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna. Rozbudowana argumentacja.

Chłopi i życie wiejskie w twórczości S. Wyspiańskiego, W. Reymonta i S. Żeromskiego

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególne literackie obrazy polskiej wsi wiele różni, ale dzięki temu uzyskujemy szeroką panoramę chłopskiej egzystencji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Wieś polska w ujęciu J. Kasprowicza, S. Wyspiańskiego, W. S. Reymonta. Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodne kreacje wiejskiego życia na polskiej wsi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana. W pełni ukazuje obrazy wsi i chłopów zaznaczone w temacie. Bogata bibliografia.

Wieś spokojna i wesoła czy ponura i przerażająca? Zaprezentuj różne spojrzenia na przestrzeń i społeczność wsi w dziełach literackich różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Wieś polską opisuje się albo jako sielankową krainę, albo jako ponurą i smutną. Tymczasem wieś polska nie jest ani tak, ani taka – jest różnorodna i ciekawa.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo przejrzysta prezentacja, oparta głównie na utworach poetyckich. Treść dokładnie odpowiada tezie.

Literacki portret chłopa. Ukaż różnorodne obrazy chłopa i wsi w oparciu o wybrane przykłady z polskiej literatury

Ocena:
19/20
Teza: Każdy z obrazów polskiej wsi prezentuje inną stronę wiejskiego życia.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się po literaturze zarówno staropolskiej, jak i współczesnej.

Obraz wsi w literaturze wybranej epoki literackiej

Ocena:
19/20
Teza: Literatura młodopolska dostarcza nam wielu realistycznych obrazów wsi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobra. Poprawny styl wypowiedzi, barwny język, konstrukcja prezentacji przemyślana. Obszerna treść.

Wieś jako temat literatury i sztuki. Zaprezentuj różne obrazy wsi na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł malarskich

Ocena:
19/20
Teza: Dwa obrazy wsi w literaturze polskiego renesansu i działach sztuki późniejszych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dobra. Bogate słownictwo, dogłębna analiza. Dobór materiałów wskazuje na głęboką analizę literatury.

Nurt wiejski w literaturze okresu realizmu i naturalizmu. Analizując celowo wybrane utwory literatury polskiej omów stylistykę i funkcję tego nurtu.

Ocena:
19/20
Teza: Artyści pragnąc zwrócić uwagę na los chłopów, wykorzystali panujące w literaturze kierunki: naturalizm i realizm.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie analizuje temat. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobry konspekt prezentacji.

Analizując wybrane utwory literatury romantyzmu i Młodej Polski, omów inspirującą rolę kultury ludowej dla pisarzy tych epok.

Ocena:
19/20
Teza: Kultura ludowa była inspiracją dla pisarzy romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Szczegółowa i rozbudowana praca. Ciekawe przykłady, logiczny wywód.

Ludowość i ludomania. Omów różne sposoby nawiązywania do folkloru i życia ludu w twórczości literackiej

Ocena:
19/20
Teza: W twórczości literackiej możemy odnaleźć wiele utworów, których tematyka skupia się na wsi, na życiu, tradycjach i obyczajach jej mieszkańców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, napisana poprawnym stylem.

Obraz wsi w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł

Ocena:
19/20
Teza: Wieś – kolebka kultury, oaza spokoju, miejsce kojarzące się z biedą, ubóstwem, ale także z tradycją, obyczajami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, w pełni realizuje temat. Na uwagę zasługuje spójność wypowiedzi.

Na podstawie wybranych utworów literatury staropolskiej, zrekonstruuj różnorodne obrazy wsi i jej mieszkańców

Ocena:
19/20
Teza: Motyw wsi funkcjonuje w literaturze polskiej od jej początku jednak dość szczegółowo występuje dopiero od okresu renesansu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, odnosi się głównie do renesansowych sielanek. Przedstawia zarówno sielskie obrazy wsi, jak i realistyczne.

Społeczność wiejska utrwalona w literaturze polskiej. Omów na trzech wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Charakterystyka społeczności wiejskiej na przykładzie trzech wybranych utworów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przedstawia bogatą panoramę polskiej wsi w utworach Młodej Polski.

Wieś w literaturze i sztuce. Omów na podstawie utworów i dzieł malarskich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Wieś nie zawsze nadążała za postępem cywilizacyjnym. XIX i XX wiek, to okres ogromnych przemian na wsi.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Autorka skupia się na bardzo barwnych obrazach polskiej wsi. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Porównaj różne wizje wsi, analizując wybrane przykłady literackie

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo upływu lat możemy odnaleźć wiele elementów wspólnych w obrazowaniu wsi przez twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ma formę mocno rozbudowanego konspektu. Doskonała na powtórki. Argumenty przemyślane, odważne wnioski.

Różnorodne sposoby prezentacji wsi i chłopów w dziełach kultury wybranej epoki

Ocena:
18/20
Teza: Twórcy Młodej Polski nie oparli się zjawiskom chłopomanii, ich wizje wsi nie zawsze odpowiadały prawdzie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Konstrukcja prezentacji prawidłowa. Na uwagę zasługują cytaty i ciekawe wnioski. Język wypowiedzi wymaga "wygładzenia".

Obraz wsi polskiej ukazany w literaturze i malarstwie różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Od sielanki do realizmu. Różne obrazy wsi ukazane w dziełach kultury różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Język wypowiedzi wymaga dopracowania. Na uwagę zasługuje dobór cytatów.