Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw rodziny


Scharakteryzuj różne ujęcia motywu rodziny w wybranych utworach XIX wieku

W literaturze spotykamy bardzo różnorodne modele rodziny. Wśród nich możemy wyróżnić rodzinę matriarchalną, patriarchalną, niepełną, bezdzietną. Relacje rodzinne powinny opierać się na wzajemnej miłości, trosce, szacunku i wyrozumiałości, jednak literatura często dowodzi jak ciężko taki ideał osiągnąć. Przedstawia rodzinę, by pokazać dzieje jej członków, by rozważyć przy tym kwestie dotyczące człowieka jego potrzeb. Dokonuje również weryfikacji wartości rodziny ukazuje jej walory, bądź ośmiesza jej schemat. Stąd pełno w literaturze przedstawień realistycznych, lecz są spotykamy także deformacje, odkształcenia i parodie. Motyw domu i rodziny odnajdujemy w utworach pisarzy wszystkich epok literackich, głównie dlatego, że rodzina stanowiła i stanowi podstawową komórkę, na której opiera się całe społeczeństwo. XIX wiek jest głównie czasem trwania dwóch epok literackich – romantyzmu i pozytywizmu. O ile pierwsza z nich uciekała od rodzinnej tematyki, skupiając się głównie na romantycznej, często tragicznej miłości oraz sprawach narodowych, to druga w szerszym stopniu analizowała sytuację związków między najbliższymi. W swej pracy odwołam się do twórczości z obu okresów.

Dramatem małżeńskim z epoki romantyzmu jest „Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego. Małżeństwo Hrabiego Henryka i jego żony Marii obserwujemy tylko w pierwszej i drugiej części utworu. Na początku był to związek szczęśliwy: po ceremonii zaślubin Hrabia Henryk zostaje sam w kościele i przysięga przed Bogiem wierność żonie. Henryk to poeta romantyczny, który dla ukochanej rezygnuje z poezji. Swoje poświęcenie ujmuje w słowach: „Zstąpiłem do ziemskich ślubów, bom znalazł tę, o której marzyłem”. Jednak Henryk doświadcza rozczarowania, jego żona jest za skromna i za dobra, zmęczyła go także prozaiczność życia. Pewnej nocy budzi się z dziwnym przeczuciem. Ma wrażenie, że czegoś nie dopełnił, coś zdradził. Przed oczami jawi mu się kochanka niezwykłej piękności – Dziewica i hrabia przeklina sam siebie: „Przeklęta niech będzie chwila, w której pojąłem kobietę, w której opuściłem kochankę lat młodych, myśl myśli moich, duszę duszy mojej...” Wie, że zdradził młodzieńcze ideały, porzucił pasję pisania, tworzenia (tę uosabia Dziewica) i na zawsze będzie musiał pozostać przy zwykłej, prozaicznej żonie, tym bardziej, że na świat ma niebawem przyjść potomek. Opamiętuje się nieco, ale od tamtej pory pogrąża się we własnych myślach i ciągle milczy, unieszczęśliwiając tym żonę. Maria rodzi syna – Orcia, a widząc niepocieszonego małżonka, błaga go o miłość już nie dla niej samej, ale dla dziecka. Niestety, hrabia podążając za poetycką Dziewicą, która ponownie przybywa i kusi go, zapomina o chrzcie pierworodnego. Dziewica przekonuje: „Ta, która cię wstrzymuje, jest złudzeniem. – Jej życie znikome – jej miłość jak liść, co ginie wśród tysiąca zeschłych – ale ja nie przeminę.” Poetycka kochanka łudzi Henryka nieśmiertelnością, sławą. Odbywa z nią „fantastyczny” lot, który wcale nie prowadzi do rajskich plenerów, a wiedzie wprost do piekła. Mąż zauważa wówczas, jak łatwo dał się omotać, uległ sile wyobrażeń. Zrezygnowany wraca na łono rodziny. Maria z rozpaczy postradała zmysły i odwieziono ją do szpitala dla obłąkanych. Jak się później okaże, mały Orcio będzie także cierpiał za winy ojca – stopniowo tracił wzrok i popadał w obłęd.

Hrabia odwiedza małżonkę w klinice, a ta wyznaje mu, iż pragnąc być taka jak on, błagała Boga o dar poezji, i stała się poetką, lecz przywieziono ją do szpitala dla umysłowo chorych. Dopiero teraz zdaje sobie sprawę, że tak naprawdę przez okres całego małżeństwa z Marią nie doceniał jej, nie mieli wspólnych tematów do rozmów, coraz bardziej oddalali się od siebie, ale niestety na ratowanie małżeństwa jest już za późno. Wkrótce Maria umiera i pojawia się już tylko jako senne widziadło w rojeniach ślepnącego chłopca. Przez nieodpowiedzialność Henryka cierpi jego rodzina: żona i syn. Obydwoje w końcu umierają, ginie także hrabia. Szczęście małżeńskie i miłość (dla hrabiego) okazują się ułudą, pozorem, podobnie, jak kłamstwem mogą być marzenia, których nie da się, a może nawet nie trzeba realizować.

Niewyczerpaną skarbnicą znaczeń i motywów jest najpopularniejsza polska epopeja narodowa - „Pan Tadeusz”. Adam Mickiewicz stworzył swe dzieło na emigracji. Pragnął przenieść się do kraju dzieciństwa i wspomnień z nim związanych. Utwór miał być swoistym utrwaleniem czasów chwały i świetności ojczyzny, szlacheckiej przeszłości i Soplicowa, które stało się symbolem arkadii - szczęśliwego miejsca i centrum polskości. Dworek szlachecki to ostoja tradycji i polskości, to miejsce staropolskiej gościnności i poszanowania innych z racji wieku i stanu. Rodzinę Sopliców łączą silne więzi, oparte na szczerym oddaniu i zaufaniu. Sędzia traktuje Tadeusza jak syna, jest odpowiedzialny za jego wychowanie i pragnie jego szczęścia. Soplicowska rodzina jest także ostoją dawnej tradycji i obyczajowości, które są przekazywane z pokolenia na pokolenia i stanowią ważny element życia w ich domu. Członkowie rodu darzą się wzajemnym szacunkiem, są dla siebie wsparciem w trudnych chwilach. Nawet Jacek Soplica, który żyje przez wiele lat poza rodziną, na obczyźnie, stara się mieć wpływ na wychowanie syna. Innym przykładem rodziny jest ród Horeszków, w którym wola rodziców jest najważniejsza. O ich jedności świadczy dzień, w którym Stolnik, jego żona i córka wspólnymi siłami bronią się przed Moskalami. Silnie więzy rodzinne odczuwa Klucznik Gerwazy, który choć nie był spokrewniony z Horeszkami, mści się przez lata na krewnych zabójcy Stolnika. Stara się również wpłynąć na Hrabiego, by ten odczuł swoje rodowe powiązania z Horeszkami i walczył o swoje dziedzictwo.

„Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej to powieść przedstawiająca rozległy obraz życia społeczeństwa polskiego na Litwie. Przyjrzymy się dziełu Orzeszkowej tylko jako powieści rodzinnej. Podobnie jak Serbinowo w „Nocach i dniach” Marii Dąbrowskiej, tak Korczyn w „Nad Niemnem” są główną areną powieściowych wydarzeń. Dworek rodziny Korczyńskich to majątek dziedziczony z pokolenia na pokolenie. Jego aktualny gospodarz – Benedykt – po powstaniu styczniowym ma problemy z utrzymaniem gospodarstwa. Jednak traktuje je jako „gniazdo ojczyste”, próbuje podtrzymać dawne tradycje i obyczaje, sprzeciwia się modnym nowinkom, a nawet kpi z nich. Orzeszkowa przedstawia w „Nad Niemnem” różne modele rodziny i zastanawia się, co tworzy szczęście rodzinne. Dokładnie opisuje stosunki panujące w domu. Wnikliwie analizuje przyczyny nieporozumień, konfliktów, oddalania się od siebie osób bliskich. Przedstawia też, w jak różny sposób bohaterowie rozumują swoją role jako małżonków, rodziców czy dzieci. Kreśli, więc portrety matek i żon, ojców i mężów, często bardzo różniących się od siebie i inaczej pojmujących swoje obowiązki. Kirłowa to wzorowa matka i żona. Emilia Korczyńska to przykład kobiety uchylającej się od obowiązków rodzinnych. Starzyńska obarcza opieką nad swoimi dziećmi inne osoby. Pani Andrzejowa poświęca wychowaniu syna wiele wysiłku i starań, mimo to nie osiąga sukcesu wychowawczego. Dzieło Orzeszkowej to także kwintesencja niespełnienia, zwłaszcza niespełnionej miłości. Pary małżeńskie funkcjonują na zasadzie wzajemnego przebywania „obok siebie”. Uczucia małżonków uczucia dawno wygasły. Nieszczęśliwi są Benedykt i Emilia, Zygmunt i Klotylda. „Kompromisowy” jest związek Bolesława i Marii Kirłów (pani Kirłowa toleruje zachowanie męża). Warto zauważyć, że nieszczęśliwe małżeństwa znajdują się zwłaszcza wśród szlachty i arystokracji. W zaścianku problem nieudanych związków nie istnieje. Tu „budulcem” miłości jest wzajemne wsparcie, wspólna praca i wychowywanie dzieci.

Orzeszkowa ukazuje też ojców i mężów rozmaicie traktujących swoje obowiązki: od poważnego i odpowiedzialnego Benedykta po Kirłę czy Zygmunta Korczyńskiego, którzy nie przejawiają zainteresowania swoimi rodzinami. Konflikt pokoleń najwyraźniej zarysowany jest w relacjach Witolda z ojcem. Benedykt to dobry rodziciel, wpaja synowi zasady dobrego wychowania i postępowania. Witold mówi o tym tak: „Ojcze mój! Do grobu, do ostatniego tchnienia wdzięcznym ci będę, żeś mię nigdy od reszty ludzkości nie oddzielał, piedestałów mi nie budował, na królewicza i samoluba mię nie chował…”. Początkowo, kiedy dojrzały Witold przedstawia ojcu swoje idee i poglądy ten krytykuje go, często kłócą się. Kłótnie są dla nich utrapieniem i oboje zdają sobie sprawę, że nie mogą odnaleźć wspólnego języka. Nie rezygnują, ale każda kolejna rozmowa przynosi kłótnię pomimo wielkiej miłości. Kiedy Witold przychodzi z poselstwem od Bohatyrowiczów i z prośbą pogodzenia się Benedykt znów przystępuje do słownej ofensywy. Witold na szczęście zachowuje spokój i w końcu do ojca docierają głosy, które w sobie zdusił. Przypomina sobie, że sam kiedyś żył takimi ideałami, miał ogromne marzenia i wychował syna w takich wartościach, że teraz Witold ma prawo i dokonuje krytyki ojca. Benedykt wspomina, że to ciężkie czasy zagłuszyły w nim te prądy walki o wspólne dobro i pokój między ludźmi.

Prus „piewca codzienności” w noweli „Kamizelka” zwraca uwagę czytelnika na niski poziom życia polskiej mieszczańskiej rodziny w drugiej połowie XIX wieku. Małżeństwo urzędnika najemnego i nauczycielki potrafiło sobie poradzić do czasu, gdy mężczyzna poważnie się rozchorował i nie mógł już pracować. Małżonkowie musieli zrezygnować z usług służącej, a aby opłacić lekarza kobieta musiała wziąć na siebie dodatkowe obowiązki. Śmiertelną chorobę, która zaatakowała mężczyznę, można odczytywać jako sprawdzian, jakiemu została poddana więź łącząca parę. Zarówno mąż, jak i żona zachowują się w zetknięciu z nieszczęściem schorzenia w sposób heroiczny, próbując jak najbardziej zmniejszyć cierpienia drugiej ze stron. Kobieta zaczyna samodzielnie utrzymywać rodzinę, podejmuje się dodatkowych zajęć, aby opłacić czynsz i leczenie małżonka. Mąż oszukuje ją przesuwając sprzączkę na pasku u kamizelki, aby w ten sposób stworzyć wrażenie, iż tyje i wraca do zdrowia. Kobieta, chociaż widziała, że jej ukochany nigdy nie wyzdrowieje i wkrótce umrze, nigdy nie powiedziała mu tego, nawet nie dała mu odczuć, iż zdawała sobie z tego sprawę. W tym niezwykle trudnym okresie małżonków cechowała się wielka cierpliwość, wytrwałość i równowaga duchowa. Ich związek może stanowić przykład rodziny heroicznej.

Dziewiętnastowieczna literatura dostarcza nam bogatych i ciekawych przykładów życia rodzinnego. W książkach nie odnajdziemy jednego modelu rodziny, podobnie jak nie istnieje on w życiu. Także dziś zdarzają się zdrady, a mężowie opuszczają swoje żony w pogoni za „złudnym szczęściem” z nowa partnerką. Na szczęście istnieją jeszcze domy, takie jak Soplicowo czy Korczyn, gdzie dba się o wychowanie dzieci i stara im wpoić dobre wychowanie i tradycje, nawet mimo licznych problemów. Są, niestety, również rodziny przeżywające tragedię podobną tej przedstawionej w „Kamizelce”. Dzięki licznemu wykorzystaniu motywu rodziny literatura staje się bardziej pasjonująca, ponieważ opisywane problemy dotyczą każdego z nas.

strona:    1    2    3    4  





Scharakteryzuj różne ujęcia motywu rodziny w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze spotykamy bardzo różnorodne modele rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta. Napisana poprawnym językiem. Właściwa kolejność argumentów i wnioski.

Przedstaw, scharakteryzuj i oceń różne portrety małżeństw ukazane w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Istnieje duża różnorodność konstruowania portretów małżeństw i ich roli w utworach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, zawiera bogatą bibliografię, dzięki czemu ukazana zostaje różnorodność związków małżeńskich. Autorka odwołuje się do kilku epok. Sprawny literacki język.

Obrazy małżeństw i rodzin w literaturze. Omów różnorodne ujęcia motywu na podstawie wybranych tekstów literackich trzech epok.

Ocena:
20/20
Teza: Podobieństwa i różnice w ujęciu motywu małżeństwa i rodziny w trzech epokach literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowo opisuje relacje rodzinne i wzory małżeństw w trzech epokach literackich. Poprawny styl wypowiedzi.

Rodzice i dzieci. Przedstaw relacje między rodzicami i dziećmi na wybranych przykładach literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Głównym tematem literackim i filmowym jest sztuka dobrego wychowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa, ciekawe przykłady literackie i filmowe. Bogata argumentacja i konsekwentna konstrukcja treści.

Rodzina i jej społeczne funkcje. Zaprezentuj temat, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Obok rodzin szczęśliwych, w których poszczególni członkowie szanują się i darzą miłością spotykamy rodziny pozbawione tych wartości, które nie spełniają swoich funkcji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, przemyślana i godna polecenia. Płynny język wypowiedzi, poprawna kompozycja.

Rodzina dawniej i dziś. Porównaj modele rodzin, odwołując się do dzieł literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Czy dawna i współczesna rodzina wygląda tak samo?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia, bogaty plan pracy.

Rodzice i dzieci w utworach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach przedstaw związki uczuciowe i konflikty postaw

Ocena:
20/20
Teza: Relacje rodzinne powinny opierać się na wzajemnej miłości, trosce, szacunku i wyrozumiałości, jednak, jak pokazują wybrane przeze mnie teksty, często braknie w domach tych wartości, rodzą się konflikty, a życie rodzinne staje się piekłem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna, napisana płynnym stylem, oparta na bogatych przykładach.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Motyw nieszczęśliwej rodziny w literaturze. Omów przyczyny i skutki nieszczęścia

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż podstawowy model rodziny przetrwał wieki, to jednak w różnych epokach występowały odmienne problemy, które dzieliły poszczególnych członków rodziny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, ukazująca różne wizerunki nieszczęśliwych rodzin. Poprawna bibliografia i styl wypowiedzi.

Ewolucja modelu życia rodzinnego w odwołaniu do wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Podstawowe funkcje rodziny nie uległy przez lata zmianom, które utrwalała na swoich kartach literatura.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, ukazując jak zmieniało się przez wieki postrzeganie rodziny. Poprawny plan i bibliografia.

Wizerunki ojców w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Opiekuńcza oraz wychowawcza funkcja ojca, przedmiotem zainteresowania polskiej i światowej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca rzetelnie przygotowana, odwołująca się do wielu różnych wizerunków ojca. Przemyślane zakończenie.

Motyw rodziny w literaturze polskiej i światowej. Analizując wybrane teksty, porównaj różne ujęcia motywu rodziny

Ocena:
20/20
Teza: Jak pokazują przykłady literackie, więcej jest obrazów rodzin z problemami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, przedstawiona teza dogłębnie udowodniona.

Dom i rodzina jako motyw literacki. Omów różne sposoby jego ujęcia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Twórcy literatury, świadomi, jak wielką rolę w egzystencji każdego odgrywa dom i rodzina, często sięgali po związane z nimi motywy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan pracy.

Jakie znaczenie ma dom i rodzina w życiu człowieka? Zaprezentuj funkcjonowanie tego motywu, odnosząc się do utworów różnych epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy, analizując mechanizmy tworzące rodzinny dom, szeroko opisywali jego znaczenie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konkretna, na temat, zawiera właściwą analizę poprawnie dobranych dzieł.

Literatura XX wieku o domu i rodzinie - serio i prześmiesznie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno śmieszne, jak i poważne obrazy rodzinnego domu wiele mówią o świadomości i wartościach wyznawanych przez ich mieszkańców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady, w pełni zrealizowany temat.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Różne ujęcia motywu rodziny w literaturze. Omów je, odwołując się do wybranych tekstów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie kreacje rodzin dostarczają czytelnikom bogatych wzorców.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo przejrzysta i przekrojowa praca.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Archetyp uczuć rodzicielskich w literaturze różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Archetyp uczuć rodzicielskich silnie zmieniał się od antyku po czasy współczesne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób pokazuje jak zmieniał się archetyp uczuć rodzicielskich od przykładów wyidealizowanych po współczesne utwory skupiające się na zerwaniu więzów w rodzinie.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Życie rodzinne w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie życia rodzinnego w „Nocach i dniach” Marii Dąbrowskiej i telenowelach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawy temat, trafna analiza problemu. Oryginalna teza i wnioski.

Porównanie ujęcia motywu domu rodzinnego w serialu telewizyjnym, filmie i literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Dzieła literackie i filmowe dokumentują najważniejsze procesy i zmieniające się relacje jakie zachodzą w przestrzeni rodzinnego domu.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetna praca oparta na bogatym materiale. Przemyślana i konsekwentna kompozycja.

Różne sposoby kreowania obrazu rodziny i ich funkcje w utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Literackie typowe, choć odmienne modele rodzin i ich rola w poszczególnych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja zgrabnie napisana, ukazuje różnorodność funkcji jakie pełni motyw rodziny.

Tęsknota za szczęściem rodzinnym – odwieczny motyw literacki. Omów motyw na przykładach wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze ukazane zostały pozytywne rodziny, w których panowało szczęście, jak i takie, w których bohaterowie mogli jedynie za szczęściem rodzinnym tęsknić.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bogata w literackie przykłady z różnych epok. Poprawna kompozycja i ramowy plan pracy.

Obraz rodziny w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura dostarcza nam różnorodne modele rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Temat potraktowany przekrojowo. Autor skupia się na wybranych modelach rodziny, prezentując ich wady i zalety.

Motyw rodziny w literaturze. Omów różne modele relacji rodzinnych na wybranych przykładach z literatury krajowej i światowej

Ocena:
19/20
Teza: Relacje rodzinne nie są łatwe do zbudowania, więc w literaturze nie ma wiele przykładów wyidealizowanych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. Poprawny język i styl wypowiedzi. Do dopracowania wnioski.

Motyw nieudanych małżeństw w literaturze. Rozwiń problem na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Na przestrzeni kolejnych epok literackich małżeństwo było realizowane zgodnie z panującym światopoglądem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa i przemyślana. Bogata bibliografia.

Wpływ domu rodzinnego na kształtowanie osobowości człowieka. Omów na wybranych przykładach literackich i własnych doświadczeniach

Ocena:
19/20
Teza: Występująca w domu rodzinnym miłość jest warunkiem przekazania młodym ludziom określonego systemu wartości oraz tradycji kształtujących osobowość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, w pełni zrealizowany temat i uargumentowana teza.

Obraz domu rodzinnego w literaturze. Przedstaw, opierając się na wybranych przykładach z rożnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Relacje pomiędzy członkami domostw są często wykorzystywane do przedstawienia mentalności przedstawicieli danej epoki, a także ich sposobu postrzegania świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje na właściwie dobranych przykładach jak różnie może zostać wykorzystany motyw rodzinnego domu. Poprawny język, dobrze uargumentowana teza.

Konflikty rodzinne w wybranych dramatach. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Dramat poprzez swoją szczególną formę i dialogowość stanowi od wieków niewyczerpany sposób na ukazanie rodzinnych konfliktów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, logiczny wstęp i zakończenie. Poprawny styl wypowiedzi.

Omów rolę domu rodzinnego w życiu bohaterów wybranych dzieł literackich

Ocena:
19/20
Teza: We wszystkich odwołujących się do motywu rodzinnego domu utworach podkreślana jest waga stosunków panujących w rodzinie i mich wpływu na samopoczucie jej członków.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Model polskiej rodziny w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Choć model polskiej rodziny zmieniał się w zależności od epoki historycznej zazwyczaj dominowała w nim tradycja i wzajemny szacunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na polskiej literaturze. Pokazuje jak w zależności od czasów historycznych rodzina postrzegana była przez wybranych autorów.

Czy dom i rodzina mogą stać się przewodnią ideą w życiu człowieka? Rozważ zagadnienie, odwołując się do wybranych lektur

Ocena:
19/20
Teza: Czy rzeczywiście dla każdego dom i rodzina to najważniejsze elementy w życiu?

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna, przemyślana prezentacja.

Zaprezentuj relacje między ojcami i synami na wybranych przykładach z literatury

Ocena:
18/20
Teza: Zdrowe relacje między rodzicami a dziećmi są możliwe niezależnie od czasu, w jakim przyszło żyć bohaterom literackim.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Ciekawe podejście, dobrze dobrane argumenty. Na uwagę zasługuje poprawna bibliografia.

Piekło rodzinnego życia. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Literatura często odnosi się do motywu nieszczęśliwych i tragicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne powody dla których rodzinny dom przypomina piekło. Poprawnie dobrane argumenty. Dobrze zbudowany konspekt pracy.

Rodzina jako miejsce ludzkich dramatów. Omów temat, wykorzystując współczesne utwory literackie i filmowe

Ocena:
18/20
Teza: Współcześnie dominują obrazy patologicznych rodzin.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i spójna.

Portrety rodziców i dzieci w utworach literackich różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Wzajemne stosunki między rodzicami i ich potomkami, cechują się na tyle rozbudowaną gamą tworzących je odczuć i emocji, że stały się częstym tematem utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, logicznie uargumentowana teza.

Porównanie różnych wizerunków życia rodzinnego w literaturze i sztuce

Ocena:
17/20
Teza: Dobre relacje rodzinne są trudne do zbudowania, jednak są podstawą szczęścia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Pomysł dobry, wykonanie nieco słabsze. Poprawna bibliografia i plan pracy.