Niepogodzeni ze światem. Przedstaw literackie portrety bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw buntu


Niepogodzeni ze światem. Przedstaw literackie portrety bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych

„Aby istnieć człowiek musi się buntować” pisze Albert Camus w swojej książce „Człowiek zbuntowany”. Słownik języka polskiego podaje następującą definicję buntu: ‘sprzeciw, opór przeciwko czemuś, komuś’ oraz ‘zorganizowane wystąpienie przeciwko władzy’. Jednak dzięki tej definicji nie uda nam się dotrzeć do istoty buntu. Nie dowiadujemy się co jest przyczyną buntu i kiedy ludzie go podnoszą. Buntujemy się przez całe życie, niezależnie od wieku. Bunt podnosimy naprawdę w bardzo różnych sprawach. Historia świata i ludzkości jest miejscem, gdzie wielu buntowników pozostawiło po sobie ślad, często pozytywny. Buntownicy to silni psychicznie indywidualiści. Są jednymi z nielicznych ludzi, którzy potrafią iść pod wiatr życiowych problemów i uparcie dążyć do postawionych sobie celów. Tu nasuwa się pytanie.. Czy bohater zbuntowany może odnieść sukces czy skazany jest na porażkę i jak rozumieć zachowanie buntownika..? Skarcić czy nagrodzić? Najważniejsze jednak to zrozumieć.

Chyba każdy z nas zna historię pierwszych buntowników czyli Adama i Ewy. Konsekwencją ich uległości wobec szatana było wypędzenie ich z Raju. Warto w tym miejscu zadać sobie pytanie... Wygrali czy ponieśli klęskę? Przegrali, bo Bóg wygnał ich z raju, ale gdyby nie ich czyn być może nigdy nie wiedzielibyśmy co jest dobre a co złe.

W mitologii wyraźnie swoją obecność zaznaczył Prometeusz. Sprzeciwił się woli Zeusa i zniósł ogień z Olimpu na Ziemię, Popełnił szereg czynów nielojalnych wobec Zeusa. Jednak był gotowy ponieść konsekwencje, bo wiedział, że cokolwiek postanowi teraz Zeus nie odbierze ognia ludziom. Dzięki temu bunt i cierpienia mężnego tytana są warte gestu jaki uczynił w kierunku ludzi. Stał się wzorem do naśladowania godnej postawy, która polega na poświęceniu się dla innych ludzi. Tak jak mówił Paulo Coelho „Niezłomność człowieka polega na tym, że potrafi poświęcić sprawy ważne dla spraw ważniejszych”.

Tytułowa bohaterka tragedii antycznej Sofoklesa „Antygona” musi wybrać między prawem boskim, a świeckim. Obaj jej bracia nie żyją, a dziewczyna ma pozwolenie na pochowanie tylko jednego z nich. Antygona próbuje przekonać Kreona, że nie może sądzić ludzi po śmierci, ponieważ oni podlegają już tylko wyrokom boskim. Staje przed bardzo trudnym wyborem. Być posłuszną wobec Boga czy króla? Znajduje się w trudnej sytuacji, jakkolwiek by nie postąpiła zostanie ukarana. Dochodzi tu do skrzyżowania dwóch równorzędnych racji między, którymi staje młoda dziewczyna. Szarpana emocjami i uczuciami musi podjąć jakąś decyzję. Podejmuje decyzję słuszną z własnym sumieniem. Pochowała brata, a jednocześnie złamała zakaz Kreona. Nie boi się kary, którą poniesie za ten czyn. Jest silną osobowością, ma swoje priorytety w życiu i nimi się kieruje. Jej bunt był podyktowany miłością do brata. Wybrała samotną drogę buntu, ale pozostała wierna sobie. Wolała „raczej umrzeć stojąc niż żyć na kolanach”. Kocha obu braci tak samo i nie widzi powodu dlaczego miałaby pochować tylko jednego z nich. Z jej wnętrza płynie poczucie obowiązku, aby zapewnić pochówek obu braciom. Myślenie Kreona polega na chłodnej kalkulacji, w której nie ma miejsca na jakiekolwiek uczucia. Sfera uczuć jest dla niego bardzo odległym tematem, którego nie umie zrozumieć. Inaczej patrzy na to narzeczona następcy tronu. Ona kieruje się uczuciami, jakimi darzyła obu braci, a także wielką pobożnością, w jakiej została wychowana. Przykazań boskich nie próbuje analizować, ani tym bardziej sprzeciwiać się im, ponieważ skoro są to przykazania boskie to muszą być dobre dla ludzi. Kreon zaślepiony przez pychę i władzę przegrał w sferze, której nigdy nie chciał do siebie dopuścić, mianowicie pokonał go strach o życie własnego dziecka. Król w końcu zrozumiał, że żadne racje nie są tak ważne, aby przez nie łamać prawa boskie. W efekcie Kreon odnosi zwycięstwo jako władca, bo udowadnia, że jego prawo tryumfuje nad Antygoną, która zostaje przykładnie ukarana, to jednak moralne zwycięstwo należy do Antygony.

Rodiona Raskolnikowa, głównego bohatera „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego możemy nazwać buntownikiem z konieczności. Ten dwudziesto trzy letni student prawa, uczący się na Uniwersytecie w Petersburgu musiał przerwać naukę z powodu braku pieniędzy. Nie może liczyć na niczyją pomoc. Państwo nie pomaga takim ludziom jak on. Raskolnikow nie akceptuje świata urządzonego w tak niesprawiedliwy sposób. Jedni są bogaci, inni jak stara lichwiarka bogacą się kosztem innych, a niektórzy muszą zarabiać na życie sprzedając swoje ciało i żebrząc na ulicach. Przez to rodzi w nim się bunt, który owocuje strasznymi wydarzeniami. Rodion próbuje znaleźć rozwiązanie na swoje problemy finansowe. Nie chodzi mu tylko o ukończenie studiów, ale o zapewnienie bytu matce i siostrze. Najlepszym według niego sposobem na wzbogacenie się, byłoby zabicie kogoś zamożnego i zagrabienie jego majątku. Tak wiec Raskolnikow planuje swą zbrodnię, szukając dla niej logicznych uzasadnień. To morderstwo znajduje poparcie w jego teorii ludzi zwykłych i niezwykłych i jest okazją do potwierdzenia własnej wybitności, nieprzeciętności. Musi zabić niestety dwie osoby, ponieważ niespodziewanie w mieszkaniu pojawia się Lizawieta, siostra Alony. Moment zabójstwa jest punktem kulminacyjnym buntu Raskolnikowa. Sposób w jaki zabił siostry był również w pewnym sensie rozładowaniem złych emocji, które w sobie gromadził. Buntuje się również przeciwko Bogu. Pokazuje swoją wyższość nad Stwórcą odbierając życie drugiej osobie. To jego obwinia za taki nie ład na świecie. Uważa, że wszystko leży w rękach człowieka i takiego świata też pragnie, gdzie człowiek będzie sam decydował o sobie. Jednak w tym świecie ścisłej matematyki, gdzie wyraźnie jedno jest konsekwencją drugiego nie uwzględnił właśnie człowieka z jego uczuciami i sumieniem. A przez to został pokonany. Przez miłość cichej i wrażliwej Sonii. Dzięki tej miłości Rodion odnajduje wewnętrzny spokój i dochodzi w nim do przemiany. Ze zbuntowanego indywidualisty stał się człowiekiem, który już nie potrafi żyć sam.

Bunt Tomasza Judyma z „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego to bunt przeciw nieprawidłowości poglądów i niemożności zmienienia świata. O swoim buncie mówi: „Muszę oddać, com wziął. Ten dług przeklęty..” Pochodził on z ubogiej rodziny. Matka szybko zmarła, a ojciec był alkoholikiem. Na wychowanie zabrała go ciotka. Jedyną korzyścią jaką Tomasz czerpał z mieszkania z ciotką to możliwość kształcenia się. Ucieka od ciotki i stawia sobie priorytet życiowy, mianowicie chce się wykształcić. Jako student jest sumienny i pracowity. Ponad rok jest na praktyce lekarskiej w Paryżu. Przez to, że wywodzi się z niższej grupy społecznej chce poświęcić się całkowicie pomocy ludziom z nizin społecznych. Próbuje do tego namówić innych lekarzy na spotkaniu u doktora Czernisza gdzie wygłasza ‘kilka uwag, czy słówko w sprawie higieny’ Niestety jego pomysł nie spotyka się z uznaniem innych. Buntuje się przeciwko nim, ludziom wykształconym, którzy mają możliwości, ale nie chcą pomóc potrzebującym. To właśnie najbardziej bolało Judyma, który nic nie mógł zrobić na obojętność otoczenia. W trakcie swojego życia odwiedza wiele miejsc dla ubogich. Noclegownie w Paryżu, biedne i żydowskie dzielnice Warszawy, chłopskie chaty w Cisach i domy górników w Zagłębiu. Poznajemy wraz z nim ogrom biedy i bezmiar chorób. Do walki z tym wszystkim staje jednak sam, jak to zazwyczaj bywa w takich sytuacjach. Chce podjąć walkę ze złem całego świata i ślepo wierzy w to, że jednemu człowiekowi uda się je pokonać. Nie szuka w ludziach pomocników, jest w stanie stanąć sam do tej walki, walki o lepszy byt najniższych warstw społecznych. Odrzuca wizję tolerowania dotychczasowych warunków życia ubogich i postanawia ją zmienić. Nie brał pod uwagę żadnych kompromisów, bo nie widzi innej drogi niż bunt aby osiągnąć swój cel. Reakcje Judyma na biedę i cierpienie ludzi możemy obserwować od pobytu w Paryżu do osiedlenia się w Zagłębiu. Postać doktora Tomasza jest postacią bardzo interesującą. Na jej przykładzie można zgłębić tajniki psychiki człowieka zbuntowanego. Aby jego bunt miał sens, Judym wyzbywa się wszystkiego co dla niego w życiu najważniejsze. Woli zostawić ukochaną kobietę, niż być z nią w związku i spychać ją na drugi plan. Czynniki, które wpłynęły na takie postępowanie Judyma to to, że wywodzi się z niższej warstwy społecznej, że musi spłacić dług zaciągnięty u ludzi z jego klasy społecznej. To, że Judym był bardzo wrażliwy również mogło wpłynąć na jego postępowanie i podejmowanie takich a nie innych decyzji. W rezultacie Tomasz wybiera samotność i niesienie pomocy innym ludziom co tak naprawdę również go nie uszczęśliwia.

Porównując wszystkie postawy można stwierdzić, że bunt jest zjawiskiem nieodzownym w ludzkim życiu. Bunt znany jest ludziom już od starożytności. Pozwala nam się rozwijać, pomaga iść naprzód do celów, które sobie postawiliśmy. Na podanych przykładach widać, że buntujemy się najczęściej przeciwko innym osobom. Każdy z pisarzy inaczej przestawia swojego bohatera zbuntowanego. Zachowanie buntownika jest zawsze spowodowane jakimiś czynnikami, bądź traumatycznym zdarzeniem w życiu człowieka. Nie każdy miałby tyle siły i odwagi co doktor Judym czy Antygona, aby iść pod prąd życiowych problemów i przy tym jeszcze wyznaczać sobie cele do spełnienia. Mimo podobieństw między nimi, każdy z nich inaczej przeżywa swój bunt, jeden pokornie oddaje się przeznaczeniu tak jak Tomasz, a Rodion Raskolnikow w imię swojego buntu zabija dwie osoby i walczy z własnym sumieniem. Jak powiedział Marek Hłasko „Wierzę w bunt jako najwyższą wartość młodości. Wierzę w bunt jako najwyższą formę nienawiści do terroru, ucisku i niesprawiedliwości i wierzę również w to, że nie ma buntu bez celu”.

strona:    1    2    3    4  





Niepogodzeni ze światem. Zanalizuj źródła i formy buntu bohaterów literackich odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Bunt jest zjawiskiem złożonym, ma różne przyczyny i przyjmuje różne formy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dobra. Prezentowane argumenty potwierdzają tok myślenia autora. Utwory dobrane z rozmysłem. Styl wypowiedzi poprawny

Różne kreacje bohatera zbuntowanego w literaturze. Omów zagadnienie analizując wybrane teksty

Ocena:
20/20
Teza: Próba odnalezienia różnic i cech wspólnych bohaterów zbuntowanych na przykładzie literatury różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Autor odnalazł w literaturze najbardziej charakterystyczne obrazy bohaterów zbuntowanych, a zderzenie tych postaci prowadzi do interesujących wniosków.

Buntownicy w literaturze różnych epok i filmie

Ocena:
20/20
Teza: W historii filmu i literatury możemy odnaleźć różnorodne obrazy buntowników. Wszystkich ich łączy niezgoda na zastaną rzeczywistość, a dzieli forma i źródła buntu.

Ocena opisowa nauczyciela: 20 punktów - prezentacja poprawnie skonstruowana. Ciekawy dobór argumentów, rozbudowane wnioski. Na uwagę zasługują starannie dobrane cytaty.

Młodzi gniewni. Czy są światu potrzebni? Rozważania oprzyj na tekstach literackich i zjawiskach kulturowych

Ocena:
20/20
Teza: Buntownicy zmieniając przestrzeń wokół siebie, zmieniają świat. Są światu bardzo potrzebni.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dojrzała. Argumentacja przeprowadzona wzorowo. Zapadające w pamięć wnioski. Brawo. 20 punktów.

Motyw buntu w literaturze. Przedstaw na podstawie postaci Giaura, Cezarego Baryki i Wertera.

Ocena:
20/20
Teza: Trzech bohaterów – Werter, Giaur i Baryka – daje odmienne ujście swojej niezgodzie na otaczającą rzeczywistość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna konstrukcja i wnioski.

Bunt jako przykład aktywnej postawy wobec świata. Rozwiń temat na przykładzie wybranych utworów literackich.

Ocena:
20/20
Teza: „ A ludzie mych wierszy słuchając powstają I wilki wychodzą żenującą zgrają...Powołał mnie Pan. Na bunt”

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. W pełni realizuje założenia.

Bunt i ofiara - świadectwo wrażliwości, konieczność, przejaw szaleństwa. Mój sąd o wybranych bohaterach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Buntownicy są jednymi z nielicznych ludzi, którzy potrafią iść pod wiatr życiowych problemów i uparcie dążyć do postawionych sobie celów, często płacąc za to wysoką cenę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna, ciekawie ukazane argumenty i wnioski.

Bunt i pokora jako sposoby zachowań człowieka wobec Boga. Przedstaw ich literackie ujęcia, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze odnajdujemy wiele obrazów zachowań buntowniczych i pokornych względem Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konsekwentnie realizuje temat. W pełni poprawna argumentacja.

Niepogodzeni ze światem. Przedstaw wybrane sylwetki bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych na podstawie analizy utworów z dwóch epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: W wyniku odmienności bohaterowie niepogodzeni ze światem często są niezrozumiani i odrzucani.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta jest na epoce romantyzmu i dwudziestolecia międzywojennego. Pokazuje złożoność i różnorodność wykorzystania motywu buntu.

Bunt jako odwieczne pragnienie wolności. Omów na przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Bunt jest naturalną reakcją na próbę ograniczenia lub odebrania wolności.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób pokazuje złożoność problemu wolnosci i różne jej aspekty.

Bunt wielkiego indywidualisty. Analizując postawy różnych bohaterów literackich z różnych epok, porównaj portrety buntowników

Ocena:
20/20
Teza: Losy wielkich indywidualności literackich, które stać było na przeciwstawienie się innym, zamanifestowanie swej niezgody na otaczającą rzeczywistość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje kilku ciekawych, odmiennych bohaterów, którzy nie bali się powiedzieć - nie. Poprawny plan i bibliografia.

Różne źródła i formy buntu. Omów zagadnienia, poddając analizie odpowiednio wybrane przykłady literackie z dwóch/trzech wybranych epok. Uwzględnij kontekst historyczny i literacki.

Ocena:
20/20
Teza: Bunt jako jedna z najgwałtowniejszych reakcji na rzeczywistość. Zaprezentowanie różnych rodzajów buntu, poddając analizie odpowiednio wybrane przykłady literackie z dwóch/trzech wybranych epok literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco realizuje temat. Poprawnie dobrane argumenty i czytelnie przedstawione wnioski.

Przedstaw jak postać buntownika jest kreowana w literaturze i innych dziedzinach sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka od wieków fascynowały się postaciami buntowników i często przestawiały ich portrety.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób realizuje temat. Ukazuje bardzo różnorodne formy buntu.

Bunt młodych w różnych epokach literackich. Omów jego przyczyny i konsekwencje na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przykłady literackie pokazują, że chociaż bunt wynika często ze szlachetnych pobudek, zazwyczaj kończy się klęską bohatera.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja napisana w przystępny sposób, oparta na lekturach z rożnych epok. Konsekwentna argumentacja i wnioski.

Bunt wobec Boga jako postawa bohatera literackiego. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Istota i sens buntu bohaterów literackich wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze skonstruowana prezentacja, liczne odwołania do literatury, dogłębna analiza problemu. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Dlaczego się buntują? Przedstaw literackie portrety bohaterów niepokornych i niepogodzonych ze światem.

Ocena:
19/20
Teza: Bunt jako podstawa egzystencji wielu bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze dobrana bibliografia, ciekawy wybór argumentów. Język i styl wypowiedzi wymaga dopracowania

Aby istnieć, człowiek musi się buntować (A. Camus). Omów źródła i sens buntu na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Bunt jest niezgodą na zastaną rzeczywistość. Tylko jednostki silne, a jednocześnie wrażliwe są zdolne do buntu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dojrzała, ciekawe wnioski, rozbudowane argumenty. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Czy młodzi buntownicy są światu potrzebni? Omów problem na wybranych przykładach z literatury

Ocena:
19/20
Teza: Przyczyną buntu bohaterów literackich jest ich sprzeciw na zastaną rzeczywistość. Młodzi buntownicy są światu bardzo potrzebni, gdyż to oni dają sygnał do zmian.

Ocena opisowa nauczyciela: Wypowiedź rozbudowana, dogłębna analiza problemu. Można popracować nad ciekawszym wstępem.

Dlaczego się buntują? Omów przyczyny buntu bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Przyczyn buntu jest tak wiele, jak wielu jest buntowników.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Trafne argumenty, umiejętnie dobrane cytaty, ciekawe podsumowanie

Prometeusz i szatan. Motyw buntu w literaturze różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Motyw buntu był często wykorzystywany przez pisarzy różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna. Szczegółowo omawia poszczególne utwory. Bogata bibliografia.

Literackie sposoby kreowania bohaterów zbuntowanych. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Portrety bohaterów zbuntowanych, których sprzeciw miał głębsze znaczenie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, ciekawa literatura przedmiotu. Płynny język wypowiedzi.

Różne źródła buntu w literaturze romantycznej

Ocena:
19/20
Teza: Romantyczny bunt miał wiele źródeł i wiele różnorodnych konsekwencji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie ukazuje różne źródła buntu w literaturze romantycznej. Poprawny konspekt pracy.

Bunt jako forma sprzeciwu na panującą rzeczywistość, omów na przykładach.

Ocena:
19/20
Teza: Bohaterowie, którzy mieli odwagę zbuntować się przeciwko otaczającej ich rzeczywistości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w zwięzły i logiczny sposób ukazuje wybrane przykłady buntowników.

Przedstaw różne formy manifestacji buntu romantycznego w wybranych utworach

Ocena:
19/20
Teza: Poszczególni bohaterowie romantyczni buntowali się przeciw Bogu, światu, uczuciom, zaborcy czy niesprawiedliwości zastanej rzeczywistości.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przedstawia różne rodzaje romantycznego buntu.

Niepogodzeni ze światem. Przedstaw literackie portrety bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych

Ocena:
18/20
Teza: Buntownik jako silny indywidualista.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Szczegółowo opisane losy wybranych buntowników uzupełniają ciekawe cytaty.

Buntownik z wyboru. Różne kreacje bohatera zbuntowanego w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Buntownik, który walczy w słusznej sprawie, jest zawsze zwycięzcą.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Koncepcja pracy przemyślana. Na uwagę zasługuje duża liczba trafnych cytatów.

Na wybranych przykładach literackich przedstaw problem konfliktu pokoleń

Ocena:
18/20
Teza: Bunt sprzyja toczeniu nieustannej wojny miedzy młodością i starością, ale to także prowadzi do rozwoju i postępu ludzkości.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Dobrze dobrana literatura przedmiotu i podmiotu.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Bohater zbuntowany. Przedstaw i porównaj literackie portrety bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
17/20
Teza: Bunt jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze. Można odnaleźć wiele cech wspólnych niepogodzonych ze światem bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Dobra analiza wybranych postaci literackich, udana próba porównania ich najważniejszych cech. Język wypowiedzi wymaga wygładzenia.

Bunt jako wyraz aktywnej postawy wobec świata. Przedstaw na wybranych przykładach literackie portrety bohaterów zbuntowanych iwyalienowanych

Ocena:
17/20
Teza: Bunt wynika z potrzeby zmiany, udoskonalenia siebie i świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, dobry dobór argumentów. Pogłębienia wymaga jedynie zakończenie.