Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw przemijania


Motyw mogiły w literaturze. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena punktowa: 19/20
Liczba stron: 5
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
brak



Określenie problemu:

W literaturze motyw mogiły wykorzystywany jest różnorodnie.

Mogiła stanowi najczęściej symbol przemijania, śmierci człowieka i rozważań nad życiem pozagrobowym. Nad grobami pochylamy się w dzień zaduszny, wspominając swoich bliskich zmarłych, oddając im hołd i świadcząc o swojej nieustającej pamięci. Jednak symbolikę mogiły w literaturze rozpatrywać należy w szerszym kontekście. Jako element związany z odwiecznymi tajemnicami ludzkiej egzystencji często inspirowała artystów. Wykorzystywali oni motyw mogiły w rozmaity sposób. Czasem mogiła symbolizowała miłość silniejszą niż śmierć, innym razem skłaniała do refleksji nad losem własnego narodu lub opowiadała tragiczną historię zawieruch historycznych.



Historia Tristana i Izoldy to jedna z najbardziej znanych opowieści o miłości. Niestety, miłość ta nigdy nie może być spełniona. Tristan za sprawą miłosnego napoju zakochał się w Izoldzie Jasnowłosej, wybrance jego króla i krewniaka Marka. Kochankom przez długi czas udawało się ukrywać łączące ich uczucie, jednak siła magicznego napoju była tak silna, że nie mogli jej nie ulec. Po wielu perypetiach zakochani muszą się rozdzielić na zawsze. Kiedy Tristan został raniony zatrutą lancą wezwał do siebie ukochaną. Przez podstęp żony zmarł nim ukochana przybyła do jego łoża. Widząc zmarłego partnera Izolda zaczęła się modlić, a gdy skończyła - ułożyła się przy zwłokach ukochanego, „ucałowała mu usta i twarz i obłapiła go ciasno: ciało przy ciele, usta przy ustach. I tak oddała duszę, umarła przy nim, z boleści po miłym przyjacielu”.


Kiedy król Marek dowiedział się o śmierci kochanków, przybył do Bretanii i kazał zbudować dwie trumny: „jedną z chalcedonu dla Izoldy, drugą z berylu dla Tristana”. Przewiózł ciała do Tyntagielu i złożył je w dwóch grobach. Ale w nocy z grobu Tristana wyrósł „zielony i liściasty głóg o silnych gałęziach, pachnących kwiatach”, który wznosząc się ponad kaplicę, zanurzył się w grobie Izoldy. Choć miejscowi ludzie ucięli głóg: „nazajutrz odrósł na nowo, równie zielony, równie kwitnący, równie żywy, i znowuż utopił się w łożu Izoldy Jasnowłosej”. Gdy trzykrotne zniszczenie głogu się nie powiodło i donieśli o cudzie królowi Markowi, ten zabronił odtąd go ucinać. Głóg rosnący pomiędzy dwoma grobami symbolizuje tu siłę miłości, która zdolna jest przezwyciężyć śmierć.



Podobnie szczęśliwi we dwoje nie mogli być Romeo i Julia, bohaterowie dramatu Szekspira. Mimo potajemnie wziętego ślubu z Romeem, nieświadomi rodzice pragnęli wydać Julię za Parysa., By tego uniknąć ojciec Laurenty dał dziewczynie tajemniczy napój, który powodował stan zbliżony do śmierci. Franciszkanin miał uprzedzić o intrydze Romea, jednak nie zdążył a młody kochanek widząc ciało Julii w grobowcu wypija truciznę u jej stóp. Julia budząc się po jakimś czasie i spostrzegając ciało kochanka przebija się sztyletem. Wokół grobowca zbierają się zwaśnione rody. Ojciec Laurenty przedstawia przybyłym historię miłości dwojga kochanków, w którą od początku był wtajemniczony. Wobec ogromu nieszczęścia, jakie spadło na zwaśnione i rywalizujące ze sobą rody, obaj ojcowie podają sobie ręce na zgodę i postanawiają wznieść nieszczęsnym nagrobek z ich figurami ze szczerego złota. Utwór kończy się słowami:

strona:    1    2    3    4    5  





Artystyczne interpretacje motywu vanitas vanitatum w literaturze i sztukach plastycznych. Analizując wybrane dzieła, omów sposoby funkcjonowania motywu

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze wszystkich epok możemy odnaleźć żywe odwołania do biblijnego motywu vanitas. Temat ten stał się szczególnie bliski wszystkim twórcom, którzy zastanawiają się nad sensem ludzkiego istnienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wzorowa. Dojrzały język wypowiedzi, dogłębna analiza problemu. Brawo! 20 punktów.

Motyw vanitas w Biblii i literaturze późniejszych epok

Ocena:
20/20
Teza: Źródła motywu vanitas możemy odnaleźć w Biblii. Temat ten jest uniwersalny i towarzyszy wszystkim literackim rozważaniom o tajemnicy śmierci

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Bogaty język wypowiedzi, poprawny dobór literatury, ciekawe wnioski.

Geneza i funkcja motywu marności w utworach średniowiecznych i barokowych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Motyw marności funkcjonuje w tekstach kultury od starożytności po współczesność, w niektórych epokach bywał jednak bardziej popularny niż w innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i przejrzysta. Dobrze dobrane przykłady, poprawna bibliografia.

Motyw przemijania w literaturze różnych epok. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Przemijanie to przede wszystkim ulotność i niestałość egzystencji, a także kruchość oraz marność.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat przedstawiony w konsekwentny sposób. Pokazuje różne odniesienia do przemijania. Bogata bibliografia.

Symbolika grobów i mogił w literaturze. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Miejsce pochówku może symbolizować miłość silniejszą niż śmierć, tragiczną historię bohaterów lub tajemnicę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompleksowo realizuje temat. Kolejne utwory prezentują różnorodną symbolikę. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia i plan prezentacji.

Motyw mogiły w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Motyw mogiły wykozystywany był najczęściej do snucia refleksji o przemijaniu, kruchości ludzkiej egzystencji, a także żądzącym ludzkim życiem przeznaczeniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana i bogata w nietuzinkowe przykłady.

Motyw mogiły w literaturze. Przedstaw na wybranych utworach

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze motyw mogiły wykorzystywany jest różnorodnie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco traktuje temat. Podaje wiele konkretnych przykładów. Na uwagę zasługuje logiczny wywód.