Bunt jako wyraz aktywnej postawy wobec świata. Przedstaw na wybranych przykładach literackie portrety bohaterów zbuntowanych iwyalienowanych
Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw buntu


Bunt jako wyraz aktywnej postawy wobec świata. Przedstaw na wybranych przykładach literackie portrety bohaterów zbuntowanych iwyalienowanych

Buntowanie się leży w ludzkiej naturze. Każdy z nas buntował się w swoim życiu przeciw czemuś, ponieważ nie ma takiej osoby, która zgodziłaby się na wszystko, co oferują bądź nakazują jej inni. A gdy na drodze człowieka pojawia się coś, co przeszkadza mu wbyciu szczęśliwym, coś, co sprawia, że odczuwa psychiczny dyskomfort, naturalnym jest pragnienie usunięcia tejże przeszkody. Z tego składa się całe nasze życie – z ciągłych starań o utrzymanie uczucia szczęśliwości. Przecież nawet, gdy stajemy w czyjejś obronie, to dlatego, że potrafimy wyobrazić sobie, jak dana osoba się czuje, i odczuć jej krzywdę jak własną – nie zgadzamy się na cierpienie, które przez chwilę stało się także naszym udziałem, dlatego zaczynamy działać. Można nawet zaryzykować stwierdzenie, że buntujemy się zpotrzeby udoskonalenia siebie i świata wokół nas.

Motyw buntu od dawna interesował pisarzy – był i wciąż pozostaje dla nich wyzwaniem: wszak za buntem stoją zwykle bardzo silne, długo nawarstwiające się emocje inie lada sztuką jest umiejętnie je opisać, a później przedstawić jeszcze wszystkie następstwa ich ostatecznego wybuchu, wśród których częstym jest dopadające buntownika poczucie wyobcowania. W końcu zazwyczaj sprzeciwiamy się czemuś powszechnie przyjętemu i siłą rzeczy jesteśmy w tym osamotnieni.

[Sofokles Antygona]
Jednym z pierwszych twórców, który podjął się zagadnienia buntu i moim zdaniem przedstawił je w sposób bardzo przekonywający, jest starożytny grecki dramatopisarz Sofokles, autor interesującej nas „Antygony”. Tytułowa bohaterka tej tragedii daje wyjątkowy przykład nieugiętej woli – religijna pobożność i siostrzana miłość każą jej pochować zwłoki brata, Polinejkesa, pomimo zakazu Kreona i kary śmierci grożącej za jego złamanie. Młoda dziewczyna od początku jest w swym buncie zupełnie sama. Nie może liczyć nawet na własną siostrę Ismenę, gdyż jak innym Tebańczykom jej także brak odwagi, by jawnie opowiedzieć się przeciw królowi. Mimo to Antygona nie ugina się, a gdy wściekły Kreon zapytuje ją: „Iśmiałaś wbrew (…) stanowieniom działać?”, daje niezapomnianą odpowiedź:
„Nie Zeus to przecież obwieścił to prawo
Ni wola Diki, podziemnych bóstw siostry,
Taką ród ludzki związała ustawą.
A nie mniemałam, by ukaz twój ostry
Tyle miał wagi i siły w człowieku,
Aby mógł łamać święte prawa boże.
Które są wieczne i trwają od wieku,
Że ich początku nikt zbadać nie może.
Ja więc nie chciałam ulęknąć się człeka
I za złamanie praw tych kiedyś bogom
Zdawać tam sprawę. Bom śmierci ja pewna
Nawet bez twego ukazu; a jeśli
Wcześniej śmierć przyjdzie, za zysk to poczytam.
Bo komu przyszło żyć wśród nieszczęść tylu,
Jakżeby w śmierci zysku nie dopatrzył?
Tak więc nie mierzi mnie śmierci ta groźba,
Lecz mierziłoby mnie braterskie ciało
Nie pogrzebane. Tak, śmierć mnie nie straszy;
A jeśli głupio działać ci się zdaję,
Niech mój nierozum za nierozum staje.”
Zatem Antygona w żadnym momencie nie bierze pod uwagę możliwości ustąpienia Kreonowi dla ocalenia własnego życia, ale jak zauważa Robert Flacelière w swojej „Historii literatury greckiej”: „Gdy jednak zostanie sama z chórem złożonym z tebańskich mędrców, da się ponieść bólowi i długo będzie śpiewać własny tren. (…) Czy można powiedzieć, że słabnie, że chwieje się jej wola? Na pewno nie (…) Ale Sofokles wiedział, że nawet najwięksi herosi mogą zadrżeć przed śmiercią, nie przestając jednocześnie z całą odwagą stawiać jej czoła. Antygona jednak wzbudza w nas bardziej litość aniżeli podziw, ponieważ jej dusza, chociaż w swej głębi jest niewzruszona, pozostaje tak przejmująca i ludzka.” Niepogodzona ze światem, na który przyszła, by „współkochać, nie współnienawidzić”, Antygona popełnia samobójstwo, nie doczekawszy się zmiany wyroku Kreona.

[William Shakespeare Makbet]
Postać córki Edypa jest poruszającym przykładem buntu w imię wyższych wartości, jednak nie tylko szlachetni buntownicy znaleźli swoje miejsce w literaturze, o czym najlepiej świadczy osoba Makbeta, głównego bohatera dramatu Williama Shakespeare’a z 1606 roku. Na początku utworu Makbet jawi się jako szlachetny, dzielny wódz, cieszący się życzliwością samego króla Szkocji, Dunkana. Taki stan rzeczy utrzymuje się do momentu, w którym czarownice przepowiadają rycerzowi, że zasiądzie na królewskim tronie. Początkowo perspektywa ta wydaje mu się co prawda nierealna, tym bardziej, że Dunkan ma synów, awięc prawowitych następców, jednak pierwsze pomyślne znaki i sukcesy sprawiają, że Makbet nie potrafi zapomnieć o słowach usłyszanych na wrzosowisku. Mimo to wydaje się, że nowo mianowany tan Glamis i Kawdoru nie ma żadnych predyspozycji do czynów zbrodniczych – jest zbyt prawy, by rozbudzone w nim pragnienie władzy mogło wyrwać się z ryz zdrowego rozsądku. Decydującą rolę w przemianie bohatera w mordercę odgrywa jednak jego żona – ambitna i bezwzględna Lady Makbet. To pod wpływem jej wymówek, że jest człowiekiem słabym psychicznie i tchórzliwym, Makbet postanawia zabić Dunkana i tym samym wystąpić przeciwko świętemu średniowiecznemu prawu obrony i ochrony swego seniora; na tym właśnie polega jego bunt. Warto tu także zaznaczyć, że Makbet dokonuje morderstwa bardziej w imię ocalenia „dobrego imienia” w oczach żony, a choć oboje uwikłani są w tę zbrodnię, nie może liczyć na jej wsparcie, gdyż Lady Makbet nie rozumie dręczących męża wyrzutów sumienia – Makbet jest sam przeciwko nim, kolejny więc raz bunt pociąga za sobą poczucie wyobcowania. Walka z samym sobą doprowadza nowego króla Szkocji na skraj obłędu, a kolejne morderstwa, których dopuszcza się w obawie przed zdemaskowaniem i utratą władzy, zupełnie go odmieniają – z człowieka w gruncie rzeczy delikatnego i wrażliwego Makbet przeradza się w pozbawionego skrupułów moralnych tyrana, który spodziewając się bliskiej śmierci, stwierdza obojętnie, że:
„Życie jest tylko przechodnim półcieniem,
Nędznym aktorem, który swoją rolę
Przez parę godzin wygrawszy na scenie
W nicość przepada – powieścią idioty,
Głośną, wrzaskliwą, a nic nie znaczącą.”

[Fiodor Dostojewski Zbrodnia i kara]
Postać Makbeta każe więc zweryfikować wcześniejsze stwierdzenie, że buntujemy się dla udoskonalenia siebie i świata. Jak się okazuje, czynimy to także dla nasycenia własnych ambicji, o czym wiele możemy się jeszcze dowiedzieć z powstałej przeszło 140 lat temu „Zbrodni i kary”, powieści mistrza prozy psychologicznej Fiodora Dostojewskiego. Przedstawia ona historię Rodiona Raskolnikowa – skrajnego indywidualisty, który mimo zamieszkiwania w tętniącym życiem Petersburgu zdaje się być zupełnie sam. Ten były student prawa jeszcze w trakcie nauki stworzył teorię różnicującą ludzi na dwie kategorie: pospolitych i wyjątkowych, którym nadał prawo dokonywania w imię rozwoju ludzkości zbrodni zgodnych z ich własnym sumieniem. Raskolnikow miał siebie samego za jednostkę wybitną, potrzebował jeszcze tylko potwierdzenia tego w czynie – morderstwo starej lichwiarki żerującej na nędzy takich jak on nieszczęśników było dobrą do tego okazją. Wyrażało sprzeciw w istocie bardzo wrażliwego młodzieńca wobec takiego porządku społecznego, który tolerował wyzysk i ubóstwo. Myślę, że było także buntem Raskolnikowa przeciw upokorzeniu, jakiego on – człowiek we własnym mniemaniu nieprzeciętny – doznawał, żyjąc w skrajnej biedzie, i można się tylko zastanawiać, w jakim stopniu na decyzji o zabiciu lichwiarki zaważyło pragnienie wzięcia odwetu za własne niepowodzenia. Wkażdym razie morderstwo, na które ostatecznie się zdobył, także zrujnowało jego psychikę. Okazało się, że był w stanie zabić, ale nie potrafił już udźwignąć ciężaru winy; przegrał zwłasnym sumieniem, którego nie uwzględnił, gdy przed zabójstwem dokonywał prostego rachunku: „To tylko jedna wesz”. Dodatkowo popełniona zbrodnia wzmogła poczucie wyobcowania, jakie towarzyszyło Raskolnikowowi odkąd uwierzył, że jest lepszy od większości ludzi. Jego postać to już drugi przykład tego, że bunt może łatwo zwieść na manowce, nawet gdy decyduje się na niego ze skądinąd szlachetnych pobudek. Dostojewski nie poprzestaje jednak na tej nauczce – na ostatnich kartach powieści pisze bowiem o wewnętrznej przemianie Raskolnikowa, po przyznaniu się do zabójstwa zesłanego na katorgę: „Ale zmartwychwstał i wiedział o tym, czuł to w pełni, całym odnowionym jestestwem (…)”. Autor przekonuje więc, że do samego końca możemy o sobie decydować, czemuś się sprzeciwić, nawet gdy z pozoru wydaje się, że na zmiany jest już za późno.

[Witold Gombrowicz Ferdydurke]
Wymowa „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza – drugiej powieści, którą uznałem za odpowiadającą tematowi prezentacji – nie jest jednak aż tak optymistyczna. Podejściem do zagadnienia buntu różni się zresztą od wszystkich wcześniej omawianych przeze mnie lektur. Przede wszystkim dlatego, że jej główny bohater, Józio Kowalski, buntuje się przeciw czemuś, czego sens z początku trudno uchwycić – tak zwanej Formie. Pojęcie to określa sposób zachowania i wyrażania siebie, jaki przyjmujemy w kontaktach z poszczególnymi ludźmi. Myślę, że warto byłoby odnieść to do naszej obecnej sytuacji, bowiem między mną – mówcą, a szanownymi paniami – czyli oceniającymi mnie słuchaczkami, także wytworzyła się pewna forma, która na przykład mi nakazuje zachowanie możliwie najbardziej rzeczowego tonu wypowiedzi, i to pomimo zdenerwowania, które ustawicznie chwyta mnie za gardło. Skoro więc udało się nam nieco obłaskawić straszną formę, wróćmy do 30-letniego już Józia, który wciąż nieokreślony i nieukształtowany, na początku powieści zostaje gwałtem wepchnięty w formę uczniaka i poddany wychowawczej obróbce „upupiania”, czyli dziecinnienia. To pierwsza z trzech przygód, jakie go spotykają. W każdej z nich przeciwstawia się „byciu takim, jakim go widzą”, usiłuje zachować swą autentyczność. W szkole walczy „(…) aby utrzymać dystans wobec (…) dwóch ścierających się [tu] ideałów: niewinnych Chłopiąt i wulgarnych Chłopaków. Na stancji, w domu Młodziaków – aby utrzymać niezależność wobec wyznawanego tu mitu nowoczesności, a zarazem nie dać sobie przyprawić „gęby” staroświeckości. [natomiast] W dworku [Hurleckich] – aby nie ulec mitom społeczno-klasowym.” I praktycznie cały czas jest w swym buncie osamotniony – wszyscy wokół niego tkwią bowiem w jakiejś formie, nawet towarzyszący mu przez większość przygód Miętus zdradza słabość do formy folwarcznego parobka. Koniec końców Józio ponosi klęskę – ani skończona powszechną bójką walka na miny w szkole, ani kompot u Młodziaków, ani też romantyczna ucieczka z Zosią nie uwalniają go na stałe od groźby wszechobecnej formy. Świadomy daremności swych trudów, ostatecznie stwierdza, że „nie ma ucieczki przed gębą, jak tylko w inną gębę”, bo łamiąc jeden stereotyp, natychmiast uruchamiamy następny.

[Podsumowanie]
W ten sposób dotarliśmy do końca prezentacji literackich portretów bohaterów zbuntowanych i wyalienowanych. Już na pierwszy rzut oka widać, że różnią się one od siebie, czasem nawet znacznie. Świadczy to o wielkim zainteresowaniu twórców tą tematyką – a jest ona widocznie bardzo obszerna, skoro od kilku tysięcy lat wciąż znajdują się pisarze, którzy odkrywają w niej coś nowego, wcześniej nieporuszonego. Jakkolwiek wiele ciekawych ujęć tego zagadnienia byłoby jeszcze przed nami, dotychczasowe spostrzeżenia pozwalają już na wyciągnięcie istotnych wniosków.

Być może najważniejszy mówi, że bunt jest następstwem niezgody na obserwowaną rzeczywistość, gwałtownym przejawem niepogodzenia z otaczającym światem. Dochodzi do niego, gdy – jak stwierdził kiedyś Albert Camus – „w człowieku zwycięża jego idea”; gdy nie jest on już w stanie dłużej tłumić wzbierających w sobie emocji. Tu nasuwa się kolejny wniosek – bunt jest skutkiem silnych uczuć i przez to nierzadko wiedzie buntownika w ślepy zaułek, z czego nie zawsze zdaje on sobie sprawę, do końca przekonany o swoich racjach. Ale przecież gdy do głosu dochodzą emocje, to właśnie rozsądek go traci; Makbet najlepszym na to dowodem. Co więcej, częstym efektem buntu jest poczucie osamotnienia, choć tak jak Raskolnikowowi wyobcowanie może towarzyszyć przyszłemu niepokornemu już wcześniej – świadomość walki w pojedynkę dociera jednak prędzej czy później do wszystkich postaci, które przedstawiłem. Mimo to żadna nie zawraca z raz obranej drogi – nawet gdy na jej końcu czeka pewna śmierć, która ostatecznie spotkała choćby Antygonę, lub gdy (tak jak wprzypadku Józia) tego końca w ogóle nie widać.

Na zakończenie chciałbym jeszcze dodać, iż myślę, że dopóki na świat przychodzić będą buntownicy, dopóty będzie się on rozwijał – ich wrażliwość otwiera nam bowiem oczy na kwestie, które zawsze wydawały się nam już dawno rozstrzygnięte i oczywiste. Idąc pod prąd, buntownicy zmuszają nas do myślenia i przez to do dokonywania zmian.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Niepogodzeni ze światem. Zanalizuj źródła i formy buntu bohaterów literackich odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Bunt jest zjawiskiem złożonym, ma różne przyczyny i przyjmuje różne formy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dobra. Prezentowane argumenty potwierdzają tok myślenia autora. Utwory dobrane z rozmysłem. Styl wypowiedzi poprawny

Różne kreacje bohatera zbuntowanego w literaturze. Omów zagadnienie analizując wybrane teksty

Ocena:
20/20
Teza: Próba odnalezienia różnic i cech wspólnych bohaterów zbuntowanych na przykładzie literatury różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Autor odnalazł w literaturze najbardziej charakterystyczne obrazy bohaterów zbuntowanych, a zderzenie tych postaci prowadzi do interesujących wniosków.

Buntownicy w literaturze różnych epok i filmie

Ocena:
20/20
Teza: W historii filmu i literatury możemy odnaleźć różnorodne obrazy buntowników. Wszystkich ich łączy niezgoda na zastaną rzeczywistość, a dzieli forma i źródła buntu.

Ocena opisowa nauczyciela: 20 punktów - prezentacja poprawnie skonstruowana. Ciekawy dobór argumentów, rozbudowane wnioski. Na uwagę zasługują starannie dobrane cytaty.

Młodzi gniewni. Czy są światu potrzebni? Rozważania oprzyj na tekstach literackich i zjawiskach kulturowych

Ocena:
20/20
Teza: Buntownicy zmieniając przestrzeń wokół siebie, zmieniają świat. Są światu bardzo potrzebni.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dojrzała. Argumentacja przeprowadzona wzorowo. Zapadające w pamięć wnioski. Brawo. 20 punktów.

Motyw buntu w literaturze. Przedstaw na podstawie postaci Giaura, Cezarego Baryki i Wertera.

Ocena:
20/20
Teza: Trzech bohaterów – Werter, Giaur i Baryka – daje odmienne ujście swojej niezgodzie na otaczającą rzeczywistość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna konstrukcja i wnioski.

Bunt jako przykład aktywnej postawy wobec świata. Rozwiń temat na przykładzie wybranych utworów literackich.

Ocena:
20/20
Teza: „ A ludzie mych wierszy słuchając powstają I wilki wychodzą żenującą zgrają...Powołał mnie Pan. Na bunt”

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. W pełni realizuje założenia.

Bunt i ofiara - świadectwo wrażliwości, konieczność, przejaw szaleństwa. Mój sąd o wybranych bohaterach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Buntownicy są jednymi z nielicznych ludzi, którzy potrafią iść pod wiatr życiowych problemów i uparcie dążyć do postawionych sobie celów, często płacąc za to wysoką cenę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompletna, ciekawie ukazane argumenty i wnioski.

Bunt i pokora jako sposoby zachowań człowieka wobec Boga. Przedstaw ich literackie ujęcia, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze odnajdujemy wiele obrazów zachowań buntowniczych i pokornych względem Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca konsekwentnie realizuje temat. W pełni poprawna argumentacja.

Niepogodzeni ze światem. Przedstaw wybrane sylwetki bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych na podstawie analizy utworów z dwóch epok literackich

Ocena:
20/20
Teza: W wyniku odmienności bohaterowie niepogodzeni ze światem często są niezrozumiani i odrzucani.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta jest na epoce romantyzmu i dwudziestolecia międzywojennego. Pokazuje złożoność i różnorodność wykorzystania motywu buntu.

Bunt jako odwieczne pragnienie wolności. Omów na przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Bunt jest naturalną reakcją na próbę ograniczenia lub odebrania wolności.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób pokazuje złożoność problemu wolnosci i różne jej aspekty.

Bunt wielkiego indywidualisty. Analizując postawy różnych bohaterów literackich z różnych epok, porównaj portrety buntowników

Ocena:
20/20
Teza: Losy wielkich indywidualności literackich, które stać było na przeciwstawienie się innym, zamanifestowanie swej niezgody na otaczającą rzeczywistość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje kilku ciekawych, odmiennych bohaterów, którzy nie bali się powiedzieć - nie. Poprawny plan i bibliografia.

Różne źródła i formy buntu. Omów zagadnienia, poddając analizie odpowiednio wybrane przykłady literackie z dwóch/trzech wybranych epok. Uwzględnij kontekst historyczny i literacki.

Ocena:
20/20
Teza: Bunt jako jedna z najgwałtowniejszych reakcji na rzeczywistość. Zaprezentowanie różnych rodzajów buntu, poddając analizie odpowiednio wybrane przykłady literackie z dwóch/trzech wybranych epok literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyczerpująco realizuje temat. Poprawnie dobrane argumenty i czytelnie przedstawione wnioski.

Przedstaw jak postać buntownika jest kreowana w literaturze i innych dziedzinach sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura i sztuka od wieków fascynowały się postaciami buntowników i często przestawiały ich portrety.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób realizuje temat. Ukazuje bardzo różnorodne formy buntu.

Bunt młodych w różnych epokach literackich. Omów jego przyczyny i konsekwencje na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Przykłady literackie pokazują, że chociaż bunt wynika często ze szlachetnych pobudek, zazwyczaj kończy się klęską bohatera.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja napisana w przystępny sposób, oparta na lekturach z rożnych epok. Konsekwentna argumentacja i wnioski.

Bunt wobec Boga jako postawa bohatera literackiego. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Istota i sens buntu bohaterów literackich wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze skonstruowana prezentacja, liczne odwołania do literatury, dogłębna analiza problemu. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Dlaczego się buntują? Przedstaw literackie portrety bohaterów niepokornych i niepogodzonych ze światem.

Ocena:
19/20
Teza: Bunt jako podstawa egzystencji wielu bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze dobrana bibliografia, ciekawy wybór argumentów. Język i styl wypowiedzi wymaga dopracowania

Aby istnieć, człowiek musi się buntować (A. Camus). Omów źródła i sens buntu na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Bunt jest niezgodą na zastaną rzeczywistość. Tylko jednostki silne, a jednocześnie wrażliwe są zdolne do buntu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dojrzała, ciekawe wnioski, rozbudowane argumenty. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Czy młodzi buntownicy są światu potrzebni? Omów problem na wybranych przykładach z literatury

Ocena:
19/20
Teza: Przyczyną buntu bohaterów literackich jest ich sprzeciw na zastaną rzeczywistość. Młodzi buntownicy są światu bardzo potrzebni, gdyż to oni dają sygnał do zmian.

Ocena opisowa nauczyciela: Wypowiedź rozbudowana, dogłębna analiza problemu. Można popracować nad ciekawszym wstępem.

Dlaczego się buntują? Omów przyczyny buntu bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Przyczyn buntu jest tak wiele, jak wielu jest buntowników.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Trafne argumenty, umiejętnie dobrane cytaty, ciekawe podsumowanie

Prometeusz i szatan. Motyw buntu w literaturze różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Motyw buntu był często wykorzystywany przez pisarzy różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna. Szczegółowo omawia poszczególne utwory. Bogata bibliografia.

Literackie sposoby kreowania bohaterów zbuntowanych. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Portrety bohaterów zbuntowanych, których sprzeciw miał głębsze znaczenie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, ciekawa literatura przedmiotu. Płynny język wypowiedzi.

Różne źródła buntu w literaturze romantycznej

Ocena:
19/20
Teza: Romantyczny bunt miał wiele źródeł i wiele różnorodnych konsekwencji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie ukazuje różne źródła buntu w literaturze romantycznej. Poprawny konspekt pracy.

Bunt jako forma sprzeciwu na panującą rzeczywistość, omów na przykładach.

Ocena:
19/20
Teza: Bohaterowie, którzy mieli odwagę zbuntować się przeciwko otaczającej ich rzeczywistości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w zwięzły i logiczny sposób ukazuje wybrane przykłady buntowników.

Przedstaw różne formy manifestacji buntu romantycznego w wybranych utworach

Ocena:
19/20
Teza: Poszczególni bohaterowie romantyczni buntowali się przeciw Bogu, światu, uczuciom, zaborcy czy niesprawiedliwości zastanej rzeczywistości.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przedstawia różne rodzaje romantycznego buntu.

Niepogodzeni ze światem. Przedstaw literackie portrety bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych

Ocena:
18/20
Teza: Buntownik jako silny indywidualista.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Szczegółowo opisane losy wybranych buntowników uzupełniają ciekawe cytaty.

Buntownik z wyboru. Różne kreacje bohatera zbuntowanego w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Buntownik, który walczy w słusznej sprawie, jest zawsze zwycięzcą.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Koncepcja pracy przemyślana. Na uwagę zasługuje duża liczba trafnych cytatów.

Na wybranych przykładach literackich przedstaw problem konfliktu pokoleń

Ocena:
18/20
Teza: Bunt sprzyja toczeniu nieustannej wojny miedzy młodością i starością, ale to także prowadzi do rozwoju i postępu ludzkości.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Dobrze dobrana literatura przedmiotu i podmiotu.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Bohater zbuntowany. Przedstaw i porównaj literackie portrety bohaterów zbuntowanych i wyobcowanych odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
17/20
Teza: Bunt jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze. Można odnaleźć wiele cech wspólnych niepogodzonych ze światem bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Dobra analiza wybranych postaci literackich, udana próba porównania ich najważniejszych cech. Język wypowiedzi wymaga wygładzenia.

Bunt jako wyraz aktywnej postawy wobec świata. Przedstaw na wybranych przykładach literackie portrety bohaterów zbuntowanych iwyalienowanych

Ocena:
17/20
Teza: Bunt wynika z potrzeby zmiany, udoskonalenia siebie i świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, dobry dobór argumentów. Pogłębienia wymaga jedynie zakończenie.