Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Baśnie, bajki, mity – to te gatunki literackie, które poznajemy już w najmłod-szych latach życia. Kojarzymy je z mamą lub babcią, które ,chcąc uśpić dziecko, czy-tają mu do snu. To one, poprzez swoje fantastyczne historie, rozwijały naszą dziecinną wyobraźnię i częściowo też kształtowały naszą osobowość. W opowieściach tych bo-wiem zawarte są pewne niezmienne prawdy życiowe, o których wiedzieć powinien każdy z nas. Przede wszystkim pokazują one różnice między dobrem a złem, które łatwiej jest dziecku pojąć na przykładzie bajkowych bohaterów niż słuchając zakazów i nakazów dorosłych. Przedstawione przeze mnie na początku gatunki literackie, choć należą do tej samej kategorii, różnią się od siebie. Cechą charakterystyczną bajek i baśni jest fantastyczność przedstawionych w nich historii, które zawsze kończą się pewnym morałem. To on właśnie jest dla czytelnika bądź słuchacza drogowskazem życiowym, który obrazuje dobro i zło. Z kolei mity są opowieściami, które wyjaśniają zjawiska natury lub życia ludzkiego zgodnie z dawnymi wierzeniami. Ich bohaterowie to najczęściej postacie, posiadające nadprzyrodzone cechy i przeżywające nieziemskie przygody. Wszystkie trzy gatunki, łączy jednak jeden wspólny element – modelują wzorce osobowe i wzorce zachowań, odwołując się nie do wiedzy naukowej, lecz do ludzkich emocji. Z tego też względu bardzo ważną funkcję pełnią w nich motywy zła i śmierci. Zarówno jeden, jak i drugi w sposób szczególny wpływają na psychikę czło-wieka. Zło jest czymś, co pomimo, że zakazane, kusi i pociąga. Jest też przeciwień-stwem dobrego, a walka tych dwóch cech istnieje od zawsze i od zawsze fascynuje człowieka. Z kolei śmierć to zjawisko, które wywołuje w ludziach najsilniejszy strach i jest też największą, jaka może nas spotkać, karą. Z tych też względów bez tych dwóch motywów tak naprawdę nie może powstać żadna baśń, bajka czy mit. Wyzwa-lają one bowiem w czytelniku bardzo silne emocje i najbardziej obrazowo pokazują co jest dobre, a czego należy się wystrzegać. Swoją tezę poprę wybranymi przykładami wyróżnionych gatunków literackich.
Powrót do dziecinnych lat rozpocznę od mitów. Utrwalone w nich zostały pew-ne archetypy, czyli pierwsze wzorce osobowe, tkwiące w świadomości każdej spo-łeczności. Ich bohaterowie, pomimo nadprzyrodzonych zdolności, wykazywali wiele cech ludzkich – tak, jak my, popełniali błędy, za które byli karani. Najczęstszą karą była tu śmierć.
Doskonałym przykładem tego jest mit o Dedalu i Ikarze. Tytułowi bohaterowie to oj-ciec i syn. Ten pierwszy był doskonałym architektem i wynalazcą – twórcą labiryntu Minotaura. Jego zdolności tak zachwycały króla Minosa, że nie chciał on wypuścić Dedala ze swego kraju, choć ten bardzo tęsknił za ojczyzną. W końcu mężczyzna po-stanowił zabrać swego syna i uciec. Żeby to uczynić wykonał z piór i wosku skrzydła, dzięki którym oboje mieli przefrunąć przez morze. Pomysł sprawdził się świetnie, ale dla Ikara podróż ta skończyła się tragicznie. Nie usłuchał bowiem przestróg ojca, pole-ciał zbyt wysoko i zbyt blisko słońca, którego ciepło stopiło wosk – skrzydła się roz-padły, a chłopiec zginął wśród morskich fal. Historia ta i ukazana w niej śmierć, ma być przestrogą dla wszystkich tych, którzy zbyt dużo ryzykują dla jednej chwili szczę-ścia. Nie warto bowiem dla niej poświęcać życia.
Kolejną mityczną opowieścią jest historia Niobe - królowej Teb, a także matki czter-naściorga dzieci. Była ona z nich tak dumna, że wynosiła się ponad Latonę, matkę Apolla i Artemidy. Rozgniewana bogini uśmierciła jej pociechy, a zrozpaczoną kobie-tę zamieniła w kamień. Niobe została w ten okrutny sposób ukarana za swoją pychę i brak skromności. Jej los ma być przestrogą dla wszystkich tych, którzy noszą zbyt wy-soko podniesioną głowę.
Ostatnim przykładem tego gatunku literackiego , który chciałbym zaprezentować jest mit o Orfeuszu. Tytułowy bohater udaje się do Hadesu – świata zmarłych – aby odzy-skać swoją ukochaną – Eurydykę. Jego postawa tak ujmuje boga podziemi, że posta-nawia zwrócić mu ją, ale pod jednym warunkiem; Orfeusz do momentu opuszczenia jego królestwa nie może odwrócić się za siebie. Główny bohater nie wytrzymuje jed-nak napięcia i postanawia sprawdzić czy Eurydyka idzie za nim. W tej samej chwili traci ukochaną na zawsze. Brak cierpliwości i ciekawość pozbawiają go szczęścia i radości życia. Śmierć w tej opowieści ma dwa znaczenia – z jednej strony ukazuje, jak wielka jest potęga miłości, z drugiej przestrzega, że czasami ludzkie słabostki mogą mieć tragiczne skutki i dlatego należy się ich wystrzegać.
Jaka jest zatem funkcja śmierci i zła w mitach? Przede wszystkim dydaktyczna. Zło przyjmuje tu postać różnego typu ludzkich słabości i negatywnych zachowań. Śmierć z kolei jest karą za nie, przez co uczy, jak nie należy postępować. Każda z tych opo-wieści ma ponadczasową wartość i odnosi się także do czasów współczesnych. Ikar może być synonimem amatora szybkiej jazdy, któremu duża prędkość daje radość oraz poczucie swobody i który nie myśli, że może ona także przynieść śmierć. Niobe to wzór pychy i wywyższania się, czego w dzisiejszych czasach również nie brakuje. Ta-kich osób wystarczy poszukać wśród bogatych uczniów szkół, którzy manifestują swoją wyższość drogimi ubraniami i wyzywającym zachowaniem. Orfeusz jest dosko-nałym przykładem odnoszącym się do przysłowia: „ciekawość to pierwszy stopień do piekła”. Dla jego Eurydyki ten stopień był ostatni. Współcześnie postać ta może być synonimem wszystkich tych, których nadmiernie interesuje życie innych ludzi.
Kolejną grupą utworów, które chciałbym zaprezentować, jako poparcie mojej tezy, są Bajki Ignacego Krasickiego. Te krótkie utwory o satyrycznej wymowie, rów-nież zawierają w sobie ponadczasowe prawdy życiowe. W nich także zło przyjmuje postać ludzkich grzechów i słabostek, które prezentują przede wszystkim zwierzęta – główni bohaterowie bajek.
Pierwsza z nich, zatytułowana Szczur i kot przedstawia zarozumiałego szczura, który siedząc podczas nabożeństwa na ołtarzu w kościele, chwalił się, że jest kadzony. Kie-dy jednak zakrztusił się dymem z kadzidła, złapał go kot i pożarł. Historia tego gryzo-nia przypomina historię Niobe. W tym przypadku bowiem pycha również doprowadzi-ła do nieszczęścia, a zło zostało pokonane przez śmierć.
Z kolei bajka Pieniacze opowiada o dwóch toczących ze sobą sądowy spór mężczy-znach – Marku i Piotrze. W końcu, po długim czasie oraz wielu apelacjach i odrocze-niach, został on rozwiązany- wygrał ten pierwszy. Jednak tak naprawdę żadnej ze skłóconych stron wyrok ten nie przyniósł korzyści. Marek bowiem na rozprawach są-dowych stracił wszystkie pieniądze i umarł z głodu, a Piotr z rozpaczy nad porażką. Znowu więc śmierć staje się surowym sędziom, który za zawiść, nieustępliwość i kłó-tliwość odbiera życie.
Trzeci z prezentowanych przeze mnie utworów tego gatunku nosi tytuł: Lew i zwierzę-ta. Przedstawia ona tytułowego króla sawanny, który pożera po kolei wszystkich swoich współtowarzyszy. Najpierw jednak pozwala im się ze sobą spoufalić; zaprasza ich na polowania, dzieli się z nimi jedzeniem (on je mięso, oni kości) i doprowadza do tego, że zaczynają zjadać siebie nawzajem. Wtedy to, pod pozorem kary, sam pozba-wia ich życia, zamieniając towarzyszy na posiłek. W bajce tej zło przyjmuje postać okrutnego i bezwzględnego lwa. Jednak jego postawa, choć skrytykowana, nie zostaje ukarana. Śmierć zabiera tylko tych naiwnych i głupich, którzy dali się zwieść przy-chylności przebiegłego zwierzęcia. Chcąc też lśnić w blasku jego siły i władzy, straci-li życie, żeby stać się jego pożywieniem.
Epigramatyczne bajki Ignacego Krasickiego, podobnie jak mity, pełnią rolę moraliza-torsko-dydaktyczną. Podobnie też odwołują się do cech, które tkwią w człowieku od początku jego istnienia, aż po dzień dzisiejszy. Zrozumiałość, naiwność, głupota, za-wiść – czyż nie spotykamy się z nimi na co dzień? Krasicki, pomimo że posługuje się przede wszystkim śmiechem, także wykorzystuje w swych bajkach motywy: śmierci i zła, co obrazują powyższe przykłady. Jest to więc kolejny dowód na poparcie mojej tezy.
Na zakończenie, chciałbym przedstawić trzy utwory najsłynniejszych chyba baśniopisarzy – braci Grimm. W tych fantastycznych opowiadaniach po raz kolejny odnajdziemy siebie samych – swoje wady, grzechy i typowe dla nas zachowania.
Pierwsze z nich nosi tytuł Niedźwiedzia skóra. Jest w nim przedstawiona historia bied-nego żołnierza, który na swej drodze spotyka diabła. Ten proponuje wojakowi surdut, z którego kieszeni za każdym razem będzie wyjmował złote monety i dzięki temu nig-dy nie zabraknie mu pieniędzy. Zażądał jednak w zamian, aby chłopak przez siedem lat nie mył się, nie golił, nie czesał, nie obcinał paznokci oraz nie modlił się. Oprócz tego nie mógł on także przez ten okres zdjąć z siebie ani surduta, ani niedźwiedziej skóry, która miała służyć mu za płaszcz i jedyne posłanie. Ubogi żołnierz postanowił przyjąć propozycję szatana. Początkowo jego życie było bardzo szczęśliwe - podró-żował po świecie, a dzięki złotym monetom niczego mu nie brakowało. Jednak ich bardziej był zarośnięty i im dłużej się nie mył, tym trudniejsze stało się znalezienie noclegu i gospody, do której by go wpuścili. Pewnego dnia spotkał na swej drodze człowieka, który stracił cały swój majątek i nie miał czym spłacić długów. Żołnierz pomógł mu, a ten w zamian zaoferował swemu wybawcy rękę jednej ze swych trzech córek. Kiedy jednak dotarli do domu ubogiego człowieka, tylko najmłodsza z dziew-cząt zgodziła się zostać żoną zarośniętego wojaka. Niedźwiedzia skóra podarował jej więc połowę pierścienia, kazał go starannie pilnować i ruszył w dalszą drogę, obiecu-jąc, że wróci za trzy lata. Przez ten czas wiele podróżował i wszędzie pomagał ubo-gim, prosząc przy tym, żeby się za niego modlili. Kiedy upłynęło już wreszcie siedem lat, wrócił w miejsce, gdzie spotkał diabła. Ten zaś zgodnie z obietnicą, zwrócił mu wolność. Wtedy też żołnierz kupił sobie piękne ubranie oraz elegancki powóz i udał się do swojej narzeczonej. Kiedy zajechał na miejsce, nikt go nie poznał, a dwie star-sze córki kokietowały go w każdy możliwy sposób, licząc na zdobycie przystojnego i bogatego męża. Jednak w momencie, gdy wyszło na jaw, kim jest naprawdę, szczęście pozostało tylko na twarzy najmłodszej z nich. Dwie pozostałe rozzłościły się okropnie i jedna powiesiła się na drzewie, a druga utopiła w studni. Morał tej baśni wyraźnie mówi nam, że cierpliwość, skromność i troska o innych większe przynoszą korzyści niż próżność, chciwość i egoizm.
Druga baśń – Mogiłka – opowiada o pewnym bardzo chytrym człowieku, który pomi-mo wielkiego majątku, nigdy nikomu nie pomógł. Pewnego dnia zdał sobie sprawę ze swego okrucieństwa oraz chciwości i bardzo się wystraszył. Kiedy więc do jego drzwi zapukał biedak i poprosił o pomoc, zgodził się, ale postawił warunek. Chciał, żeby mężczyzna po jego śmierci trzy dni czuwał nad jego grobem. Zdesperowany chłopina zgodził się na propozycję bogacza, który kilka dni później umarł. Biedak dotrzymał obietnicy i poszedł usiąść przy mogile. Pierwsze dwie noce minęły mu spokojnie. Kie-dy szedł pilnować grobu po raz ostatni, na cmentarzu spotkał żołnierza, który zgodził się towarzyszyć mu w czuwaniu. Po pewnym czasie przy mogile pojawił się diabeł i zaczął odpędzać strażników. Jednak wojak nie wystraszył się jego gróźb i zaczął się z nim targować. Zaproponował szatanowi, że oddadzą zmarłego za tyle złota, ile zmie-ści się w jego bucie. Kiedy diabeł udał się po pieniądze, żołnierz oderwał od swego kamasza podeszwę i postawił w wysokiej trawie, nad brzegiem rowu. Tym sposobem szatan kilkakrotnie wsypywał złoto do buta, ale za każdym razem nie mógł go napeł-nić. Ta zabawa trwała aż do świtu, kiedy diabeł zniknął, a dusza bogacza została ura-towana. Biedak i żołnierz połowę pieniędzy oddali ubogim, a za drugą żyli razem w spokoju i dostatku. I znów morał baśni mówi nam, że dobroć zawsze jest lepsza od egoizmu i okrucieństwa.
Ostatnim utworem, który zaprezentuję jest bajkowa opowieść – Wysłannicy śmierci. Tytułowa bohaterka, pod postacią mężczyzna, zostaje pokonana w pojedynku przez olbrzyma i nie ma sił, aby dalej wypełniać swoją misję. Z opresji ratuje ją młody człowiek, nieświadomy komu udziela pomocy. Śmierć ujawnia mu kim jest i obiecuje, że w podziękowaniu, zanim przyjdzie po niego, przyśle swoich wysłanników, aby go uprzedzili. Mężczyzna żył więc spokojnie, a gdy zaczął chorować, nie przejmował się tym, bo wiedział, że jeszcze nie umrze. Jednak pewnego dnia śmierć zjawiła się po niego, co bardzo go zdziwiło, bo wydawało mu się, że nie dotrzymała obietnicy. Oka-zało się jednak, iż nie rozpoznał on jej wysłanników, którymi były właśnie dolegliwo-ści, go prześladujące. Musiał więc on poddać się losowi i umarł. Baśń ta, jako jedyna z przedstawionych utworów, zawiera podwójne przesłanie: z jednej strony znów ukazuje nam, że miłosierdzie zawsze jest nagradzane, ale z drugiej obrazuje największą i naj-trudniejszą prawdę życiową, która mówi, że niezależnie jak byśmy się nie zachowy-wali i tak śmierć jest nieunikniona.
Wszystkie baśnie braci Grimm mają jedną wspólną cechę – ich motywem przewodnim jest zawsze walka dobra ze złem. Dobro symbolizowane jest poprzez pozytywne uczynki ludzkie, a zło występuje pod postacią grzechów, negatywnych zachowań i pokus. Charakterystyczne jest też to, że ta pierwsza cecha zawsze walkę wygrywa. Porażkę zła najczęściej symbolizuje śmierć negatywnych bohaterów. W ten sposób młodemu czytelnikowi, bo to właśnie do niego kierowane są te utwory, bardzo łatwo rozróżnić to, co jest społecznie akceptowane od tego, czego robić się nie powinno. Bez motywów zła i śmierci, nie można by osiągnąć takiego efektu.
Podsumowując, mogę stwierdzić i myślę, że Państwo też się ze mną zgodzicie, iż prawdziwość tezy, postawionej na początku prezentacji, w pełni udowodniłem. Świat bajek, baśni i mitów, tak jak w prawdziwym życiu, kreowany jest przez trzy główne elementy: dobro, zło i śmierć. To one wpływają na nasze zachowanie i deter-minują ziemską egzystencję. Zgodnie z wieloma wierzeniami, mają też wpływ na ży-cie po śmierci. Przedstawione przeze mnie utwory w pełni te zależności obrazują. Gdyby więc pozbawić je motywów zła i śmierci, dydaktycznie i moralizatorsko były-by bezwartościowe.
Bajki, baśnie i mity, które zaprezentowałem należą do klasyki, niestety coraz częściej wypieraną przez nowoczesną fantastykę. Już od wielu lat, dzieci zamiast książek czy-tają komiksy, zachwycając się i wzorując na takich bohaterach, jak: Spiderman, Bat-man czy Superman. Coraz częściej jednak i oni, stają się bezwartościowi i nudni, w zderzeniu z zabawnymi, ale i wulgarnymi postaciami z kreskówek MTV. Zauważyć można, że współcześnie rośnie u dzieci tendencja do fascynacji okrucieństwem i zabi-janiem, co powoduje swoiste przewartościowanie priorytetów. Dawne bajki uczyły, co robić, aby być dobrym. Dziś na to pytanie nie znajdziemy w nich odpowiedzi. Skut-ków tego nie trzeba daleko szukać; agresja i przemoc w szkole, wulgarność i bezczel-ność uczniów, rosnąca ilość przestępców...Nasuwa się tu więc pytanie: czy takiego właśnie świata pragniemy dla siebie i przyszłych pokoleń? Może więc, zamiast sięgać po pilota od telewizora, warto przypomnieć sobie, że istnieją książki, bo jak mówi Gilbert Chesterton: baśnie są bardziej niż prawdziwe, nie dlatego iż mówią nam, że istnieją smoki, ale że uświadamiają, iż smoki można pokonać.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Symbol jako sposób nazywania niewyrażalnego. Interpretując wybrane utwory literackie i dzieła malarskie, określ rolę symbolu w komunikacji artystycznej

Ocena:
20/20
Teza: Śmierć, szczególnie u twórców modernistycznych ma często znaczenie symboliczne, jest nośnikiem pewnych głębszych przemyśleń i przeżyć autora

Ocena opisowa nauczyciela: Autor w umiejętny sposób porusza się po świecie literatury i sztuki. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, bardzo przejrzysta. Kolejne argumenty przedstawione są logicznie. Dobre wprowadzenie do tematu i wnioski.

Motyw śmierci w literaturze i sztukach plastycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: W zależności od epoki historycznej, kultury, światopoglądu i głoszonych idei człowiek próbował oswajać śmierć, pojąć jej zagadkę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa. Temat wnikliwie zanalizowany.

Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci, przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w różne wizje śmierci. Rozbudowana bibliografia, płynna i poprawna wypowiedź. Ciekawe ilustracje.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Danse macabre - motyw śmierci w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Taniec śmierci odzwierciedla wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw bardzo poprawnie opracowany. Zawiera zarówno literackie, jak i plastyczne przykłady. Dobra bibliografia i plan prezentacji.

Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne argumenty. Poprawna konstrukcja, ciekawy tok myślenia.

Ars moriendi - wielcy bohaterowie literaccy wobec śmierci. Zaprezentuj ich postawy i autorskie sposoby kreacji analizując wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Główne utwory związane z ars moriendi powstały w średniowieczu, jednak i w późniejszej literaturze możemy odnaleźć przykłady godnej śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje dostępne argumenty. Poprawna stylistyka, logiczna spójność.

Przedstaw funkcjonowanie motywu śmierci w literaturze i sztuce średniowiecza i baroku

Ocena:
20/20
Teza: Charakterystyka obrazów śmierci w średniowieczu i barok

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, zawiera wiele ciekawych przykładów z literatury i sztuki. Poprawna kompozycja, teza i wnioski.

Człowiek wobec śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często wykorzystywali motyw śmierci, by ukazać swój stosunek do niej lub stosunek swego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele interesujących przykładów. Poprawna bibliografia i plan.

Miłość i śmierć w wybranych utworach literackich i w sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze i kulturze – popularność omawianych motywów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady oraz wnioski.

Literackie i malarskie sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Heroizacja śmierci bohaterów najczęściej służyła zachowaniu pamięci i oddaniu hołdu nieprzeciętnym jednostkom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na przykładach z różnych epok literackich.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Wesela i pogrzeby w literaturze polskiej. Omów różnorodne ujęcia motywów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw wesela i pogrzebu w twórczości pisarzy polskich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni wyczerpuje temat - opisuje dwa wesela i dwie ceremonie pogrzebowe.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
20/20
Teza: a) Uniwersalność i tajemniczość tematu śmierci widziana oczami twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie przedstawia wybrane utwory. Poprawny styl i kompozycja.

Motyw śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata bibliografia i szczegółowy plan prezentacji.

Przedstaw rolę motywu śmierci w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze i poeci w zależności od roli, jaką przypisywali motywowi śmierci opisywali różnorodne jej oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, pokazuje różnorodne wizje śmierci służące różnym celom autorskim.

In hora mortis. W jaki sposób poeci opisywali swoje przeżycia związane ze śmiercią ważnych dla nich osób?

Ocena:
20/20
Teza: Artyści przeżywając śmierć ważnych dla nich osób swoje refleksje przekazywali za pomocą języka poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Mówi o poetyckich obrazach "godziny śmierci" w różnych epokach.

Wykorzystanie motywu śmierci w utworach literackich i malarskich XIX i XX wieku Omów, analizując wybrane dzieła

Ocena:
19/20
Teza: Literatura odbiega od przedstawiania śmierci wyłącznie w biologicznym wymiarze, nadając jej określony sens.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna, zawierająca bogatą literaturę podmiotową i przedmiotową. Wiele argumentów na udowodnienie tezy.

Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. W pełni realizuje temat.

Obraz śmierci w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Myśl o śmierci towarzyszyła człowiekowi praktycznie od zawsze. Istnieją na to dowody w poezji, prozie, dramacie czy sztukach pięknych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady z malarstwa. Logiczna i przejrzysta kompozycja.

Motyw samobójstwa w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach pochodzących z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze akt samobójstwa jest najczęściej potępiany i nie prowadzi do niczego pozytywnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat zwięźle ukazany. Poszczególne argumenty sformułowane poprawnie. Jasne wnioski. Właściwy plan i bibliografia.

Śmierć i umieranie w literaturze dawnej oraz współczesnej. Omów na podstawie dwóch epok

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność sposobów ujęcia motywu śmierci i umierania jest ściśle uzależniona od okoliczności historycznych, światopoglądowych i epokowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwie analizuje temat. Poprawnie dobrana literatura.

Motyw śmierci w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko ukazuje motyw śmierci w literaturze. Szczegółowa bibliografia i plan pracy.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
19/20
Teza: Przez wieki w literaturze śmierć przybierała różnorodne obrazy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na kilku przykładach pokazuje jak artyści przedstawiali śmierć. Poprawna bibliografia i język wypowiedzi.

Scharakteryzuj różne ujęcia motywu śmierci w literaturze i określ ich funkcje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści odmiennie przedstawiali motyw śmierci w literaturze w zależności od funkcji jaką miał pełnić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazując różne ujęcia śmierci uwzględnia ich funkcję. Poprawny język, rozbudowana bibliografia i plan pracy.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Sceny śmierci w literaturze. Porównaj i omów ich funkcje w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Aby „oswoić” śmierć poszczególni twórcy próbowali przedstawić różnorodne sceny śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny plan pracy oraz bibliografia.

Obraz śmierci w sztuce średniowiecza. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wyobrażenia śmierci w średniowieczu miały przede wszystkim charakter dydaktyczny – przypominały o kruchości ludzkiego żywota i zachowaniu pokory wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazuje różnorodność wizerunków śmierci. Poprawna bibliografia.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca w pełni realizująca temat.

Topos śmierci heroicznej w literaturze. Przedstaw jego źródła i udowodnij jego popularność w epoce romantyzmu i literaturze współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Popularność motywu śmierci heroicznej w romantyzmie i czasach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, właściwy dobór lektur i ciekawe wnioski.

Motyw miłości i śmierci. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze to nierozerwalne uczucia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na odpowiednio dobranych przykładach literackich ilustruje postawioną tezę. Poprawna bibliografia.

Bohaterska śmierć w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: W romantyzmie twórcy ukazywali śmierć bohaterów w celu ukazania właściwej postawy patriotycznej, jednak sposoby przedstawiania zgonu bohatera były różne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem. Teza poprawnie uargumentowana.

Różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo licznych prób ukazania śmierci w literaturze i sztuce wciąż pozostaje ona tajemnicą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Dobry język i styl wypowiedzi.

Samobójstwo jako temat utworów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Ucieczka przed realnym życiem, zagubienie w świecie wartości oraz niedojrzałość i nieodpowiedzialność jako źródła decyzji samobójczej wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat. Ciekawa kompozycja pracy.

Motyw umierania ukazany w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze problem śmierci jest podejmowany niezwykle często.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Ciekawa prezentacja pps.

Śmierć w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Śmierć to jeden z najczęściej pojawiających się motywów w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo zwięzła. Poprawna forma wypowiedzi i przytoczone argumenty.

Człowiek wobec śmierci w poznanych utworach literackich różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Wizerunek śmierci zmieniał się w zależności od czasu, w którym poruszano ten temat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Dobra argumentacja. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna i przejrzysta. Śmierć została przedstawiona wieloaspektowo, na przykładzie lektur z różnych epok.

Funkcje motywu śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw na podstawie wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Śmierć jest zjawiskiem ponadczasowym, które na przestrzeni epok literackich zmienia swój wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Wizerunek śmierci w utworach literackich i malarstwie. Zaprezentuj odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: We wszystkich epokach niemal każdy twórca podejmował temat śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, a temat przedstawiony na wielu przykładach.

Miłość, samotność i śmierć w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Zróżnicowanie kreacji miłości, śmierci i samotności na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna i tendencyjna. Poprawna bibliografia.