Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Doświadczenie cierpienia jest nieodłączną częścią ludzkiej egzystencji. Może powodować je ból fizyczny, choć częściej spotkamy ból psychiczny spowodowany niesprawiedliwością,, lekiem, poniżeniem, stratą. Cierpienie przybiera więc rozmaite kształty. Literatura także pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów. Cierpienie zawsze jest złem, przeciwko, któremu należy się buntować, jednak nie zawsze skutki cierpienia są negatywne. W swojej prezentacji ukażę zarówno zgubną siłę cierpienia, jak i sytuację, w których odczuwane zło wyzwoliło w ludziach bunt lub pozwoliło odnaleźć sens w życiu.

Wpływ cierpienia na życie człowieka możemy prześledzić w powieści Marii Kuncewiczowej pochodzącej z dwudziestolecia międzywojennego „Cudzoziemka”. Główna bohaterka - Róża Żabczyńska - była sześćdziesięcioletnią, zgorzkniałą kobietą, z wyglądu bardzo urodziwą. Starannie dbała o siebie, chciała wyglądać młodo. Historię jej życia poznajemy, kiedy przychodzi do córki i przypomina sobie czasy młodości oraz późniejsze wydarzenia. Z tej retrospekcji dowiadujemy się, co złego przeżyła. Na całym jej życiu najbardziej odbiła się zawiedziona miłość. Podczas lekcji gry na skrzypcach u swojego nauczyciela miała okazję poznać jego syna, Michała Bądskiego. Obdarzyła go wielkim uczuciem, ale to on pierwszy zwrócił uwagę na jej urodę. Sprawił, że pierwszy raz poczuła się kobietą. Ogromnie przeżyła jego zdradę z dziewczyną z Moskwy, z którą zresztą później się ożenił. Chociaż stał się zdrajcą, pozostał jej jedyną miłością. To, co zrobił, odcisnęło trwałe piętno na życiu bohaterki, przede wszystkim na jej stosunku do ludzi, zwłaszcza do mężczyzn.

Bohaterka wyszła za mąż za człowieka, którego nie kochała, by móc się tylko na kimś wyżywać. Zawsze porównywała swą pierwszą miłość i Adama, który w jej oczach był nieporadny, pełen wad. Michał zaś był piękny, mądry i pod każdym względem doskonały. Każde zdanie męża było przez Różę negowane, szydziła z niego, nierzadko mu ubliżała. W kontaktach z innymi ludźmi, także ze swojej rodziny, ujawniała się jako osoba szorstka, bezwzględnie narzucająca swoje zdanie, obcesowa, często uparta i gniewna. Zbyt wiele przykrych doznać z przeszłości uczyniło ją podatną na nastroje, wzmogło wrażliwość i nadmierne reakcje na różne sytuacje oraz sprawiło, że była wobec innych nieufna, zanadto ostrożna, często niesprawiedliwa. Wydarzeniem, które bardzo nią wstrząsnęło, była śmierć jej ukochanego synka Kazia. Róża całkowicie wówczas odsunęła się od Boga. Według niej nie Michał, ale właśnie Bóg zawinił, kiedy została porzucona.

Róża przez całe życie czuła się niespełnioną artystką, której talent zmarnowano. Obwiniała o to Januarego, nauczyciela skrzypiec, i ciotkę za to, że pozwoliła jej uczyć się gry na instrumencie, mimo że Róża tak naprawdę bardzo chciała śpiewać. Swoją złość przelewała na rodzinę, wręcz terroryzowała bliskich. Niespełniona ambicja odbiła się na dalszym postępowaniu bohaterki. Po tym, jak dostrzegła talent u córki Marty, starała się za wszelką cenę zrealizować własne zawiedzione nadzieje poprzez jej karierę muzyczną. Rozgrywała z mężem swoją walkę kosztem córki. Jedyną osobą, którą szczerze kochała, był Władysław, ich drugi syn. Jednak to, co przeżyła w młodości, również wpłynęło na sposób wychowywania go. Władyś zawsze był na jej wezwanie, w obawie przed emocjonalnym terrorem, który Róża chętnie uprawiała.

Bohaterka, po tym, co ją spotkało, nie liczyła się z uczuciami innych. Żyła nienawiścią do ludzi, mszcząc się tym za swoje krzywdy. Zrozumiała to dopiero w dniu śmierci, sama przyznała: „Mnie nie obchodzili ludzie, ja dzika byłam, mnie obchodziła muzyka i mój ból, moja tęsknota i tajemnice”. Retrospekcje ukazują złożoność losu Róży i zarazem w jakimś stopniu wyjaśniają jej skomplikowaną osobowość. Jej reakcje i emocje są silnie uwarunkowane odległą w czasie przeszłością i cierpieniem. Czynniki określające jej życie to głównie poczucie odtrącenia, niespełnienia, konieczność osadzenia w obcym środowisku, a przede wszystkim zawiedziona miłość. To ona w gruncie rzeczy zdeterminowała charakter Róży i jej postępowanie wobec innych. Pragnęła wynagrodzić sobie krzywdy i wybrała drogę zemsty na niczemu niewinnych ludziach.

Obraz nieustannego doświadczania cierpienia przez człowieka przybliża nam także autor „Dżumy” Albert Camus. Jego powieść posiada uniwersalne przesłanie, mówiące o rozpiętości ludzkiego bólu. Dosłowne odczytanie utworu przedstawia reakcję ludzi na epidemię dżumy. Metaforyczne znaczenie powieści ukazuje natomiast bezsilność człowieka wobec nieustannej walki z potęgą zła. Epidemia dżumy w algierskim mieście Oranie jest źródłem cierpień fizycznych i psychicznych. Bohaterem, który przeżywał boleśnie rozstanie z ukochaną osobą po zamknięciu bram miasta jest Raymond Rambert – francuski dziennikarz. Zakaz korespondencji i surowe ograniczenie rozmów telefonicznych pogłębiały cierpienie powodowane tęsknotą za bliskimi. Spośród wielu bolesnych dramatów przedstawionych w powieści, najbardziej tragicznym wydaje się okrutna śmierć dziecka sędziego Othona. To niezawinione cierpienie małego chłopca wstrząsnęło wszystkich świadków, nieskuteczne w tym wypadku serum Castela wydłużyło agonię dziecka. Scena ta spotęgowała myślenie nad sensem cierpienia. Jedną z takich osób był ksiądz Paneloux, który dostrzegał religijny sens cierpienia. Bohater w swoim pierwszym kazaniu wskazał na Boskie pochodzenie dżumy jako karę za grzechy ludzi. Czas epidemii jest według niego ostrzeżeniem dla ludzi niesprawiedliwych. W obliczu kolejnych wydarzeń, czyli śmierci syna sędziego Othona, Paneloux wygłosił drugie kazanie, w którym zmienił swoje stanowisko wobec sensu cierpienia. Ksiądz przedstawił tym razem dżumę, mającą udział także w życiu ludzi niewinnych, szczególnie dzieci, jako wyzwanie mające na celu sprawdzenie siły człowieczeństwa.
Paneloux jest przykładem człowieka, który pod wpływem doświadczenia cierpienia zmienił swój stosunek do świata.

Odmienną postawę wobec sensu cierpienia na świecie przyjmuje doktor Rieux, który to nie wierzy w Boga. Walcząc ze złem od początku do końca, traktuje swój zawód jako prawdziwe powołanie. Doświadczał on wiele cierpienia w trakcie swego życia, od kłopotów finansowych i rozstania ze swą żoną, po jej śmierć. Jednak to właśnie dżuma jako obraz zła stała się powodem jego najgłębszych cierpień. Rieux, pracując w ochotniczych formacjach sanitarnych, każdego dnia spotykał się z ogromem zła, mimo to ludzkie cierpienie nadal wzbudzało jego współczucie i wskazywało na potrzebę dalszej walki. Lekarzem wstrząsnęła także śmierć synka sędziego Othona, po której umocnił się w swym osobistym proteście przeciw złu. Wkrótce po tym uświadomił sobie także, iż cierpienie jest wpisane w ludzką egzystencję. Okres epidemii stanowił dla wszystkich mieszkańców czas próby ich człowieczeństwa. W obliczu zła, stanowiącego część ich życia, musieli się nauczyć walczyć z nim. Nieustanne doświadczanie cierpienia przez człowieka staje się cechą jego egzystencji, z którą należy jednak walczyć, wynosząc doświadczenia. Stanowi to absurd życia człowieka, do którego nawiązuje między innymi filozofia egzystencjalistów.

Kolejnym przykładem wpływu cierpienia na człowieka jest utwór „Wieża” Gustawa Herlinga - Grudzińskiego. Tytułowa wieża to symbol męki i bolesnego uczucia samotności zamkniętej w niej osoby. Posługując się techniką tzw. narracji szkatułkowej, autor kreśli przed czytelnikiem dzieje trędowatego Lebbroso i jego siostry, zamkniętych i odizolowanych w wieży w Aoście. Ich losy to opowieść o chorobie, samotności i wyobcowaniu człowieka, ale także o jego pokorze i wytrwałym znoszeniu swojego cierpienia. Osamotniony po śmierci siostry Lebbroso samotnie boryka się ze swoim cierpieniem, chorobą i postępującym rozkładem ciała. Początkowo pragnie jak najszybciej zakończyć swoje życie, jednakże Biblia i pozostawiony w niej list ukochanej siostry skłaniają go do akceptacji cierpienia. Od tego momentu Lebbroso zaczyna poszukiwać Boga i dostrzegać sens swojego wypełnionego bólem i chorobą życia. Cierpienie więc powoduje, że bohater nawraca się i odnajduje w życiu sens. Przezwycięża także rozpacz i chęć samozniszczenia, odzyskując równowagę i spokój. Mimo swojej choroby potrafi dbać i troszczyć się o innych - by nie zarazić trądem innych mieszkańców Aosty nie dotyka nawet kwiatów, które hoduje.

Odmienną postawę wobec cierpienia przyjmuje drugi z bohaterów „Wieży”, sycylijski nauczyciel, który w trzęsieniu ziemi traci żonę i dzieci. Rozgoryczony i nieszczęśliwy traci wiarę w Boga i decyduje się na życie w samotności i izolacji od innych. Nie potrafi zaakceptować cierpienia i niecierpliwie czeka na śmierć, która ma uwolnić go od męki i trudów życia. Jednakże w sytuacji, gdy ma szansę oddać swe życie za innego człowieka i ocalić życie mieszkańców Aosty, zwycięża w nim instynkt życia. W tej godzinie próby okazuje się, że nie potrafi poświęcić się dla innych - tchórzliwie unika śmierci z rąk hitlerowców, a zamiast niego życie oddaje proboszcz wioski. U Herlinga-Grudzińskiego cierpienie to swoisty sprawdzian ludzkiego charakteru i miernik człowieczeństwa.

W literaturze współczesnej wiele uwagi poświęca się na cierpienie, które jest najbliżej każdego człowieka. To cierpienie w najbliższym środowisku – we własnym domu, wśród grona znajomych. Wiele mówi się ostatnio o przemocy w rodzinie i znęcaniu się nad dziećmi. Taki temat porusza między innymi powieść „Gnój” Wojciecha Kuczoka. Jest to opowieść o rodzinnym piekle widzianym oczami dziecięcego bohatera, które jest jednocześnie obiektem przemocy i jej obserwatorem. Narrator opisuje rodzinny rytuał: metodyczne, przypominające tresurę bicie, które jest wyłącznie przyspieszonym kursem buntu i nienawiści. Gnój to studium rodzinnych patologii, przede wszystkim kalekiego ojcostwa – niedojrzałego emocjonalnie, niezdolnego do dialogu, a także widziana oczami dziecka panorama współczesnego Śląska.

Książka Kuczoka pokazuje dorastanie młodego człowieka od najmłodszych lat do chwili ukształtowania psychiki. Mały K. – bezimienny bohater „Gnoju” jest jedynakiem, więc wszystkie wychowawcze możliwości i starania rodziców zwrócone są właśnie ku niemu. Chłopiec podlega systematycznej tresurze. Każdy jego ruch cechuje ostrożność – nigdy nie jest pewien, co może być oznaką „niegrzeczności” i tym samym zasługiwać na karę wymierzaną znienawidzonym pejczem. Życie małego K. znamionuje cierpienie i strach, wszczepiony w domu tak dobrze, że nie opuszcza go również poza nim – szkoła, droga do niej, sanatorium – wszystkie miejsca, w których się znajduje, okazują się kryć jakieś niebezpieczeństwo. Ciągłe bezpodstawne kłótnie rodziców wzmagają w chłopcu pragnienie, aby własny dom unicestwić. Marzeniem dziecka jest nadejście wojny, która pochłonie tylko jedną ofiarę - Starego K. Pod wpływem nieustannie odczuwanego leku i niepewności psychika dorastającego dziecka zostaje zniszczona. Książkę kończy wyznanie bohatera, stał się dorosłym człowiekiem, wolnym od ucisku, ale cień tego domu wciąż kładzie się na jego życiu i ciągnie wytrwale, gdziekolwiek ten nie będzie przed tym cieniem uciekał. Największy dramat tej powieści tkwi właśnie w tym, że mamy wręcz pewność, że syn pójdzie w ślady ojca, że tego genetycznego obciążenia nie da się pozbyć raz na zawsze.

Zaprezentowane przeze mnie przykłady ukazały, jak różnie doświadczone cierpienie może wpływać na człowieka. Począwszy od Róży Żabczyńskiej, której niespełniona miłość i niezaspokojone ambicje, spowodowały, ze zarówno jej, jak i jej bliskich życie było pasmem udręki, poprzez bohaterów „Dżumy”, którzy musieli przeciwstawić się zarazie jako złu, po małego K., którego trauma dzieciństwa nie będzie opuszczać przez całe życie. Wspólną cechą bohaterów jest fakt, iż cierpienie zawsze w jakimś stopniu odbija się na ich dalszym życiu. Nie mogą również przejść obok niego obojętnie. Człowiek nie jest w stanie tak po prostu zapomnieć, że spotkało go coś złego. Jednak to od jego charakteru zależy, czy się podda i straci chęć do życia i walki o szczęście i sens życia, czy może odbierze to jako bodziec pobudzający do wyciągnięcia pewnych wniosków. W psychice człowieka dotkniętego przez los zachodzą także pozytywne zmiany, ponieważ wiadomo, że to właśnie przykre przeżycia kształtują charakter i wzbogacają ludzi wewnętrznie. Dlatego też ich wpływ na życie nie zawsze musi być negatywny.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.