Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Niezawinione cierpienie i próba odpowiedzi na odwiecznie nurtujące ludzi pytanie o sens i powody ludzkich cierpień towarzyszyły ludzkości od początku. Motyw niezawinionego cierpienia pojawia się po raz pierwszy w Biblii, w której opisana została historia niewinnie ukaranego Hioba. W tradycji chrześcijańskiej fizyczne i psychiczne cierpienia uważane były jako kara za grzechy. Rzadko ludzie upatrywali w w nim wystawienia na próbę wiary. W kolejnych epokach w obliczu zarówno jednostkowych, jak i zbiorowych przykładów bólu, rozpaczy, poczucia straty czy niesprawiedliwości autorzy nie pozostawali obojętni. Próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki. Niektóre z ich przemyśleń przedstawię w swojej prezentacji.

Hiob - bohater biblijnego Starego Testamentu - to najdawniejszy bohater, który choć był bez winy cierpiał zarówno psychicznie, jak i fizycznie. Biblijna historia opowiada o tragicznych wydarzeniach, które spadają nagle, nie wiadomo dlaczego i za co. Gdyby odpowiedź na te pytania była prosta, nieszczęścia dotykałyby tylko złoczyńców i grzeszników, a ludzie bogobojni i uczciwi mogliby spać spokojnie. Niestety tak nie jest. Każdy chrześcijanin zna historię Hioba, człowieka szczęśliwego i prawego, który został, bez żadnej winy ze swojej strony, tragicznie doświadczony. Mężczyzna żył zgodnie z prawem ziemskim i boskim. Unikał zła. Był bardzo pobożny. Składał Bogu ofiary i oddawał mu cześć. Bóg uważał Hioba za swoją chlubę i wiernego sługę. Jednak za namową szatana Hiob został wystawiony na próbę. Pan chciał udowodnić, że pobożność nie wynikła jedynie z wdzięczności za okazywane łaski. Jednego dnia bohater stracił cały majątek: Sabejczycy porwali mu woły i oślice, piorun spalił owce. Chaldejczycy zabrali wielbłądy, a jego liczni słudzy zostali pozabijani. Synowie i córki zginęli pod gruzami domu, który zniszczył „szalony wicher pustyni”. Zrozpaczony Hiob nie wiedział, że wszystkie te nieszczęścia są wynikiem zakładu między Bogiem a szatanem. Hiob cierpiał, rwał szaty. Oddał jednak pokłon Bogu - na znak boleści i pokuty ogolił głowę. Godził się z wolą Pana, chwalił Jego imię i nie winił za swoje krzywdy. Potwierdziła się opinia Boga. Szatan nie dał jednak za wygraną. Twierdził, że Hiob się załamie, jeśli Bóg pozbawi go zdrowia.

Hioba dotknęła okrutna choroba – trąd. Chorobę tę traktowano jako karę za szczególnie ciężkie grzechy. Hiob stracił szacunek ludzi. Jego ciało gniło, pokrywały go wrzody i strupy. Żona nie mogła patrzeć na cierpienie męża. Zrozpaczona rzekła „złorzecz Bogu i umieraj”!. Mąż jednak trwał w swojej prawości i wierze. Nie grzeszył złym słowem przeciw Bogu. I dobre i złe doświadczenia przyjął jako dar od Stwórcy. Najbliżsi przyjaciele byli przekonani o jego winie. Sugerowali, że cierpienie stanowiło karę za grzechy i nieprawość. Hiob przysięgał, że cierpi niewinnie. Sprzeciwiał się osądom przyjaciół i choć narzekał na swój los, ciągle wierzył w sprawiedliwość Boga. Za swoją stałość został sowicie wynagrodzony: odzyskał majątek, doczekał się potomstwa i dożył późnej starości.

Księga Hioba stawia pytanie o sens niezawinionego cierpienia. Jedną z odpowiedzi, jaką można w niej odnaleźć, to ujęcie go jako próby, której Bóg poddaje człowieka, by go sprawdzić. Hiob mimo nieszczęść nie załamał się, zachował wiarę i ufność, więc Pan go wynagrodził. Człowiek w swoim cierpieniu deklaruje się, czy ufa Bogu, czy jest przeciw Stwórcy. Cała opowieść wskazuje, że jednak lepiej być bogobojnym i uczciwym człowiekiem. Taki bowiem, w przeciwieństwie do grzesznika, chociaż cierpienia nie uniknie, to jednak osiąga spokój i nie ma sobie nic do zarzucenia.

Utworem, według mnie istotnym przy omówieniu tematu, jest cykl opowiadań autorstwa Zofii Nałkowskiej „Medaliony”. Materiał do swej książki autorka zebrała w czasie prac w Głównej Komisji Badań Zbrodni Hitlerowskich w 1945 roku. Cykl ten składa się z ośmiu opowiadań. Każde z nich to graniczące z reportażem sprawozdanie z wydarzeń wojennych. Kolejne stronice lektury odkrywają przed nami wstrząsające wydarzenia, które miały miejsce w przeszłości. Poznajemy losy dzieci skazanych na śmierć, zwiedzamy fabrykę, w której z ludzkich szczątków produkowane jest mydło, odkrywamy cierpienie więźniarek w transporcie. Trudno jest dokonać selekcji, wybrać to opowiadanie, w którym cierpienie i śmierć przeważa. Cała literatura łagrowa czy lagrowa pokazuje nam obraz okrutnych wydarzeń, które były związane z niewyobrażalnym bólem i mękami. To obraz cierpienia żołnierzy, więźniów wojennych, prześladowanych Żydów, osieroconych dzieci. Większość z nich była niewinna, niczym nie zasłużyła sobie na tragiczny los i niewyobrażalne udręki. I to na co zwraca uwagę Nałkowska – „ludzie ludziom zgotowali ten los”. Okazuje się, że ogromne cierpienie zadają sobie wzajemnie ludzie właśnie. Na pytanie - „dlaczego?” - nikt chyba nie potrafi odpowiedzieć. Podczas wojny cierpienie i śmierć dotyka często przypadkowych ludzi. Nie ważne, jakiego ktoś jest wyznania, płci, narodowości. Często cierpią i giną osoby wartościowe, ufające w boską sprawiedliwość. W kontekście „Medalionów”, ale i całej literatury wojennej współczesnym Hiobem nazwać można całe pokolenie niewinnych osób, które cierpiały lub poniosły śmierć podczas II wojny światowej.

Książką poświęconą wojennym wydarzeniom i cierpieniu jest również „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall. Autorka w rozmowie z uczestnikiem powstania w warszawskiego Markiem Edelmanem porusza również kwestie reakcji ludzi na niezawinione cierpienie i ich stosunku do Boga. Tytuł utworu w odniesieniu do okupacyjnej rzeczywistości można interpretować jako dążenie do wyboru rodzaju śmierci, uprzedzenia Boga w jego decyzjach. Nim Bóg „wyda” wyrok, należy być pierwszym i samemu rozstrzygnąć, w jaki sposób chce się umrzeć. Powojenne losy doktora oraz wybór profesji lekarza ściśle łączą się z czasami okupacji, są jej następstwem. Zadaniem Edelmana w getcie było stanie w bramie na Umschlagplatzu i wychwytywanie jednostek z tłumu, a następnie wyprowadzanie ich jako chorych. Widział wtedy przemarsz czterystu tysięcy ludzi skazanych na zagładę. Nie mógł wiele uczynić. Pozostawał bierny.

Pracę lekarza podjął w odwecie za śmierć. W getcie nie miał zbytnich szans na ratowanie życia, jako kardiochirurg ma ich dużo więcej. I choć zdaje sobie sprawę, że nie zawsze może mu się to udać, podejmuje ryzyko. Wie, że jeżeli nie uda mu się przedłużyć życia pacjentowi, to jest w stanie zapewnić mu godną śmierć. Tam wszyscy pogodzeni byli ze swoim losem i niewielu można było uratować, teraz jest inaczej, bo wiele zależy od niego. Jeżeli, choć na trochę przedłuży ludzkie istnienie, tym samym stwarza człowiekowi kolejną szansę życia - szansę na poznanie i doświadczanie tego, co wartościowe: miłości, przyjaźni. Nikt z jego pacjentów nie był winny swojej choroby i związanego z nią cierpienia. Rola doktora Edelmana miała charakter metafizyczny. Bohater reportażu mówi, że: „Nigdy nie ma pewności, czy wygra się walkę ze Stwórcą, zwłaszcza, że On czasami nie szczędzi małych złośliwości, bywa nieprzewidywalny, ale być może czegoś nie zauważy – coś przeoczy, wtedy można wykorzystać okazję i ubiec Go i niczym On podarować szansę życia”. Edelman, mimo doświadczeń wojennych, grozy okupacji i bliskości śmierci, nie utracił wiary w Boga, tak jak było to w przypadku ojca Mietka Dąba, który niegdyś rzekł: „Jaki Bóg?! Ty nie widzisz, co się dzieje? Ty nie widzisz, że Boga już dawno tu nie ma? A jeżeli nawet jest (...) to on jest po ich stronie.” Doktor ma wrażenie stałej obecności Boga, a on sam jest w pewnym sensie jego sługą, partnerem i graczem. Rozumie, że nikt nie zasłużył na przedwczesną śmierć i stara się pomóc ludziom przezwyciężyć chorobę. Ulżyć w cierpieniu, które spadło na nich przypadkiem.

Obraz nieustannego doświadczania cierpienia przez człowieka przybliża nam także autor „Dżumy” Albert Camus. Jego powieść posiada uniwersalne przesłanie, mówiące o rozpiętości ludzkiego bólu. Dosłowne odczytanie utworu przedstawia reakcję ludzi na epidemię dżumy. Metaforyczne znaczenie powieści ukazuje natomiast bezsilność człowieka wobec nieustannej walki z potęgą zła oraz wobec samej egzystencji człowieka. Epidemia dżumy w algierskim mieście Oranie jest źródłem cierpień fizycznych i psychicznych. Opis natury, która została tutaj pozbawiona swej „duszy” oraz reakcji mieszkańców stanowi odzwierciedlenie doświadczeń cierpienia w obliczu zagłady. Mieszkańcy czuli się ludźmi uwięzionymi we własnym rodzinnym mieście. Byli zniecierpliwienie teraźniejszością, nastawieni wrogo do przeszłości i pozbawieni przyszłości. Niesprawiedliwe cierpienie, które niespodziewanie ogarnęło wszystkich mieszkańców, łączyło ich w bólu. Epidemia przynosiła także zarażonym męki fizyczne, różne w zależności od rodzaju dżumy. Spośród wielu bolesnych dramatów przedstawionych w powieści, najbardziej tragicznym wydaje się okrutna śmierć dziecka sędziego Othona. To niezawinione cierpienie małego chłopca wstrząsnęło wszystkich świadków, nieskuteczne w tym wypadku serum Castela wydłużyło agonię dziecka. Scena ta spotęgowała myślenie nad sensem cierpienia. Jedną z takich osób był ksiądz Paneloux, który dostrzegał religijny sens cierpienia. Bohater w swoim pierwszym kazaniu wskazał na Boskie pochodzenie dżumy jako karę za grzechy ludzi. Czas epidemii jest według niego ostrzeżeniem dla ludzi niesprawiedliwych. W obliczu śmierci syna sędziego Othona, Paneloux wygłosił drugie kazanie, w którym zmienił swoje stanowisko wobec sensu cierpienia. Ksiądz przedstawił tym razem dżumę, mającą udział także w życiu ludzi niewinnych, szczególnie dzieci, jako wyzwanie mające na celu sprawdzenie siły człowieczeństwa. Wskazał na religijny sens cierpienia, które zostało zesłane przez Boga i należy przyjąć je z pokorą i starać się zwalczać jego przyczyny. Paneloux jest przykładem człowieka, który pod wpływem doświadczenia cierpienia zmienił swój stosunek do świata.

„Gdyby nie było w życiu ludzkim na ziemi rzeczy, wobec których nasza wyobraźnia rozkłada ręce, musielibyśmy w końcu złorzeczyć rozpaczy przenikającej literaturę zamiast szukać w jej utworach nadziei” właśnie te słowa z „Wieży” Gustawa Herlinga – Grudzińskiego są dobrym cytatem do przedstawienia bohaterów tego opowiadania. Autor swoich bohaterów przedstawia w ciężkich sytuacjach życiowych jak trąd, utrata bliskich, samotność, obłęd – czyli można powiedzieć wobec cierpienia i śmierci, które spadły na nich bez powodu. Autor sytuuje tutaj losy dwu bohaterów: Lebrossa - skazanego na samotność i wygnanie, trędowatego oraz emerytowanego nauczyciela, który stracił całą rodzinę w trzęsieniu ziemi i żyje tylko myślą o śmierci. Obydwaj zostali dotknięci niezawinionym nieszczęściem, Lebrosso jest jakby przedłużeniem religijnej postawy Hioba, nie ustaje w modlitwie i ufa Bogu, natomiast nauczyciel podobnie jak Hiob cierpi z powodu utraty rodziny. Lebrosso choć jest samotny i cierpi z tego powodu, to nie myśli o sobie lecz o innych. Nie spotyka się z ludźmi, bo nie chce ich zarazić. Hoduje róże, lecz ich nie dotyka, by dzieci, które do niego przychodzą, mogły je zrywać. Lebrosso trwa w swojej niedoli, ale na widok dzieci w swoim ogrodzie cieszy się. Nauczyciel natomiast żyje w samotności z własnego wyboru, izoluje się od ludzi. Nie chciał się widzieć nawet z odwiedzającym go księdzem, czeka na śmierć i nie potrzebuje religii. Lebrosso również myśli o śmierci, w momencie po śmierci ukochanej siostry, także dotkniętej trądem, zawładnęła nim wściekłość i próbuje podpalić wieżę oraz siebie. Uratowała go Biblia pozostawiona przez siostrę i jej miłość do niego. Po tym cały dzień spędził na czytaniu „Księgi Hioba”. W celi Lebrossa narrator znalazł krzyż zdarty rdzą. Ciało Ukrzyżowanego wygląda jakby był cały we wrzodach, Chrystus zamiast korony cierniowej ma na głowie jakąś obręcz żelazną wyglądającą jak obrączka ślubna. Grudziński ukazuje także, ze Lebrosso cierpi tak jak Chrystus na krzyżu. Korona cierniowa i krzyż maja tu duże znaczenie, gdyż obydwa te przedmioty oznaczają ból, cierpienie, męczeństwo. Dobrze opisują to słowa kardynała Stefana Wyszyńskiego: „Nie trzeba czekać aż zdejmą krzyż z naszych ramion; Wystarczy się z nim pogodzić, a już jest lżej.” Lebrosso jak Chrystus pogodził się ze swoim losem i dlatego łatwiej mu było żyć. Opowiadanie to nie daje gotowych odpowiedzi, nie ocenia. Pokazuje jedynie pewne sytuacje, które jednych przerażają, innych wzruszają, dla jeszcze innych będą żywym obrazem ich własnych przeżyć.

Wszystkie przedstawione przeze mnie dzieła łączy motyw niezawinionego cierpienia. Problem cierpienia jego przyczyn skutków, jak także wymowa cierpienia to problem uniwersalny, ponadczasowy dlatego tak bardzo popularny i chętnie przedstawiany przez artystów. Po II wojnie światowej cierpienie i pytanie o jego sens stały się bardzo aktualne. Niestety, jak widać z późniejszych utworów szok wojenny nie spowodował moralnego przebudzenia, a niezawinione cierpienie nadal towarzyszy człowiekowi. Przedstawione dzieła nie dają odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące sensu ludzkiej udręki, jednak zmuszają odbiorcę do zastanowienia się nad tym tematem. Radę jak poradzić sobie z przeciwnościami losu, jak nie poddawać się załamaniom możemy odnaleźć w utworze Zbigniewa Herberta „Pan Cogito rozmyśla o cierpieniu”: „należy zgodzić się pochylić łagodnie głowę nie załamywać rąk posługiwać się cierpieniem w miarę łagodnie jak protezą bez fałszywego wstydu ale także bez niepotrzebnej pychy”. Podmiot liryczny prezentuje „postawę wyprostowaną”, która polega na zachowaniu godności i odwagi, niezależnie od sytuacji i postaw innych ludzi.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.