Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw lagrów i łagrów


Człowiek w sytuacji granicznej. Analiza postaw bohaterów literatury obozowej

Ocena punktowa: 20/20
Liczba stron: 5
Bibliografia: TAK
Ramowy plan: TAK

Multimedia:
brak



Określenie problemu:

Różnorodność czynników wpływających na postawy człowieka w obozie koncentracyjnym.

Obozy koncentracyjne to miejsca odosobnienia ludzi uznanych za wrogich przez dany reżim. Pierwsze obozy zorganizowali Anglicy po wojnach burskich w XIX wieku, używając do ich ochrony skautów. Na masową skalę obozy powstały w XX wieku. Organizowali je bolszewicy oraz hitlerowcy. Doświadczenia więźniów stały się tematem literackim, stąd też mówi się o literaturze obozowej. Jest ona niezwykle obfita, liczy już kilkaset pozycji. Są to zarówno bogate dokumentacje faktograficzne i opracowania naukowe, jak i książki poświęcone losom więźniów znajdujących się w sytuacji granicznej. Wśród przedstawicieli tego rodzaju piśmiennictwa wymienia się m.in: Zofię Nałkowską, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Tadeusza Borowskiego, Sewerynę Szmaglewską, Igora Newerly’ego, Aleksandra Sołżenicyna i wielu innych. Analizując teksty opisujące rzeczywistość obozów koncentracyjnych warto się zastanowić, jakie czynniki wpływały na przetrwanie człowieka w tych miejscach. Każda z książek przynosi nowe informacje i przez to staje się cennym dokumentem. W swojej prezentacji przedstawię różnorodne postawy ludzi znajdujących


Ciekawym przykładem utworu jest tekst Aleksandra Sołżenicyna „Jeden dzień Iwana Denisowicza”. Główny bohater przebywa w łagrze od 1941 roku. By przeżyć w nieludzkich warunkach, wypracował sobie własną filozofię przetrwania. Były to zasady, których przestrzeganie pozwoliło utrzymać się przy życiu. Iwan Denisowicz Szuchow wiedział na przykład, że zawsze należało pokazywać się w tłumie, nigdy w pojedynkę. Jednemu człowiekowi można było bowiem dać dodatkową pracę lub wyładować na nim złość. Bohater pamiętał również, by na pięć kroków przed strażnikiem zdejmować czapkę i by dbać o czytelność numeru, który nosi się na waciaku. Dlatego też często prosił obozowego malarza o poprawienie numeru. Innymi zasadami Denisowicza były cierpliwość i opanowanie. Wiedział, że w czasie rewizji należało milczeć, nigdy nie być natarczywym, a raczej przyjmować postawę proszącą. Wszystkie kontrole należało tak przetrwać, by nie ściągnąć na siebie podejrzenia lub gniewu. Sposobem na przetrwanie w obozie było także „trzymanie” z brygadzistą. On, bowiem dbał o jedzenie. Zasada brzmiała - „nie oszukuj brygadzisty, wtedy przeżyjesz”. Ważnym czynnikiem umożliwiającym przetrwanie w łagrze było jedzenie. Spożywanie posiłków odbywało się według określonych zasad. Należało dzielić racje chleba tak, by zawsze zostawić kawałek na później. Szuchow zaszywał go w sienniku. Jeść trzeba było również pomału i zawsze zostawić skórkę od chleba, którą można było dokładnie wyczyścić miskę: „Bo żadną łyżką miski po kaszy tak nie wyczyścisz jak chlebem”. Jedzenie w obozie było chwilą świętą, podczas której nic się nie mówiło i zdejmowało się czapkę. Denisowicz podsumował posiłki słowami: „Oto ta krótka chwila, dla której żyje zek”. Innym sposobem na przetrwanie w obozie była umiejętność przechytrzenia pozostałych więźniów. Szuchow wiedział, jak zarobić na podwójny posiłek i jak „podprowadzić” dwie miski zupy w stołówce. Przetrwanie wiązało się również z oszczędzaniem własnych sił. Denisowicz, by się nie przeziębić w czasie wielkich mrozów, zakładał na usta i nos szmatkę, wiążąc ją z tyłu na karku. W ten sposób chronił gardło i płuca przed trzydziestostopniowym mrozem. Receptą na przetrwanie bohatera była również praca. Co prawda otępiała ona człowieka i wyniszczała go fizycznie, ale przynosiła zapomnienie, a wieczorem - twardy sen regenerujący siły. Ponadto dzięki pracy można było dostać podwójną rację chleba. Dzięki tym zasadom Iwan Denisowicza Szuchow mógł przetrwać w łagrze, a jednocześnie nie zatracić swojego człowieczeństwa.

strona:    1    2    3    4    5  





Obraz okrucieństw wojny na wybranych przykładach literatury lagrowej i łagrowej

Ocena:
20/20
Teza: Literatura łagrowa i lagrowa nie powinna jedynie uświadamiać o ogromie cierpienia, powinna również być przestrogą na przyszłość.

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalna kompozycja pracy, przemyślana i konsekwentnie poprowadzona. Dojrzałe przemyślenia.

Człowiek w sytuacji granicznej. Analiza postaw bohaterów literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodność czynników wpływających na postawy człowieka w obozie koncentracyjnym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i ramowy plan wypowiedzi.

Różne formy przetrwania w łagrach i obozach koncentracyjnych. Omów temat na podstawie wybranych utworów literatury powojennej

Ocena:
20/20
Teza: Relacje ludzi, którzy przeżyli pobyt w łagrach lub lagrach w literaturze powojennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca płynna, przemyślana. Dojrzałe argumenty i wnioski.

Ludzie XX wieku w sytuacjach ekstremalnych. Omów problem, odwołując się do utworów Borowskiego, Nałkowskiej, Herlinga-Grudzińskiego, Moczarskiego i Krall

Ocena:
20/20
Teza: Najbardziej poruszające literackie przykłady stłamszenia wolności i godności ludzkiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni wyczerpuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Obóz Auschwitz we wspomnieniach więźniów

Ocena:
20/20
Teza: Obóz Auschwitz jako miejsce kaźni i nieme świadectwo ludobójstwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, poprawnie ujęte poszczególne elementy obozowego życia.

Zanalizuj postawy człowieka w sytuacji ekstremalnej na przykładzie literatury obozowej

Ocena:
20/20
Teza: Na zmiany w zachowaniu i postawy w sytuacji ekstremalnej ma wpływ trwanie sytuacji stresogennej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwie i szczegółowo opisuje postawy człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Poprawnie dobrana literatura obozowa, czytelny wstęp i zakończenie.

Postawy więźniów obozów koncentracyjnych w utworach literatury polskiej i obcej

Ocena:
20/20
Teza: W powojennej literaturze odnajdziemy zapisy poświęcone postawom więźniów w obozach hitlerowskich oraz stalinowskich.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Proza wobec doświadczeń hitlerowskich obozów koncentracyjnych i sowieckich lagrów. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Rzeczywistość koncentracyjna jako specyficzna kategoria „Innego świata” oraz katastroficzny kres cywilizacji i historii.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca kompleksowa, oparta na solidnych przykładach, spójna.

Moralność obozowa a moralność ludzi wolnych. Rozważ problem w odniesieniu do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie ceny jaką kosztowało zachowanie moralności w obozie, a także podejścia do kwestii moralnych twórców powojennych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa. Opisuje kwestie związane z moralnością w literaturze obozowej i powojennej. Dojrzałe wnioski.

Próby ocalenia człowieczeństwa na przykładzie literatury łagrowej i lagrowej. Przedstaw temat na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Przez obozy przewinęły się miliony ludzi, a każdy z nich przyjmował inną postawę wobec mechanizmu, z jakim przyszło mu się zmierzyć. Nie sposób ocenić rzeczywistości obozowej współczesną miarą.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo ciekawie poprowadzona praca, oryginalna kompozycja, wiele przykładów literackich.

Próby zachowania moralności podczas wojny i okupacji. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Żadne warunki nie zwalniają człowieka od jego obowiązków moralnych, nawet podczas wojny, a spełniając je wobec innych może osiągnąć szczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. Liczne przykłady literackie, ukazujące różnorodność przedstawionego problemu.

Obraz hitlerowskich obozów i sowieckich łagrów w literaturze XX wieku. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Hitlerowskie obozy koncentracyjne i sowieckie łagry były konsekwencją systemu totalitarnego, miejscem cierpień milionów niewinnych ofiar i masowego ludobójstwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje sytuację w obozach i łagrach. Odnosi się do licznych pozycji literackich.

Problemy moralne bohaterów Innego świata i opowiadań Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Ocena:
19/20
Teza: Bohaterowie Innego świata i opowiadań Gustawa Herlinga-Grudzińskiego pomimo nieludzkich warunków życia zachowują swój własny system wartości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo dobra. Wywód logiczny i bogato uargumentowany. Poprawnie dobrana bibliografia.

Motyw zsyłki i katorgi w literaturze i XIX i XX wieku

Ocena:
19/20
Teza: Literatura XIX i XX wieku przedstawia bohaterów skazanych na zsyłkę, łagier, którzy potwierdzają twierdzenie Marii Dąbrowskiej, że „warunki są tylko warunkami, a człowiek jest aż człowiekiem”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca porusza wyjątkowy temat i przedstawia go bardzo szczegółowo. Poprawnie dobrane lektury.

Losy jednostek w obozach koncentracyjnych. Omów na przykładzie wybranej literatury obozowej

Ocena:
18/20
Teza: Literatura obozowa stanowi do dziś cenny dokument tamtych dni. Jej autorzy nie oskarżają człowieka, który za wszelką cenę stara się przeżyć, lecz system, który doprowadził do powstania obozów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w sposób poprawny realizuje temat, przejrzysta, zwięzła i spójna. Właściwie dobrana bibliografia.

Poszukiwanie prawdy o życiu autora w dziełach Gustawa Herlinga-Grudzińskiego

Ocena:
18/20
Teza: Gustaw Herling-Grudziński obdarowuje postaci swoich utworów sumą własnych przeżyć, doświadczeń i w ten sposób daje świadectwo własnych poglądów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, przedstawia szeroki wachlarz literackich kreacji Grudzińskiego. Poprawna bibliografia, bogate wnioski.

Obozowa codzienność na podstawie prozy lagrowej i łagrowej

Ocena:
18/20
Teza: Literatura obozowa stanowi ważne świadectwo życia i sposobów przetrwania w łagrach i lagrach.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat przedstawiono zwięźle na podstawie odpowiednio dobranej tematyki. Ciekawa kompozycja.