Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw Polski i Polaków


Polskie wady narodowe w literaturze różnych epok literackich. Omów sposoby ich przedstawiania na wybranych utworach literackich

Jednym z ważnych tematów, jakie od wieków podejmowali pisarze i poeci poszczególnych epok, była ojczyzna i mieszkający w niej rodacy. Pisarze różnie postrzegali kraj i jego mieszkańców, i, w zależności od własnych postaw, orientacji ideowych i politycznych, formułowali oceny, które wyrażali na kartach swoich utworów. Literackie rozmowy o Polsce to głównie rozważania o przeszłości ojczyzny (narodowych tradycjach, ale i krytycznie ocenianej anachronicznej polskości), jej teraźniejszości i przyszłości, o zaletach, ale przede wszystkim wadach rodaków, o ich narodowym charakterze. Poprzez przedstawianie narodowych przywar twórcy polscy nie pragnęli obrazić swych rodaków, ale podkreślić błędy jakie popełniają by uniknąć ich na przyszłość. W swojej prezentacji ukażę kilka charakterystycznych wad, które w większości nie zmieniły się mimo upływu kolejnych wieków.

W dawnych epokach najwięcej win twórcy przypisują polskiej szlachcie. Pyszna szlachta w siedemnastowiecznej Rzeczypospolitej czuła się wyróżnioną grupą społeczną i identyfikowała się wyłącznie ze swoją warstwą, zamiast, jak wymaga patriotyzm - ze swoim narodem i ojczyzną. Z prawdziwym mistrzostwem i zachowaniem wszelkich realiów nakreślił obraz życia szlachecko - ziemiańskiego barokowy twórca - Wacław Potocki - w wierszu „Nierządem Polska stoi”. Już w pierwszych słowach autor sugeruje, że gdyby znalazł się w przedstawianych czasach przodek, natychmiast pragnąłby uciec:
„Nierządem, powiedział ktoś dawno, Polska stoi;
Gdyby dziś pojźrał z grobu po ojczyźnie swojej,
zawołałby co gardła: Wracam znowu skadem,
Żebym tak srogim z Polską nie ginął nierzadem!”
Potocki postrzegał negatywny wpływ wad szlachty na sytuację polityczną i społeczną całego państwa, co stało się powodem rozprężenia. Co roku zmieniają się prawa i konstytucje. Prawo jest niesprawiedliwe wobec obywateli: surowe dla ludzi ubogich lub niskiego stanu, a pobłażliwe dla możnych. Tylko najuboższa szlachta zmuszona jest do płacenia podatków, dlatego często bankrutuje i emigruje do obcych krajów. Tak rządzone państwo wymaga gruntownej naprawy, inaczej grozi mu zagłada. Poeta obwinia szlachtę za warcholstwo, pieniactwo i prywatę. Wiersz jest wołaniem o zmianę postępowania, apelem do pysznej szlachty, aby wzbudziła w sobie choć odrobinę patriotyzmu. Potocki wykazuje dużą troskę o dobro kraju i nawołuje do czujności, bowiem widzi niebezpieczeństwo grożące ze strony silnych sąsiadów, nawet utratę wolności ojczyzny, dlatego ostrzega przed tym rodaków.

Patrząc na wypadki drugiej połowy XVIII w., widać, z jakimi problemami przyszło się zmagać ludziom oświecenia – epoki odkrycia naturalnego światła rozumu. Największy poeta tej epoki - Ignacy Krasicki w swojej twórczości ukazał życie Polski XVIII-wiecznej w najrozmaitszych jego przejawach. Stając po stronie postępu, potraktował literaturę jako narzędzie walki z ciemnotą umysłową, zepsuciem obyczajów, upadkiem moralności, sarmatyzmem. Usiłował naprawić społeczeństwo zarówno pod względem umysłowym, jak i moralnym. Pełny obraz sytuacji panującej w społeczeństwie polskim zawarł w pełnej goryczy, złości i żalu satyrze „Świat zepsuty”.

Utwór robi wrażenie generalnego ataku, szarży uderzającej we wszystko i we wszystkich. Jest wyrazem oburzenia autora z powodu degradacji uświęconego tradycją systemu wartości. Jakie zatem przejawy zepsucia autor wytyka i potępia? Wymienienie ich wszystkich równałoby się z koniecznością przytoczenia całego tekstu, utwór jest bowiem krytyczna kroniką błędów i wad Polaków. Godne potępienia są wszechobecne „matactwa i łgarstwa”, „zuchwałość”, „nierząd, rozpusta, występki szkaradne”, „lubieżność”, bezbożność, bezwzględne dążenie do zysku, niezgoda w rodzinie i w stosunkach między przyjaciółmi. Krasicki prezentuje współczesny świat, w którym „jad się szerzy”, pełno ksiąg bezbożnych, pełno mistrzów zuchwałych, pełno uczniów zdrożnych; świat, w którym „wzgardziły jarzmem cnoty i żony, i męże”, w którym „wadzą się przyjaciele, bracia nienawidzą”.

Nagromadzenie objawów zła, ostre tempo kazania, powoływanie się na lepszą przyszłość, na brzydotę zbrodni, apele o rzetelną poprawę, wreszcie - przyznanie się do win całego pokolenia słowami:
„Zewsząd cię zasłużona dolegliwość ściska;
Sameś sprawcą twych losów.” – wywołuje w czytelniku atmosferę przygnębienia i grozy.
Krasicki spogląda na współczesny mu zepsuty świat oczyma człowieka przewidującego. Pojawia się złowróżbna przestroga:
„(...) Zdrożne obyczaje,
Krnąbrność, nierząd, rozpusta, zbytki gubią kraje.”
Autor prorokuje zatem upadek społeczeństwa, które uległo demoralizacji.

W przejmującym tonie w finale satyry zdaje się dźwięczeć smutek zawarty w aluzji do niedawnej katastrofy pierwszego rozbioru. Dydaktyczny i propagandowy charakter „Świata zepsutego” wymagał jednak zakończenia utrzymanego w innym, pogodniejszym duchu, wymagał pointy optymistycznej:
„Grozi burza, grzmi niebo; okręt nie zatonie,
Majtki, zgodne z żeglarzem, gdy staną w obronie;
A choć bezpieczniej okręt opuścić i płynąć,
Podściwiej być w okręcie, ocalić lub zginąć.”
Zakończenie satyry ma charakter lirycznego apelu o wiarę w przyszłość, o przezwyciężenie rozpaczy, a zarazem apelu o szeroko rozumianą zgodę: w polityce, między społeczeństwem a królem, wreszcie o solidarność narodową na walczącym okręcie. Krasicki, apelując do społeczeństwa o poprawę, prorokuje jego upadek w wypadku gdy ta poprawa nie nastąpi.

Kolejnym utworem, w którym autor ocenia polskie społeczeństwo, jest „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego. Genezę dramatu stanowią, prawdziwe wydarzenia, a mianowicie ślub poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną. Wyspiański był obecny na weselu przyjaciela. Ze wspomnień gości weselnych wynika, że całą zabawę spędził, cicho stojąc w drzwiach. Tadeusz Boy-Żeleński w „Plotce o weselu” pisze: „Obok wrzało weselisko, huczały tańce, a tu do tej izby raz po raz wchodziło po parę osób, raz po raz dolatywał do jego uszu strzęp rozmowy. I tam ujrzał i usłyszał swoją sztukę.” W dniu premiery okazało się, że w dramacie występują autentyczne postacie.

W bronowickiej chacie zgromadzone zostały dwie, najważniejsze według autora, warstwy społeczne: inteligencja i chłopi. Przedstawicielami inteligencji byli między innymi: Pan Młody, Gospodarz, Dziennikarz, Radczyni, natomiast chłopów reprezentowali na przykład Czepiec czy Jasiek. Już pierwsza scena aktu I ukazuje obraz obydwu grup. Dziennikarz uważa się za lepszego, dlatego zwraca się do Czepca z ironią, traktując go jak osobę ograniczoną, mającą rozeznanie tylko w tym, co dzieje się na wsi. Twierdzi, że chłopi powinni urzeczywistniać ideę „wsi spokojnej” Kochanowskiego i nie mieszać się do polityki.

Mimo pozornego sojuszu obydwu grup społecznych wspomnienie rabacji galicyjskiej nie pozwala na porozumienie chłopów z inteligentami. Radczyni, reprezentująca inteligencję, czyli klasę społeczną uważającą się za lepszą, wykazuje się kompletnym brakiem znajomości realiów i problemów wsi. Wyspiański krytykuje chłopomanię, która jest wynikiem przemijającej mody. Przejawia się zachwytem nad obyczajami i tradycjami wiejskimi. O tym, że jest to tylko pozorne zbliżenie się inteligencji i chłopstwa, świadczy ukazanie się Hetmana, czyli Franciszka Ksawerego Branickiego - symbolu zdrady narodowej. Jest to postać autentyczna: hetman wielki koronny pomagał Rosjanom tłumić konfederację barską, był również współtwórcą konfederacji targowickiej. To właśnie po rozmowie z nim Pan Młody zaczyna wątpić, czy żeniąc się z chłopką, nie zdradził własnej klasy społecznej. W scenie I Czepiec krytykuje bierność inteligencji, stwierdzając: „pany dużo by już mogli mieć, ino oni nie chcom chcieć.”.

Wyspiański ocenia również chłopów, mających także o sobie i swojej klasie wysokie mniemanie, bo przecież to „z takich co oni był Głowacki”, który odegrał znaczącą rolę w powstaniu kościuszkowskim. Mieszkańcy wsi zachowują się głośno, są radośni, pełni życia, skłonni do bójek i pijaństwa. Chłopi chcą brać odział w życiu politycznym. Pytanie Czepca: „Co tam w panie w polityce?” ma na celu nie tylko zorientowanie się w sytuacji społecznej kraju, jest również próbą nawiązania kontaktu z inteligentami. Chłopi chcą walczyć o Polskę, potrzebują jednak przywódcy, który ich poprowadzi. Panowie natomiast postrzegają mieszkańców wsi stereotypowo, mają o nich fałszywe zdanie.

Za pomocą postaci ukazującego się Gospodarzowi Wernyhory Wyspiański ukazuje niedojrzałość do walki obydwu grup społecznych do walki. Inteligencja została przedstawiona jako nieodpowiedzialna, niezdolna do wielkiego czynu warstwa społeczna. Krytyczne spojrzenie na chłopów wynika z ich lekkomyślności, egoizmu, próżności i przywiązania do dóbr materialnych, co symbolizuje wspomniana już wcześniej czapka z pawimi piórami. Dramat jest zakończony symbolicznym chocholim tańcem, który oznacza niemoc, marazm i uśpienie społeczeństwa. W słowach „Miałeś, chamie, złoty róg, ostał ci się jeno sznur” zawarty jest przejmujący żal do narodu, który nie stanął na wysokości zadania i nie potrafił wykorzystać danej mu przez historię szansy. Radczyni, kiedy w rozmowie z Kliminą mówi: „Wyście sobie, a my sobie. Każden sobie rzepkę skrobie”, potwierdza podział istniejący wśród Polaków.

Z humorystycznym ujęciem polskich wad mamy do czynienia w skeczach teatrzyku „Zielona Gęś”. Ich autor Konstanty Ildefons Gałczyński znany był z ciętego dowcipu i ostrej satyry. Krytykę polskich wad widzimy w scence „Dwóch Polaków”. Występują w nim Sandwicz i Skoczwiński. Już na początku utworu bohaterowie grożą sobie „Ja pana wykończę!”. Są przekonani o własnej wartości, uważają, że rozmowa z nimi to zaszczyt. Skoczwiński i Sandwicz są także zapalczywi. Na słowa Sandwicza „Precz z Heraklitem z Efezu!”, Skoczwiński ripostuje: „Co? Niech żyje Heraklit z Efezu!”. Nie jest to jednak wymiana poglądów na temat filozofa, a robienie sobie na złość. Polacy jednoczą się jedynie w cierpieniu. Jest ono nie tylko efektem wzajemnego spoliczkowania, wynika też z tego, że „znowu na jednej mapie nas nie było”. Gałczyński czyni w ten sposób aluzję do romantycznej martyrologii Polaków; do koncepcji narodu wybranego. Winę za niepowodzenia zrzucają Skoczwiński i Sandwicz na „przeklętą Europę”. „Oni” są nawet winowajcami zgubienia kuchenki elektrycznej, od której „Ostał ci się ino sznur.” Zakończenie to jest zabawnym nawiązaniem do słów chochoła z „Wesela”. Satyra ukazuje, że wady narodowe nie zmieniają się mimo odmiennej sytuacji historycznej.

Przywary Polaków Gałczyński ukazuje również w skeczu „Dymiący piecyk”. Chór Polaków biadoli nad swoim „nieszczęściem”. Winę zrzucają na wyniszczające racje geopolityczne. Sam Piecyk komentuje:
„i nic się, ach, nic się nie zmienia,
a ci Polacy modlą się i grają Szopena”
Upersonifikowany piec ukazuje, że Polacy potrafią tylko użalać się nad swym losem, modlić się i czekać na cud. Potwierdza to chór, mówiąc:
Cudu! Cudu!
(…) cudu pragnie lud.
Gałczyński ponownie polemizuje z romantyczną koncepcją oczekiwania na boską pomoc. Okazuje się jednak, że w sprawie piecyka nie potrzeba cudu, lecz zwykłego wyczyszczenia rur i „prostych czynności zduńskich”. Wykonuje je osiołek. Reakcja Polaków na naprawienie piecyka jest zgodna ze stereotypem - pogrążają się w zabawie i pijaństwie, by już za chwilę uznać osiołka za „gościa podejrzanego” i pobić go.

Literatura przez wieki miała szczególny wpływ na kształtowanie postaw i osobowości człowieka, dlatego, wykorzystując ten przywilej, jej twórcy często dostrzegali przede wszystkim wady, słabości i negatywne postawy Polaków, aby wzbudzać refleksję i skłonić do poprawy. Nieraz robili to, kreując fikcyjne postacie literackie będące symbolem Polaków, innym razem wypowiadali się o Polakach wprost. Wszystko czynili po to, by ojczyźnie żyło się lepiej, by młodsze pokolenia mogły uniknąć błędów popełnianych przez przodków. Jak pokazują zaprezentowane utwory, mimo upływu wielu stuleci, niektóre przywary pozostały niezmienne. Myślę, że upłynie jeszcze wiele lat i powstanie wiele utworów, zanim Polacy wyzbędą się negatywnych postaw zakorzenionych w tradycji i kulturze. A może nie stanie się to nigdy...

strona:    1    2    3    4    5  





Polska i Polacy we współczesnych utworach muzycznych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Przełom lat `80 i `90 to okres burzliwych zmian w dziejach Polski, które zauważali i odzwierciedlali w swoich tekstach muzycy.

Ocena opisowa nauczyciela: Doskonała znajomość realiów Rzeczypospolitej w latach 80. i 90. XX w. Osobista, zaangażowana praca napisana sprawnym językiem, uwzględnia analizę teoretycznoliteracką tekstów wymienionych muzyków.

Motyw patriotyzmu w literaturze polskiej. Przedstaw na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Powinnością pisarzy powinno być reagowanie na błędy społeczeństwa oraz propozycje naprawy tych błędów.

Ocena opisowa nauczyciela: Szacunek dla Autora za dojrzałość i trafność sądów, dogłębne zrozumienie tematu, wywód argumentacyjny, piękny język.

Pisarze polscy o własnym narodzie. Przedstaw zagadnienie na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Na wydarzenia polityczne i sytuację panującą w społeczeństwie polskim natychmiast reagowali pisarze.

Ocena opisowa nauczyciela: Świadomy wybór i rzetelne omówienia trudnych i ważnych dla Polaków tekstów polskiego romantyzmu (z wykorzystaniem cytatów). Dobra znajomość tła historycznego, logika wywodów, bogaty, poprawny język sprawiają, że pracę czyta się z zainteres

Antysemityzm i Holokaust w polskiej literaturze. Omów zagadnienia na podstawie wybranych utworów.

Ocena:
20/20
Teza: Przykłady antysemityzmu i holokaustu przedstawione w literaturze polskiej są obiektywnym obrazem cierpienia oraz oceną martyrologii Żydów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna. Temat zanalizowany na przykładzie kilku poprawnie dobranych lektur z kanonu. Przejrzysty styl wypowiedzi.

Polskie wady narodowe w literaturze różnych epok literackich. Omów sposoby ich przedstawiania na wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Poprzez przedstawianie narodowych przywar twórcy polscy nie pragnęli obrazić swych rodaków, ale podkreślić błędy jakie popełniają by uniknąć ich na przyszłość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje jak przez wieki twórcy literatury przedstawiali narodowe przywary. Bogata bibliografia, poprawny plan.

Polskie stereotypy narodowe. Przedstaw odwołując się do wybranych utworów z róznych epok

Ocena:
20/20
Teza: W Polsce najbardziej wyrazisty obraz przedstawiają Niemcy i Rosjanie, a także związani przez wiele wieków z naszym krajem Żydzi.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogato ilustruje temat. Ciekawe argumenty, poprawna kompozycja.

Żartem, serio, ironicznie. Różne sposoby mówienia o wadach Polaków. Rozważ na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Obok utrzymanych w poważnym tonie utworów rozliczeniowych autorzy przedstawiając wady Polaków często posługiwali się satyrą i żartem, by jednocześnie bawić i uczyć czytelników.

Ocena opisowa nauczyciela: Napisana świetnym językiem, dojrzała praca. Bogata literatura podmiotu i przedmiotu.

Obraz arystokracji polskiej w literaturze XIX wieku. Omów na kilku wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze polskiej przeważa negatywny obraz arystokracji, jej mentalności i podejmowanych przez nią działań.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła i konkretna. Pokazuje w jednoznaczny sposób stosunek twórców XIX wieku do arystokracji.

Wizerunek Polaków w utworach dwóch wybranych okresów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Jedne z ciekawszych portretów Polaków powstały w oświeceniu oraz dwudziestoleciu międzywojennym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja rzetelnie napisana. Poprawny plan wypowiedzi i bibliografia.

Rozważania o Polsce i Polakach w literaturze różnych epok. Omów temat na podstawie wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Opinie o Polsce i Polakach zmieniały się, wraz ze zmieniającą się pozycją historyczną Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, wątek poprowadzony konsekwentnie, dobrze ujęte wnioski.

Odwołując się do wybranych utworów, przedstaw wyobrażenia Polaków o godności, honorze i powinnościach wobec kraju

Ocena:
20/20
Teza: Niezmienne przez wieki wyobrażenia Polaków o godności, honorze i powinnościach wobec kraju – patriotyzm, miłość do ojczyzny i poczucie odpowiedzialności za los narodu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, można zauważyć własne refleksje autora.

Przedstaw i oceń stosunek jednostki do społeczeństwa w ujęciu pisarzy epoki romantyzmu, pozytywizmu i Młodej Polski

Ocena:
20/20
Teza: Różne odcienie stosunku jednostki do społeczeństwa na przestrzeni epok – od utożsamienia z ogółem i współdziałanie po poczucie zagrożenia i zagubienia w społeczeństwie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana. poprawna bibliografia i ramowy plan.

Motywy patriotyczne w piosenkach hip-hopowych. Omów patriotyczne oblicze polskiego hip-hopu na wybranych przykładach piosenek

Ocena:
20/20
Teza: Piosenki hip-hopowe poruszają tak ważne tematy, jak miłość do kraju. Odnajdujemy w nich liczne motywy patriotyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i ciekawa. Świadczy o dobrej znajomości poruszanej problematyki.

Inteligencja i stawiane przed nią zadania. Analizując wybrane utwory XIX i XX wieku, przedstaw, jak w ocenie pisarzy inteligencja wywiązuje się ze swoich ról społecznych

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie, jak w ocenie pisarzy inteligencja wywiązuje się ze swoich ról społecznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Nietuzinkowa praca, która w przemyślany i konsekwentny sposób realizuje temat.

Społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle

Ocena:
20/20
Teza: Rola krzywego zwierciadła literatury w ukazywaniu mieszkańców kraju nad Wisłą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, bogata w przykłady z różnych epok. Na pochwałę zasługuje spójna kompozycja.

Juliusz Słowacki, Stanisław Wyspiański i Stefan Żeromski o swoim narodzie. Omów temat na podstawie wybranych dzieł tych twórców

Ocena:
20/20
Teza: Ocena narodu polskiego w oczach wybitnych polskich twórców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Dawne polskie zwyczaje utrwalone w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Dawne polskie zwyczaje stanowią bogaty i ciekawy temat często wykorzystywany w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa, wielowątkowa praca ukazująca bogactwo motywów związanych z dawnymi tradycjami i obrzędami w polskiej literaturze.

Na podstawie utworów Juliana Tuwima przedstaw stanowisko poety wobec wydarzeń politycznych i społecznych w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce

Ocena:
20/20
Teza: Krytycyzm Juliana Tuwima wobec rzeczywistości wynikał z wrażliwości i inteligencji poety, a nie z poglądów politycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalna, wymagająca samodzielnego myślenia praca. Postawiona teza została w pełni dowiedziona.

Tolerancja i nietolerancja - postawy Polaków wobec mniejszości narodowych. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie literackich przejawów tolerancji oraz nietolerancji Polaków wobec mniejszości narodowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa prezentacja pokazująca jaką rolę pełnią w literaturze stereotypy narodowe.

Odwołując się do utworów literackich z wybranych epok, uzasadnij, że są one zwierciadłem czasu w którym powstały

Ocena:
20/20
Teza: Udokumentowane tło historyczne, polityczne i społeczne odgrywa istotną rolę w wielu utworach i mówi wiele o minionych czasach.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szczegółowo analizuje wybrane utwory. Teza, jak i wnioski współgrają ze sobą.

Omów dramat narodu polskiego w świetle Dziadów i Wesela

Ocena:
20/20
Teza: Rola literatury w dokumentowaniu cierpień narodu polskiego podczas zaborów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w rozbudowany sposób przedstawia sytuację Polaków pod zaborami. Poprawna bibliografia i plan.

Jednostka wobec historii. Na dowolnie wybranych przykładach prześledź, w jaki sposób losy państwa i społeczeństwa wpływają na wybory życiowe bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Polacy i ich postawy wobec wydarzeń historycznych - jako motyw obecny w literaturze polskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobry dobór literatury potwierdza postawioną tezę. Ciekawa, przekrojowa praca. Bogata bibliografia.

Portrety Polaków w utworach satyrycznych i karykaturze literackiej. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Polacy bardzo często stanowią temat utworów satyrycznych. Twórcy ukazują głównie wady i przywary narodowe.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła, dobrze zaplanowana praca, wiernie według planu zrealizowana. Wnioski wypływają ze zgromadzonego materiału, są uniwersalne.

Przedstaw ocenę narodu polskiego na podstawie wybranej literatury dwóch wybranych epok

Ocena:
19/20
Teza: Ocena społeczeństwa polskiego - częstym motywem dzieł literackich, szczególnie w romantyzmie i Młodej Polsce.

Ocena opisowa nauczyciela: Dzięki wykorzystaniu bogatej literatury przedmiotu głęboka analiza tematu. Szczegółowe odniesienie się do dwóch lektur. W zakończeniu może warto uwzględnić tło historyczne.

Postawy Polaków w najważniejszych momentach dziejowych. Przedstaw i porównaj typy postaw na wybranych przykładach literackich z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze odnaleźć możemy wyraźne ślady kształtowania się świadomości narodowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Dobrze osadzone w historii, ciekawe, samodzielne rozważania na temat Polaków, którym czasami nie sposób zaprzeczyć.

Obraz dążeń i marzeń Polaków o wolności. Przedstaw, analizując wybrane utwory literackie

Ocena:
19/20
Teza: Jak pisarze i poeci rozumieli patriotyzm i jakie drogi odzyskania niepodległości utrwalili w swych utworach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca odzwierciedla temat. Skupia się na epoce romantyzmu i Młodej Polsce. poprawna bibliografia.

Wizerunek Polaków w utworach epickich dwóch wybranych okresów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Pozytywizm i dwudziestolecie międzywojenne to epoki, w których pisarze wiele uwagi poświęcili polskiemu społeczeństwu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat, skupia się przede wszystkim na charakterystyce Polaków jako społeczeństwa.

Polacy a mniejszości narodowe i ich wzajemny stosunek w świetle wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Literatura, opisująca wszelkie problemy społeczne, nie była obojętna wobec mniejszości narodowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, wykorzystująca trzy lektury z kanonu podstawowego. Przemyślane rozpoczęcie, właściwe wnioski.

Przedstaw różne portrety Polek na wybranych przykładach literackich. Zanalizuj wybrane utwory

Ocena:
19/20
Teza: Kreacje kobiet-Polek odnajdziemy w wielu epokach polskiej literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje ciekawe wizerunki kobiet.

Siedem polskich grzechów głównych. Przedstaw refleksje na temat polskich wad narodowych, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Główne wady narodowe Polaków na tle historycznym.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna. Prezentuje szeroki katalog polskich wad narodowych.

Polska i Polacy podczas II wojny światowej. Zaprezentuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Zbrodnie faszyzmu i stalinizmu na Polakach są w dalszym ciągu otwartą raną, co znalazło odzwierciedlenie w twórczości pisarzy i poetów okresu powojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, głęboka analiza problemu, rozsądnie dobrany zestaw argumentów. Można poprawić styl wypowiedzi

Motyw ojczyzny w literaturze polskiej. Przestaw temat, analizując jego funkcje na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Ojczyzna stanowi ważny element systemu wartości każdego z nas.

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa literatura przedmiotu i przejrzysta koncepcja pracy ukazuje sposoby mówienia o ojczyźnie i choć nie wyczerpuje tematu, zmusza do refleksji. Pracę dobrze się czyta, podążając za myślą Autora.

Obraz Polski i Polaków w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego

Ocena:
18/20
Teza: Napisana w krótkim czasie po odzyskaniu niepodległości przez Polskę powieść Żeromskiego w doskonały sposób charakteryzuje ówczesne społeczeństwo polskie.

Ocena opisowa nauczyciela: Rzetelna analiza stanu społeczeństwa polskiego na początku niepodległości państwa.

Jak utwory muzyczne XX wieku wykorzystują motyw Polski i Polaków. Omów problem, odwołując się do świadomie wybranych nagrań

Ocena:
18/20
Teza: Tematyka ukazywana przez artystów w swych utworach w odniesieniu do motywu Polski i Polaków zmieniała się na przestrzeni lat.

Ocena opisowa nauczyciela: Świetny, trochę nie do końca wykorzystany pomysł sięgnięcia po sztukę współczesną - niedawne, czasem aktualne utwory muzyczne. Dobre podsumowanie.

Literackie i filmowe wizje PRL-u. Dokonaj analizy i interpretacji wybranych tekstów.

Ocena:
18/20
Teza: Literatura i film w różny sposób ukazują społeczeństwo w czasach PRL-u.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Momentami konstrukcja wydaje się nie do konca spójna. Dobry plan i bibliografia.

Literacki obraz narodu polskiego podczas okupacji hitlerowskiej

Ocena:
17/20
Teza: Wojna stała się doświadczeniem zaprzeczającym wszelkim kategoriom humanizmu. Wśród Polaków i polskich Żydów znaleźli się tacy, którzy zachowali moralność, jak i ci paktujący z okupantem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, standardowa. W prosty sposób opisuje zachowania Polaków i ich losy podczas wojny. Poprawny język.

Wizerunek Polski i Polaków. Omów temat na przykładzie wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
16/20
Teza: W ukazywaniu obrazu Polaków twórcom dzieł literackich i filmowych przyświecał dydaktyzm.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogaty zestaw tekstów gwarantowałby realizację tematu, gdyby czasem nie ginął on z oczu autora.