Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw wojny


Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Wojna w każdym miejscu i w każdym czasie to zło, które dotyka wszystkich jej uczestników. Ludzie, którzy przeżyli ten koszmar wiedzą, że II wojna światowa była najstraszniejszym wydarzeniem minionego wieku. Jako temat martyrologia Polaków i okrucieństwa wojny zdominowały na wiele lat twórczość wojennych i powojennych pisarzy i poetów. Długo jeszcze po „czasie apokalipsy spełnionej” powstawały utwory sięgające do tych lat. Tematem była technika ludobójstwa, mechanizmy mordowania człowieka, a także „zwykły dzień koszmaru”. Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy tych czasów. Obok literatury tematyką cierpienia Polaków w wojennych czasach zajął się film. Ukazywał zarówno dramat całego pokolenia, jak i tragiczne losy jednostek. W swej prezentacji ukażę, jak autorzy upamiętnili „czasy pogardy”.

Katyń to miejsce pamięci, ale równocześnie symbol jednej z okrutniejszych zbrodni na narodzie polskim. Opowiada o nim między innymi film Andrzeja Wajdy „Katyń”. Historia opowiada zbrodnię na prawie dziewiętnastu tysiącach oficerów i przedstawicieli służb mundurowych. 17 września po ataku ZSRR na Polskę, schwytano i wywieziono do obozów setki polskich oficerów. Przetrzymywano ich w trzech obozach tworzonych specjalnie do tego celu: kozielskim, ostaszkowskim, starobielskim. Z obozów jeńcy zostali przewiezieni w okolice Katynia, do lasu. W lesie wykopano ogromny dół, zbiorową mogiłę. Żołnierze radzieccy kolejno wyprowadzali więźniów z ciężarówek i zabijali strzałem z bliska w potylicę. Kiedy już wszyscy nie żyli Rosjanie zasypali dół i opuścili las. Oficjalne motywy tego tragicznego wydarzenia nigdy nie zostały ujawnione przez sprawców, dlatego mogą być one jedynie domysłami, wysnutymi na podstawie analizy historycznej. Z pewnością znaczenie miała chęć pozbawienia narodu polskiego warstwy przywódczej, elity intelektualnej. Stalin, który podpisał rozkaz wymordowania oficerów, chciał oczyścić Polskę z inteligencji, której się obawiał. Niektórzy twierdzą, że była to także zemsta za rok 1920. Poza tym usunięcie przywódców, odebrało Polakom szansę obrony w czasie wojny. Trudno byłoby także wprowadzić rządy marionetkowe w kraju, gdyż ta warstwa z pewnością robiłaby wszystko, aby do tego nie dopuścić.

Fakt zbrodni katyńskiej, jak mówi reżyser filmu, dla dzisiejszego widza stanowić moze tylko tło wydarzeń, jakimi są ludzkie losy, gdyż tylko one pokazane na ekranie mogą poruszyć widza w przeciwieństwie do relacji z naszej historii, dla której jest miejsce w spisanych dziejach tamtych czasów.
Film o Katyniu, to opowieść o Rodzinie rozłączonej na zawsze, o wielkich złudzeniach i brutalnej prawdzie katyńskiej zbrodni. Film o indywidualnym cierpieniu, które wywołuje obrazy mające znacznie większą uczuciową pojemność niż historyczne fakty. Film ukazujący do bólu okrutną prawdę, której bohaterami nie są zamordowani oficerowie, lecz kobiety, które czekają na ich powrót każdego dnia, o każdej godzinie, przeżywając nieludzką niepewność. Wierne i niezachwiane, pewne, że wystarczy otworzyć drzwi, a stanie w nich od lat oczekiwany mężczyzna, gdyż tragedia Katynia dotyczy tych, którzy żyją, tych, co wtedy żyli.


Początkowo wiedza o Katyniu była ukrywana. Ci, którzy podpisali wyroki zostali zlikwidowani w obawie, że mogliby zdradzić prawdę. W 1942 roku groby odkryli przymusowi robotnicy i powiadomili władze niemieckie. Niemcy starali się wykorzystać ujawnione fakty propagandowo, Rosjanie zastosowali próbę obrony przez atak i oskarżyli Niemców. Wywołało to oburzenie wśród Polaków, którzy znali prawdę. Wielokrotnie dokonywano ekshumacji i podawano nowe wersje wydarzeń. Katyń stał się tematem tabu, strefą milczenia, za mówienie prawdy można było trafić do więzienia. Wersja obarczająca Niemców utrzymywana była aż do 1990 roku, wówczas oświadczono, że winę ponosi ZSRR. Mimo to do dzisiaj pojawiają się głosy obwiniające Niemców, niektórzy twierdzą, że zbrodnia ta była wspólnym działaniem NKWD i Gestapo. Katyń już na zawsze pozostanie rysą w stosunkach polsko-rosyjskich.

Pokoleniem, które najwcześniej zaczęło opisywać swoje losy jest pokolenie Kolumbów. Mianem tym określa się młodych, urodzonych około 1920 roku, którzy tworzyli w czasie wojny i okupacji i najczęściej zginęli w czasie powstania warszawskiego. Wojna odcisnęła piętno na wszystkich, którzy musieli przez nią przejść – lecz to pokolenie odebrało ją specyficznie. Wojna odebrała im młodość, przyniosła śmierć. Byli poetami – żołnierzami Polski podziemnej. Tragizm życia nadaje ich poezji specyficznego, nastrojowego, wzbudzającego szacunek blasku. Reprezentantem pokolenia Kolumbów jest Krzysztof Kamil Baczyński. Poeta, pisząc o sobie, prezentował los rówieśników, przeczuwał swoją śmierć. Baczyński stworzył tak oryginalną poezję, że zapowiadała ona wielki talent poetycki, lecz wybrał inną drogę, pragnął walczyć i zginął. Martyrologię swojego pokolenia poeta ukazał w kilkunastu utworach, np. „Ten czas”, „Z głową na karabinie”. Jednym z najbardziej przejmujących jest „Pokolenie”.

Wiersz ten ukazuje niezwykłość wyobraźni Baczyńskiego. Na początku utworu poeta konfrontuje ze sobą obfitość ziemi i natury, symbolizujących życie i niosący śmierć kataklizm wojny. Baczyński przedstawia nam obraz pełen grozy i mroku, który wręcz zamiast przyciągnąć czytelnika, odpycha go. Po tym opisie następuje część refleksyjna. Wersy rozpoczynają się od słów: „Nas nauczono”. Tymi słowami poeta wypowiada się w imieniu całego pokolenia. Mówi, że wszystko zepsuła wojna:
„Nas nauczono. Nie ma litości.(...)
Nas nauczono. Nie ma sumienia.(...)
Nas nauczono. Nie ma miłości.(...)
Nas nauczono. Trzeba zapomnieć.”
Przez wojnę człowiek zaczął tracić cechy ludzkie, jego serce jest zimne jak głaz.

Poeta przedstawił swoją wizję przyszłości. Kiedyś wszystko ucichnie, wojna się skończy, pył opadnie, nastanie cisza. Na końcu utworu podmiot liryczny zastanawia się, co zostanie po tych, którzy walczyli i ginęli, czy historia zapisze ich jako bohaterów i czy zostaną zapamiętani. Poeta wyraża także nadzieję, że chociaż z litości ktoś postawi im krzyż. Itc.
„nie wiedząc czy my karty iliady,
rzeźbione ogniem w błyszczącym złocie,
czy nam postawią, z litości chociaż,
nad grobem krzyż.”
Dzieło nacechowane jest smutkiem, bólem, beznadziejnością i zwątpieniem. Wiersze Baczyńskiego ukazują losy młodych Polaków podczas II wojny światowej. Jest to bardzo pesymistyczna wizja.

W powstaniu warszawskim, oprócz żołnierzy, zginęło tysiące cywilów. Okrutny los mieszkańców Warszawy w tamtym okresie ukazał Miron Białoszewski w „Pamiętniku z powstania warszawskiego”. Jest to jeden z nielicznych utworów o powstaniu, pozbawionych patosu, wspomnienia autora, który nie należał do żadnej organizacji konspiracyjnej i nie brał udziału w walkach. Przedstawia on codzienną egzystencję ludzi ukrywających się w piwnicznych schronach, podróżujących kanałami, wiedzionych instynktem przetrwania. Zryw narodowy jest tutaj odheroizowany. Białoszewski pisał o nim w sposób zwyczajny, potoczny. Autor przedstawia codzienność powstaniową tak, aby czytelnik mógł ją poczuć, zobaczyć, a przede wszystkim usłyszeć. Udało mu się to osiągnąć za pomocą wyrazów dźwiękonaśladowczych, którymi przesycony jest cały utwór. Oddają one echa detonacji, walące się budynki, sypanie się gruzów. Akcja jest bardzo dynamiczna poprzez zastosowanie krótkich zdań: „Pac- pac! Byle nie dać się. Trafowi. Wszystko ważne. Bo leci ukosami. Z rozpędów. Pomiędzy murkami. Szszu- brzrzum. Osypy. Tynki. Coś. Rynnowo.”. Ukazuje nam to zmienność, szybkość, życie w nieustannej gorączce i trwodze, a także ogromne zniszczenia Warszawy, której z dnia na dzień ubywa. Zacieśnianie się życiowej przestrzeni bohaterów odtwarza klęskę powstania, postępującą zagładę miasta. Mimo to wśród mieszkańców Warszawy panuje jedność. Pomimo, że nie walczą, to pomagają w powstaniu poprzez budowanie barykad, odkopywanie zasypanych, noszenie rannych do szpitali. Powstanie zjednoczyło naród. Jednak z upływem dni sytuacja cywilów pogarszała się proporcjonalnie do sytuacji na polu walki. Nie mieli co jeść, trudno było o wodę, a miejsce do życia zmniejszało się w wyniku kolejnych bombardowań. Dlatego ludzie cały czas przemieszczali się, jak to określił Białoszewski, „latali”. To wszystko było jakby „pół-życiem”. Życiem na skraju śmierci. Jedyną ostoją była wiara. W piwnicach przez całe dnie modlono się i odprawiano msze. Takie było powstanie widziane oczami cywila.

Z kolei akcja filmu „Kanał” Andrzeja Wajdy rozgrywa się w przeciągu dwóch dni, które są jednymi z ostatnich dni powstania warszawskiego. Otoczony przez Niemców oddział porucznika Zadry, walczący na Mokotowie, po nieudanej próbie rozbicia otaczających oddziałów Niemieckich podejmuje decyzję o zejściu do kanałów, aby tą drogą dotrzeć do Śródmieścia, gdzie jeszcze bronią się powstańcy. W krętych, ciemnych kanałach oddział Zadry rozpada się na trzy grupki. Pierwszą stanowi Zadra, Smukły i Kula. Kula ze strachu, że dowódca zechce zawracać w poszukiwaniu towarzyszy, stale utwierdza Zadrę w przekonaniu, że prowadzi on cały oddział. Drugą grupkę stanowi ranny i chory Korab oraz zakochana w nim Stokrotka. W trzeciej grupie idzie Mądry, zakochana w nim Halinka oraz muzyk Ogromny. Błądząc po kanałach, cały oddział Zadry w końcu umiera. Stokrotka i Korab, trafiając na kratę, którą Niemcy zagrodzili ujście kanału do Wisły, giną pod nią. Halinka, dowiedziawszy się o żonie i dzieciach Mądrego, popełnia samobójstwo, po czym Mądry wychodzi z kanału wprost na niemiecki oddział. Ogromny, postradawszy zmysły, znika w plątaninie kanałów. Smukły ginie od wybuchu granatu. Zadra i Kula wychodzą na powierzchnię w Śródmieściu, lecz Zadra, dowiedziawszy się o oszustwie Kuli, zabija go, a sam schodzi z powrotem do kanałów, szukać swojego zagubionego oddziału.

Pierwszym elementem zwracającym uwagę odbiorcy w czasie oglądania filmu „Kanał”, a szczególnie podczas lektury opowiadania Stawińskiego pod tym samym tytułem są pseudonimy bohaterów. Okazuje się, że znaczenie tych pseudonimów jest przeciwstawne do cech ich charakteru lub fizjonomii. Stokrotka, mimo że piękna, jest chłopczycą i stara się nie okazywać uczuć właściwych płci pięknej, postać Zadry nacechowana jest heroicznie, natomiast Ogromny jest w rzeczywistości bardzo niskiego wzrostu.

Konieczność zejścia do kanałów przedstawiona została jako alegoria pohańbienia godności powstańca. Decyzja porucznika Zadry o zejściu do kanałów spotyka się z ostrym sprzeciwem ze strony członków oddziału. Kanał przez żołnierzy określany jest mianem „kloaka”, a sami żołnierzy, stając w konieczności zejścia pod ziemię, porównują się do szczurów. Wszyscy członkowie oddziału porucznika Zadry, z wyjątkiem samego dowódcy ponoszą śmierć w kanałach. Okazuje się nagle, że bohaterstwo na nic się zdało. Wajda w swoim obrazie obala mit powstańca walczącego i ginącego bohatersko. Żołnierze w „Kanale” giną po cichu i bez zainteresowania ze strony świata. Sytuacja członków oddziału Zadry uogólniona została do sytuacji wszystkich Polaków walczących w powstaniu warszawskim. Andrzej Wajda w swoim filmie deheroizuje walkę Polaków w czasie Powstania Warszawskiego. Obalając jedne mity, Wajda jednocześnie podtrzymuje inne. Porucznik Zadra powracający do kanału w poszukiwaniu swojego oddziału jest ideałem dowódcy, który nigdy nie pozostawi swego oddziału.

W roku 1946 ukazały się „Medaliony”. Zofia Nałkowska napisała je na podstawie badań i obserwacji poczynionych podczas prac Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. Pisarka była członkiem tej komisji i wszystko, co zawarła w swojej prozie, jest faktem. Medaliony stanowią cykl opowiadań, zestawionych na zasadzie podobieństwa tematu i identycznej formy. Zauważmy, że autorka nie poddaje materiału specjalnej obróbce literackiej. Nie musi. Suchy fakt – bez komentarza i bez interpretacji wystarczy i uderza najmocniej.

Do najbardziej wstrząsających można zaliczyć opowiadania: „Profesor Spanner”, „Kobieta cmentarna”, „Człowiek jest mocny”, „Dorośli i dzieci w Oświęcimiu”. „Dorośli i dzieci w Oświęcimiu” to początkowo krótka charakterystyka największych katów Oświęcimia. Ale rozdział ten to także wspomnienie o najmłodszych, o dzieciach zgładzonych w obozie. Dzieci, przymuszane do ciągłej obserwacji aktów nieludzkiej przemocy, mordów i tortur, utraciły zdolność rozróżniania dobra i zła. Przykładem okaleczenia ich psychiki i wrażliwości jest zabawa w palenie Żydów. Nałkowska w tym opowiadaniu zastanawia się nad sytuacją i warunkami, w których zbrodnie były możliwe. Analizuje cele, jakim służył hitlerowski system ludobójstwa. Praca w Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich wywołała wstrząs, szok, ale budziła przede wszystkim uczucie zdziwienia: „Jeżeli objąć myślą ogrom przyspieszanej śmierci, jakiej miejscem - niezależnie od działań wojennych - stały się tereny Polski, to obok zgrozy najsilniejszym uczuciem, jakiego doświadczamy, jest zdziwienie.” Zdumienie budzi pozorną beznamiętność, bezbarwność relacji niektórych ofiar. Medaliony to umieszczone na płytach nagrobnych portrety zmarłych, mające uwiecznić ich pamięć, przedłużyć ich pobyt wśród żywych. Podobną pamiątką po ofiarach faszyzmu oraz dowodem solidarności żywych ze zmarłymi mają być „Medaliony”. Każde opowiadanie to inny fragment rzeczywistości, inna postać, inne przeżycia i cierpienia. Nałkowska przedstawia ludzi dorosłych i dzieci, ludzi prostych i intelektualistów. Mówiąc o porażeniu śmiercią w czasach pogardy, przymierza ten stan do stałego systemu wartości, którym wojna zachwiała, ale go nie obaliła.

Los Polaków podczas II wojny światowej był szczególny. To od uderzenia hitlerowskich Niemiec na Polskę rozpoczęła się kilkuletnia gehenna milionów ludzi na wszystkich kontynentach. To na terenach państwa polskiego rozgrywały się najtragiczniejsze zbrodnie, istniały największe fabryki śmierci, takie jak Oświęcim czy Brzezinka. Nic dziwnego, że wielu Polaków utraciło podczas wojny życie, wielu cierpiało niewyobrażalne męki zadawane przez hitlerowskich i sowieckich oprawców. Jak widać w mojej pracy ból dotykał nie tylko walczących, ale także ludność cywilną, ludzi niczemu niewinnych. Literatura i film utrwalili na zawsze tragiczne losy zbiorowości, jak i jednostek.

strona:    1    2    3    4    5  





Obraz okrucieństw wojny na wybranych przykładach literatury lagrowej i łagrowej

Ocena:
20/20
Teza: Literatura łagrowa i lagrowa nie powinna jedynie uświadamiać o ogromie cierpienia, powinna również być przestrogą na przyszłość.

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalna kompozycja pracy, przemyślana i konsekwentnie poprowadzona. Dojrzałe przemyślenia.

Zmiany w przedstawianiu motywu wojny na przestrzeni epok. Przedstaw na przykładzie literatury i kultury.

Ocena:
20/20
Teza: Wojna ewoluuje i dojrzewa wraz z rozwojem cywilizacji, jednak zawsze, niezależnie od powodu przynosi cierpienie i śmierć.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje wiele źródeł - zarówno literackich, jak i malarskich czy filmowych. Ukazuje, jak motyw wojny ewoluował od czasów najdawniejszych do dziś.

Wojna jako gloryfikacja bohaterstwa czy ukazanie okrucieństwa i cierpienia. Omów na wybranych przykładach z literatury i sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Artyści różnorako przedstawiali sceny batalistyczne. Najczęściej można spotkać dwa ujęcia tego tematu: idealizację bohaterów oraz przedstawienie zła, chaosu i okrucieństwa bitwy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, odpowiednio poprowadzony wątek. Ciekawe przykłady z różnych epok oraz wnioski.

Obraz Syberii w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Tragiczne losy Polaków wpłynęły na istotę występowania przestrzeni syberyjskiej w kulturze polskiej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała i przemyślana. Ukazuje obraz i motyw Syberii w sposób kompleksowy.

Epizody II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów na podstawie wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Przez cały wiek XX tematy związane z wojną poruszane były przez kolejnych twórców literatury, a także reżyserów filmowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca potraktowana poważnie. Bogate przykłady, obszerny materiał ilustrujący tezę.

Wojna jako romantyczna legenda i jako przerażająca prawda. Przedstaw, odwołując się do wybranych tekstów kultury

Ocena:
20/20
Teza: Zarówno w literaturze, malarstwie, jak i filmie możemy odnaleźć skrajnie różne wizje wojny. Jedne kładą nacisk na jej romantyczną legendę, inne pokazują pełnię okrucieństwa, moralne i fizyczne szkody jakie wyrządzają konflikty.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni kompletna. Bogate i różnorodne przykłady. Widać samodzielne myślenie ucznia.

Tragizm młodości w obliczu zagrożenia wojennego. Przedstaw młodych bohaterów zmagających się z wojenną rzeczywistością, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
20/20
Teza: Na pokolenia, których okres dorastania przypadła na czas konfliktu zbrojnego, wojna ma niebagatelny wpływ, który jest widoczny przez całe ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat, odwołując się do wielu przykładów. Przedstawia pełny obraz tragizmu młodych w związku z przeżyciami II wojny światowej.

Świat odwróconego dekalogu na wybranych przykładach literatury wojny i okupacji

Ocena:
20/20
Teza: Próbę odpowiedzi na pytania związane z zachowaniem dekalogu w „czasach pogardy” daje literatura okresu wojny i okupacji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat i tezę prezentacji. Poprawne liczne przykłady, spójna konstrukcja.

Czy my jesteśmy ludzie dobrzy? Okres wojny to czasz zburzenia systemu wartości czy tylko zachwiania nimi? Rozważ problem odwołując się do wybranych utworów literackich.

Ocena:
20/20
Teza: Wojna jako przeżycie ekstremalne w życiu człowieka, które burzy świat wartości i chwieje emocjami człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na szczegółowych przykładach realizuje temat. Barwna narracja, poprawny styl wypowiedzi.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Kat i ofiara - przedstaw postawy moralne Polaków i Niemców w czasie II wojny światowej w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Różne spojrzenia autorów na problem stereotypowego określania Niemców jako katów, a Polaków jako ofiary.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni zgodna z tematem. Opisywane losy oddają założenia tematu. Poprawny plan i bibliografia.

Różne sposoby przedstawiania wojny w literaturze i filmie XX wieku. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Temat wojny był eksplorowany w XX wieku w literaturze i produkcjach filmowych w różnorodny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w szeroki sposób traktuje temat wojny. Ciekawe przykłady, dobrze rozwinięte wątki.

Człowiek zdeterminowany przez zło. Zanalizuj problem, charakteryzując wybrane postacie literackie z utworów o tematyce związanej z II wojną światową

Ocena:
20/20
Teza: Podczas wojny wszechobecne cierpienie, śmierć, pragnienie przeżycia za wszelką cenę determinowały przede wszystkim katów, ale nieraz i ofiary, które zatracały ludzkie odruchy, stając się podobnymi do zwierząt.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, pokazuje jak w różny sposób wszechobecne podczas wojny zło może wpływać na człowieka.

Jaką prawdę o człowieku i kulturze europejskiej przynosi literatura poświęcona II wojnie światowej? Omów temat w oparciu o wybrane utwory

Ocena:
20/20
Teza: Refleksje literackie związane z człowiekiem i kulturą europejską w perspektywie II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja próbuje odpowiedzieć na pytanie, na które nie ma właściwie odpowiedzi. Na jednostkowych przykładach ukazuje kondycję człowieka z czasów II wojny światowej.

Można stracić życie, ale ludzkiej godności stracić nie wolno. Ustosunkuj się do tego stwierdzenia, wykorzystując literaturę okresu wojny i okupacji

Ocena:
20/20
Teza: Literackie zapisy ludzkich wyborów podczas wojny i okupacji.

Ocena opisowa nauczyciela: Dojrzała i przemyślana prezentacja. Brawo za samodzielne myślenie.

Przeżycia wojenne w poezji K. K. Baczyńskiego i T. Różewicza. Porównaj postawy twórców, analizując wybrane teksty literackie.

Ocena:
20/20
Teza: Wpływ wojny na twórczość literacką – różne sposoby ukazywania trudnych przeżyć wojennych.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo wyczerpująca, analityczna praca. Głębokie i trafne przemyślenia.

Człowiek jako ofiara wojny. Przedstaw na podstawie wybranych dzieł literatury współczesnej.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie, na podstawie wybranych dzieł literatury współczesnej motywu człowieka, który stał się ofiarą wojny.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, bogata w literackie przykłady. Poprawna bibliografia i ramowy plan prezentacji.

Jak literatura opowiada o nieludzkiej rzeczywistości? Omów na wybranych przykładach różne rodzaje narracji i narratora w prozie przedstawiającej wojnę i okupację

Ocena:
20/20
Teza: Obowiązkiem pisarza jest danie literackiego świadectwa z „czasów pogardy”.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, w pełni zasługuje na pochwałę.

Omów na wybranych przykładach stanowisko literatury i filmu wobec doświadczeń II wojny światowej

Ocena:
20/20
Teza: II wojna światowa widziana oczami pisarzy i filmowców.

Ocena opisowa nauczyciela: Przemyślana praca zawierająca pogłębioną analizę ukazanych utworów.

Dekalog człowieka w czasie wojny. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Omówienie dekalogu człowieka, obowiązującego w czasie wojny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja opiera się na literaturze obozowej. Ciekawy sposób odniesienia dekalogu katolickiego do sytuacji panującej w łagrach i lagrach.

Obraz II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zjawisko na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: II wojna światowa w oczach pisarzy i filmowców.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo ciekawa prezentacja pokazująca wojnę z różnorodnych perspektyw, oparta na polskiej literaturze i niemieckiej kinematografii.

Różne postawy ludzi w czasie II wojny światowej. Rozważ problem na wybranych przykładach z literatury polskiej

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy, którym przyszło żyć podczas II wojny światowej, zajmowali wobec tego żywiołu różne stanowiska.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Obrazy wojen, walk, powstań w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Poszczególne dzieła malarskie oraz utwory literackie mogą stanowić ciekawą historię polskich zmagań militarnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, wszystkie elementy zawarte w tytule zostały przedstawione na odpowiednio dobranych przykładach.

Motyw żołnierza-tułacza, żołnierza-powstańca w literaturze polskiej. Przedstaw temat, odwołując się do utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Prozatorskie i poetyckie przykłady żołnierzy świadczą najczęściej o niezłomności i patriotyzmie walczących, a także dokumentują trudne karty z polskiej historii.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja konkretna i poprawna.

Omów sposoby ukazania realiów zaboru rosyjskiego w literaturze XIX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze XIX wieku różnie ukazywano realia życia pod zaborami, zależało to od panującej formacji literackiej (romantyzm, pozytywizm, Młoda Polska) oraz stopnia zaostrzenia cenzury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja szczegółowo opisuje różne sposoby rusyfikacji Polaków i walki z polskością. Dobry język, przejrzysty styl.

Druga wojna światowa jako czynnik kształtujący twórczość pisarzy XX wieku. Zinterpretuj wybrane przykłady pod kątem wpływu wydarzeń wojennych na kształt artystyczny dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Obowiązkiem pisarza jest danie literackiego świadectwa z „czasów pogardy”.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobrze zaplanowana, logiczna i spójna.

Literackie obrazy bitew. Przedstaw sposoby ich kreacji i określ ich rolę w wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze istnieją różne obrazy bitew, sposób ich przedstawiania oraz funkcje tego motywu zależą od światopoglądu i ideałów danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Przekrojowa praca w pełni spełniająca kryteria prezentacji maturalnej.

Wpływ wojny na psychikę dziecka. Omów problem na podstawie wybranych tekstów literatury polskiej i obcej

Ocena:
19/20
Teza: Na podstawie zaprezentowanych pozycji z literatury polskiej i obcej można zwrócić uwagę na bardzo istotny fakt, jakim jest wpływ wojennych doświadczeń dzieci na ich psychikę i dorosłe życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna, ciekawy dobór lektur i ich charakterystyka.

Próby ocalenia człowieczeństwa na przykładzie literatury łagrowej i lagrowej. Przedstaw temat na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Przez obozy przewinęły się miliony ludzi, a każdy z nich przyjmował inną postawę wobec mechanizmu, z jakim przyszło mu się zmierzyć. Nie sposób ocenić rzeczywistości obozowej współczesną miarą.

Ocena opisowa nauczyciela: Bardzo ciekawie poprowadzona praca, oryginalna kompozycja, wiele przykładów literackich.

Próby zachowania moralności podczas wojny i okupacji. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: Żadne warunki nie zwalniają człowieka od jego obowiązków moralnych, nawet podczas wojny, a spełniając je wobec innych może osiągnąć szczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. Liczne przykłady literackie, ukazujące różnorodność przedstawionego problemu.

Obraz hitlerowskich obozów i sowieckich łagrów w literaturze XX wieku. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Hitlerowskie obozy koncentracyjne i sowieckie łagry były konsekwencją systemu totalitarnego, miejscem cierpień milionów niewinnych ofiar i masowego ludobójstwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje sytuację w obozach i łagrach. Odnosi się do licznych pozycji literackich.

II wojna światowa w literaturze i sztuce

Ocena:
19/20
Teza: Wielość ujęć wojennego tematu, które wzajemnie się uzupełniają, świadczy o ponadczasowej randze tego problemu.

Ocena opisowa nauczyciela: Szeroki wachlarz literatury poświęconej okresowi wojny. Dobrze opracowana bibliografia i plan.

Hitlerowscy oprawcy podczas II wojny światowej

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze odnajdujemy wiele postaci hitlerowskich zbrodniarzy. Nie ma jednego wzorca osobowości katów z II wojny światowej, choć wszystkich łączą podobne cechy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wyróżniająca się na tle innych. Oryginalne lektury.

Prawda o człowieku w czasach pogardy. Jakich wyborów moralnych dokonywali bohaterowie literatury wojennej?

Ocena:
19/20
Teza: Wojna często degraduje psychikę człowieka, to czas dylematów moralnych i przewartościowania wartości. Literatura powojenna stara się udzielić odpowiedzi na pytania kim był człowiek w "czasach pogardy"

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Na uwagę zasługuje dojrzały język i bogata argumentacja.

Motyw wojny na wybranych przykładach literatury dawnej i współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Mimo zmieniających się konwencji, sztuki wojennej oraz charakteru konfliktów zbrojnych, zasadniczy ich wpływ na postać człowieka pozostaje ten sam.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w skrócony sposób oddaje ideę tematu. Konkretne przykłady i konkretne wnioski.

Wpływ wojny na psychikę człowieka. Omów temat na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wojna wywołuje niezatarte wrażenie na każdym, kto jest jej uczestnikiem. Szczególnie jeśli jako żołnierz walczy po jednej ze stron.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna, podobnie jak zaprezentowane literackie przykłady. Przemyślana i niewątpliwie samodzielna.

Sceny batalistyczne w literaturze i sztuce różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Wizerunki wojny w poszczególnych okresach historycznych były odmienne, jednak zawsze inspirowały licznych twórców. Sceny batalistyczne to współcześnie źródło wiedzy o ludziach, narzędziach niszczenia i faktach historycznych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, oparta na właściwych argumentach. Solidna bibliografia i wnioski.

Powstanie warszawskie w prozie i poezji. Omów temat, odwołując się do wybranych tekstów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Powstanie warszawskie dla kolejnych pokoleń Polaków stało się symbolem męstwa i determinacji w walce o niepodległość.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, zawiera bogatą bibliografię. Poprawny konspekt i poszczególne argumenty.

Młodzi ludzie i patriotyzm w czasach II wojny światowej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Dojrzałość i miłość do ojczyzny młodych bohaterów II wojny światowej na kartach utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, w pełni ukazuje postawy młodych patriotów podczas II wojny światowej.

Obozowa codzienność na podstawie prozy lagrowej i łagrowej

Ocena:
18/20
Teza: Literatura obozowa stanowi ważne świadectwo życia i sposobów przetrwania w łagrach i lagrach.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat przedstawiono zwięźle na podstawie odpowiednio dobranej tematyki. Ciekawa kompozycja.

Polska i Polacy podczas II wojny światowej. Zaprezentuj na podstawie wybranych utworów

Ocena:
18/20
Teza: Zbrodnie faszyzmu i stalinizmu na Polakach są w dalszym ciągu otwartą raną, co znalazło odzwierciedlenie w twórczości pisarzy i poetów okresu powojennego.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, głęboka analiza problemu, rozsądnie dobrany zestaw argumentów. Można poprawić styl wypowiedzi

Chwała oręża polskiego w literaturze i sztuce krajowej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Twórcy różnych epok inspirowani bohaterskimi czynami, zasługami polskich jednostek, a także okropnością wojny tworzyli dzieła o różnej wymowie i przesłaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady i treści, zawiera wiele przykładów z literatury malarstwa i filmu. Niedokładna bibliografia.

Apokalipsa II wojny światowej jako zagłada polskiej Arkadii. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Upadek ludzkości i zagłada świata były w ujęciu wszystkich autorów tak wielkie, że uważali oni za zasadne nazywanie rzeczywistości wojennej przejawem apokalipsy, która zniszczyła nie tylko Arkadię, ale i zwykłą codzienność.

Ocena opisowa nauczyciela: Oryginalny temat i wnikliwa analiza, głównie utworów poetyckich. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Poetyckie obrazy II wojny światowej w polskiej poezji współczesnej. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Wojna jest tak silnym wstrząsem dla artystów, że nie mogą o niej nie pisać.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na wybranych przykładach ukazuje wojnę w polskich utworach poetyckich. Poprawna analiza i załączona antologia, brak samodzielnych wniosków.

Literacki obraz narodu polskiego podczas okupacji hitlerowskiej

Ocena:
17/20
Teza: Wojna stała się doświadczeniem zaprzeczającym wszelkim kategoriom humanizmu. Wśród Polaków i polskich Żydów znaleźli się tacy, którzy zachowali moralność, jak i ci paktujący z okupantem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, standardowa. W prosty sposób opisuje zachowania Polaków i ich losy podczas wojny. Poprawny język.

Motywy batalistyczne w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Batalistyka przemierzyła w ostatnich latach bardzo długą drogę. Od utworów nawołujących do walki o niepodległość, do sztuki współczesnej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna, choć wykorzystuje ciekawe przykłady. Prawidłowe wnioski, różnorodna literatura.