Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw śmierci


Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Śmierć jest nieuchronna i powszechna. Spotyka każdego, kto się urodził. Jednak zagadka śmierci zawsze nurtowała i wciąż nurtuje ludzkość. Czy jest przejściem do lepszego świata, czy też końcem indywidualnego życia? W obliczu śmierci ludzie różnie reagują. Niektórzy całym sobą pragną choć przez chwilę użyć życia, inni biernie się jej poddają, a jeszcze inni szukają pocieszenia w modlitwie i rozmowie z Bogiem. Jakiegokolwiek podejścia do śmierci byśmy nie wyznawali zawsze przychodzi nie w porę i jest zaprzeczeniem tego co najwartościowsze – życia, piękna i miłości. Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia. W swojej pracy ukażę kilka z nich.

Genezę śmierci wyjaśnia Biblia. Według starotestamentowej „Księgi Rodzaju” Bóg uczynił pierwszych ludzi nieśmiertelnymi i dał im w posiadanie rajski ogród wraz ze wszystkimi znajdującymi się w nim roślinami i zwierzętami. Pozwolił Adamowi i Ewie jeść owoce ze wszystkich drzew, z wyjątkiem Drzewa Poznania Dobra i Zła. Gdy pierwsi ludzie, słuchając szatańskiego podszeptu sprzeciwili się woli Boga i skosztowali zakazanego owocu, zostali wygnani z raju i pozbawieni nieśmiertelności. Grzech pierworodny skazał zatem ludzkość na przekraczanie granicy między życiem i śmiercią. Religia chrześcijańska nie uznaje jednak tego momentu za koniec ludzkiego istnienia, ale za wstęp do wieczności. To przejście stało się możliwe dzięki Jezusowi Chrystusowi, który umarł na Krzyżu, a trzy dni później zmartwychwstał, i tym samym pokonał śmierć. W Ewangelii Łukasza czytamy: „Gdy słońce się zaćmiło, zasłona w świątyni rozdarła się przez środek. A Jezus zawołał donośnym głosem: <>. Gdy to powiedział, skonał”. Słowo boże uczy, że każdy wierzący powinien przed śmiercią, podobnie jak Chrystus, oddać się Bogu. Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa daje to każdemu nadzieję na życie wieczne i uświadamia, że od czynów człowieka zależy jego dalszy los. Czy jednak chrześcijanie nie znają uczucia lęku przed śmiercią, skoro ich religia opiera się na obietnicy zbawienia? Moim zdaniem tak nie jest.

Motyw oddania się przed śmiercią Bogu odnajdziemy w literaturze średniowiecznej, która utrwaliła istotny model umierania, wpisującego się w ideały rycerskiego etosu i śmierci na polu bitwy, zrealizowany między innymi w słynnej, wywodzącej się z nurtu chanson de geste „Pieśni o Rolandzie”. Ujęcie ostatnich chwil wielkiego hrabiego Rolanda, konającego w na polu bitwy w wąwozie Ronceval, wykreowane zostało za sprawą zastosowania heroizacji i sakralizacji wydarzeń. To właśnie za jego sprawą ujawnia się i krystalizuje w osobie Rolanda portret człowieka, umierającego śmiercią idealnego rycerza średniowiecznego. Rezygnuje on z wzywania posiłków, decydując się na podjecie samotnej, nierównej walki, świadomy rychłej śmierci - w imię honoru. W obliczu nieuchronnego końca często odwołuje się do Boga poprzez modlitwę za swoich towarzyszy oraz za własną duszę. Ranny Roland wspina się na wzgórze i kładzie się w pobliżu sosny. Miejsce nie jest przypadkowe - wzgórze przypomina Golgotę, zaś drzewo symbolizuje Krzyż Chrystusa. Rycerz próbuje wyszczerbić swój miecz, a gdy to się nie udaje, chroni go własnym ciałem, by nie trafił w ręce wroga. W chwili śmierci dokonuje rachunku sumienia, żałując za swe winy i powierzając swoją duszę Stwórcy, dokonuje symbolicznego gestu wasalnego unosząc ku niebu swą rękawicę – oddaje tym samym Bogu swoje życie jako lenno. Jawi się zatem jako człowiek głęboko wierzący, zwłaszcza iż w imię swojej wiary walczy z poganami. Postawa Rolanda zostaje dodatkowo uświęcona poprzez wizję aniołów zabierających jego duszę do nieba w chwilę po śmierci. Rycerz odznacza się niebywałym męstwem – konając, ostatkiem sił powala jeszcze saraceńskiego przeciwnika. Jest dozgonnie oddany Francji, ku której w chwili śmierci zwraca twarz. Każdy szczegół umierania Rolanda został w utworze nacechowany niemalże symbolicznie, czyniąc tym samym portret wyodrębnionego z tła bohatera doskonałą i pełną realizacją założeń rycerskiego umierania. Tworzy ono niedościgniony ideał, do którego dążyć winni wszyscy inni. Roland oddaje bowiem życie na polu walki, z honorem, za ojczyznę, władcę, religię i współtowarzyszy. Takie ujęcie sposobu umierania, podobnie jak i śmierć prowadząca do świętości stanowi stały topos literatury.

Z zupełnie innym podejściem do śmierci spotykamy się w utworach poświęconych II wojnie światowej. W utworze „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall, ukazane zostały autentyczne doświadczenia i losy Żydów związane z pobytem w warszawskim getcie, wybuchem i przebiegiem powstaniem. Losy przedstawionych tu ludzi były niezwykle zróżnicowane, jednak wiązały się zawsze z wyborami pomiędzy życiem a wszechobecną śmiercią. Była ona nieludzka i upadlająca, jako wynik zbiorowych mordów, jednostkowych zabójstw, wycieńczenia, głodu czy chorób. W rzeczywistości, w której egzystencja ludzka nie miała żadnej wartości było o nią nadzwyczaj łatwo. Ludzie mieli okazję na co dzień oglądać jej straszliwe obrazy. Stała się ona wręcz przeznaczeniem uwięzionych i ich jedyną ucieczką przez utratą resztek człowieczeństwa, dlatego wielu decydowało się na samobójstwo. Żydzi zorganizowali powstanie, nie po to, by w nim zwyciężyć, gdyż świadomi byli oczywistej klęski. Postanowili w ten sposób zawalczyć o jedyną rzecz, dzięki której ocalić mogli resztki swoich ludzkich praw i godności, którą było decydowanie o własnym końcu i godnym umieraniu w karabinem w ręku czy poprzez samobójstwo, nie zaś w komorach gazowych, w poniżeniu, milczeniu i bezradności. Sens stanowił dla nich bunt. W czasie akcji likwidacyjnej chodziło już tylko o „wybór sposobu umierania”, estetykę śmierci. Jest to także jeden z powodów wybuchu powstania, które ze względów organizacyjnych, skazane było na przegraną: „Chodziło przecież o to, aby nie dać się zarżnąć, kiedy po nas z kolei przyszli.” - mówi Edelman. Powstańcy sami zatem wybrali śmierć i jej kształt, nie czekając na nią, chcąc tym samym uczynić moment jej przyjścia mniej tragicznym, w pewnym sensie kontrolować ją.

Po wojnie Edelman w odwecie za śmierć podjął pracę lekarza. W getcie nie miał zbytnich szans na ratowanie życia, jako kardiochirurg ma ich dużo więcej. I choć zdaje sobie sprawę, że nie zawsze może mu się to udać, podejmuje ryzyko. Wie, że jeżeli nie uda mu się przedłużyć życia pacjentowi, to jest w stanie zapewnić mu godną śmierć. W getcie wszyscy pogodzeni byli ze swoim losem i niewielu można było uratować, teraz jest inaczej, bo wiele zależy od niego. Jeżeli, choć na trochę przedłuży ludzkie istnienie, tym samym stwarza człowiekowi kolejną szansę życia - szansę na poznanie i doświadczanie tego, co wartościowe: miłości, przyjaźni. Nikt z jego pacjentów nie był winny swojej choroby i związanego z nią cierpienia. Rola doktora Edelmana miała charakter metafizyczny. Bohater reportażu mówi, że: „Nigdy nie ma pewności, czy wygra się walkę ze Stwórcą, zwłaszcza, że On czasami nie szczędzi małych złośliwości, bywa nieprzewidywalny, ale być może czegoś nie zauważy – coś przeoczy, wtedy można wykorzystać okazję i ubiec Go i niczym On podarować szansę życia”. Edelman, mimo doświadczeń wojennych, grozy okupacji i bliskości śmierci, nie utracił wiary w Boga, tak jak było to w przypadku ojca Mietka Dąba, który niegdyś rzekł: „Jaki Bóg?! Ty nie widzisz, co się dzieje? Ty nie widzisz, że Boga już dawno tu nie ma? A jeżeli nawet jest (...) to on jest po ich stronie.” Doktor ma wrażenie stałej obecności Boga, a on sam jest w pewnym sensie jego sługą, partnerem i graczem. Rozumie, że nikt nie zasłużył na przedwczesną śmierć i stara się pomóc ludziom przezwyciężyć chorobę. Ulżyć w cierpieniu, które spadło na nich przypadkiem.

We współczesnej literaturze postawy człowieka w obliczu śmierci odnajdziemy w „Dżumie” Alberta Camusa. Miasto algierskie – Oran – zostaje zaatakowane chorobą przynoszącą śmierć, zostaje odizolowane od świata. Epidemia zabiera po kolei wszystkich, nikt nie ma szans przed nią uciec. Ludzie różnej płci, różnego statusu społecznego, różnego wieku umierali, a ich ciała wrzucano zbiorowych mogił: „Ciała wrzucano pośpiesznie do dołów. Jeszcze nie doleciały do dna, gdy łopaty wapna spadały na twarze i ziemia pokrywała je anonimowo w owych jamach, które drążono coraz głębiej.” Autor podkreśla kruchość ludzkiego losu. Camus szczegółowo opisuje zachowania ludzi w obliczu nadchodzącej i nieuniknionej śmierci: Doktor Rieux to człowiek oddający się bez reszty walce z śmiercią, Paneloux traktuje dżumę jak karę za grzechy popełnione przez ludzkość, Tarrou jest osobą gotową poświęcać się w walce z dżumą, Cottard – korzysta na nieszczęściu innych. Spośród wielu bolesnych dramatów przedstawionych w powieści, najbardziej tragicznym wydaje się okrutna śmierć dziecka sędziego Othona. To niezawinione cierpienie małego chłopca wstrząsnęło wszystkich świadków, nieskuteczne w tym wypadku serum Castela wydłużyło agonię dziecka. Scena ta spotęgowała myślenie nad sensem cierpienia. Jedną z takich osób był ksiądz Paneloux, który dostrzegał religijny sens cierpienia. Bohater w swoim pierwszym kazaniu wskazał na Boskie pochodzenie dżumy jako karę za grzechy ludzi. Czas epidemii jest według niego ostrzeżeniem dla ludzi niesprawiedliwych. W obliczu śmierci syna sędziego Othona, Paneloux wygłosił drugie kazanie, w którym zmienił swoje stanowisko wobec sensu cierpienia. Ksiądz przedstawił tym razem dżumę, mającą udział także w życiu ludzi niewinnych, szczególnie dzieci, jako wyzwanie mające na celu sprawdzenie siły człowieczeństwa. Wskazał na religijny sens cierpienia i śmierci, które zostało zesłane przez Boga i należy przyjąć je z pokorą i starać się zwalczać jego przyczyny.

Autor w oryginalny sposób przedstawienia wszechwładzę śmierci i ludzi rozpaczliwie próbujących się przed nią uchronić. Kolejną przyczyną śmierci masowej jest choroba. W książce ukazane są opisy męczeńskiej śmierci setek ludzi, kobiet, dzieci, silnych mężczyzn. Nikt nie mógł się schronić przez dżumą, nikt nie mógł przewidzieć postępu choroby. Ludzie byli bezbronni. Ginęli w wielkich męczarniach, nie wiedząc dlaczego akurat ich to spotkało. Wojna, jak i choroba, są przyczyną śmierci milionów osób. Można tylko spekulować, która z nich jest gorsza. Czy wojna, która została stworzona przez człowieka, która pozwala krzywdzić człowiekowi drugiego człowieka, czy choroba, która niezauważona atakuje bez podania przyczyny.

„Gdyby nie było w życiu ludzkim na ziemi rzeczy, wobec których nasza wyobraźnia rozkłada ręce, musielibyśmy w końcu złorzeczyć rozpaczy przenikającej literaturę zamiast szukać w jej utworach nadziei” właśnie te słowa z „Wieży” Gustawa Herlinga – Grudzińskiego są dobrym cytatem do przedstawienia bohaterów tego opowiadania. Autor swoich bohaterów przedstawia w ciężkich sytuacjach życiowych jak trąd, utrata bliskich, samotność, obłęd – czyli wobec cierpienia i śmierci, które spadły na nich bez powodu. Autor sytuuje tutaj losy dwu bohaterów: Lebrossa - skazanego na samotność i wygnanie, trędowatego oraz emerytowanego nauczyciela, który stracił całą rodzinę w trzęsieniu ziemi i żyje tylko myślą o śmierci. Obydwaj zostali dotknięci niezawinionym nieszczęściem, Lebrosso jest jakby przedłużeniem religijnej postawy Hioba, nie ustaje w modlitwie i ufa Bogu, natomiast nauczyciel podobnie jak Hiob cierpi z powodu utraty rodziny. Lebrosso choć jest samotny i cierpi z tego powodu, to nie myśli o sobie lecz o innych. Nie spotyka się z ludźmi, bo nie chce ich zarazić. Hoduje róże, lecz ich nie dotyka, by dzieci, które do niego przychodzą, mogły je zrywać. Lebrosso trwa w swojej niedoli, ale na widok dzieci w swoim ogrodzie cieszy się. Nauczyciel natomiast żyje w samotności z własnego wyboru, izoluje się od ludzi. Nie chciał się widzieć nawet z odwiedzającym go księdzem, czeka na śmierć i nie potrzebuje religii. Lebrosso również myśli o śmierci, w momencie po śmierci ukochanej siostry, także dotkniętej trądem, zawładnęła nim wściekłość i próbuje podpalić wieżę oraz siebie. Uratowała go Biblia pozostawiona przez siostrę i jej miłość do niego. Po tym cały dzień spędził na czytaniu „Księgi Hioba”. W celi Lebrossa narrator znalazł krzyż zdarty rdzą. Ciało Ukrzyżowanego wygląda jakby był cały we wrzodach, Chrystus zamiast korony cierniowej ma na głowie jakąś obręcz żelazną wyglądającą jak obrączka ślubna. Grudziński ukazuje także, ze Lebrosso cierpi tak jak Chrystus na krzyżu. Korona cierniowa i krzyż maja tu duże znaczenie, gdyż obydwa te przedmioty oznaczają ból, cierpienie, męczeństwo. Dobrze opisują to słowa kardynała Stefana Wyszyńskiego: „Nie trzeba czekać aż zdejmą krzyż z naszych ramion; Wystarczy się z nim pogodzić, a już jest lżej.” Lebrosso jak Chrystus pogodził się ze swoim losem i dlatego łatwiej mu było żyć. Opowiadanie to nie daje gotowych odpowiedzi, nie ocenia. Pokazuje jedynie pewne sytuacje, które jednych przerażają, innych wzruszają, dla jeszcze innych będą żywym obrazem ich własnych przeżyć.

Jak widać w przedstawionych utworach najczęstszym pocieszeniem w obliczu śmierci jest modlitwa i oddanie się Bogu. Chociaż ukazani bohaterowie żyli w różnych epokach, większość z nich to właśnie w Stwórcy pokładała zaufanie i mu zawierzała swoje życie, podobnie jak Chrystus na krzyżu. Bohaterowie „Dżumy” nieco inaczej patrzą na śmierć. Traktują ją jako zło, któremu ze wszystkich sił trzeba się przeciwstawić. Dlatego właśnie doktor Rieux bez wytchnienia poświęcał się walce z epidemią. Niezależnie od wyznawanych poglądów dla każdego śmierć jest niewyobrażalnym przeżyciem i łączy się często z cierpieniem. Najgorzej odnaleźć sens życia, gdy brakuje nadziei. Z przytoczonych w prezentacji przykładów wynika, że jest to jednak możliwe.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Symbol jako sposób nazywania niewyrażalnego. Interpretując wybrane utwory literackie i dzieła malarskie, określ rolę symbolu w komunikacji artystycznej

Ocena:
20/20
Teza: Śmierć, szczególnie u twórców modernistycznych ma często znaczenie symboliczne, jest nośnikiem pewnych głębszych przemyśleń i przeżyć autora

Ocena opisowa nauczyciela: Autor w umiejętny sposób porusza się po świecie literatury i sztuki. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia.

Różne sposoby ukazywania śmierci i umierania w literaturze i malarstwie renesansu oraz przełomu XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Motyw życia i śmierci towarzyszy ludzkości od początku jej istnienia poprzez wszystkie epoki literackie i artystyczne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, bardzo przejrzysta. Kolejne argumenty przedstawione są logicznie. Dobre wprowadzenie do tematu i wnioski.

Motyw śmierci w literaturze i sztukach plastycznych. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: W zależności od epoki historycznej, kultury, światopoglądu i głoszonych idei człowiek próbował oswajać śmierć, pojąć jej zagadkę.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa. Temat wnikliwie zanalizowany.

Śmierć jako motyw w literaturze i sztuce. Przeanalizuj zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci, przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w różne wizje śmierci. Rozbudowana bibliografia, płynna i poprawna wypowiedź. Ciekawe ilustracje.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Danse macabre - motyw śmierci w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Taniec śmierci odzwierciedla wszechobecność śmierci, która wszystkich ludzi traktuje tak samo.

Ocena opisowa nauczyciela: Motyw bardzo poprawnie opracowany. Zawiera zarówno literackie, jak i plastyczne przykłady. Dobra bibliografia i plan prezentacji.

Czekając na śmierć, czyli jak i w czym odnaleźć sens życia kiedy brak już nadziei. Rozwiń temat w oparciu o wybrane utwory z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy każdej epoki przedstawiali ludzi oczekujących na śmierć, świadomych jej nieuchronnego nadejścia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne argumenty. Poprawna konstrukcja, ciekawy tok myślenia.

Ars moriendi - wielcy bohaterowie literaccy wobec śmierci. Zaprezentuj ich postawy i autorskie sposoby kreacji analizując wybrane dzieła

Ocena:
20/20
Teza: Główne utwory związane z ars moriendi powstały w średniowieczu, jednak i w późniejszej literaturze możemy odnaleźć przykłady godnej śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wykorzystuje dostępne argumenty. Poprawna stylistyka, logiczna spójność.

Przedstaw funkcjonowanie motywu śmierci w literaturze i sztuce średniowiecza i baroku

Ocena:
20/20
Teza: Charakterystyka obrazów śmierci w średniowieczu i barok

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szczegółowa, zawiera wiele ciekawych przykładów z literatury i sztuki. Poprawna kompozycja, teza i wnioski.

Człowiek wobec śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw zagadnienia na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często wykorzystywali motyw śmierci, by ukazać swój stosunek do niej lub stosunek swego pokolenia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wiele interesujących przykładów. Poprawna bibliografia i plan.

Miłość i śmierć w wybranych utworach literackich i w sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze i kulturze – popularność omawianych motywów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady oraz wnioski.

Literackie i malarskie sposoby heroizacji śmierci bohatera. Omów problem na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Heroizacja śmierci bohaterów najczęściej służyła zachowaniu pamięci i oddaniu hołdu nieprzeciętnym jednostkom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, oparta na przykładach z różnych epok literackich.

Przedstaw motyw poświęcenia życia w literaturze. Scharakteryzuj problem, analizując przykłady literackie z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Ukazanie wyjątkowych postaci, które w imię szczytnej idei poświęciły własne życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat ciekawie przedstawiony. Oparty na lekturach z różnych epok.

Wesela i pogrzeby w literaturze polskiej. Omów różnorodne ujęcia motywów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Motyw wesela i pogrzebu w twórczości pisarzy polskich różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni wyczerpuje temat - opisuje dwa wesela i dwie ceremonie pogrzebowe.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
20/20
Teza: a) Uniwersalność i tajemniczość tematu śmierci widziana oczami twórców literatury.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja wnikliwie przedstawia wybrane utwory. Poprawny styl i kompozycja.

Motyw śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu śmierci w literaturze i sztuce romantyzmu i Młodej Polski.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata bibliografia i szczegółowy plan prezentacji.

Przedstaw rolę motywu śmierci w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Pisarze i poeci w zależności od roli, jaką przypisywali motywowi śmierci opisywali różnorodne jej oblicza.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przemyślana, pokazuje różnorodne wizje śmierci służące różnym celom autorskim.

In hora mortis. W jaki sposób poeci opisywali swoje przeżycia związane ze śmiercią ważnych dla nich osób?

Ocena:
20/20
Teza: Artyści przeżywając śmierć ważnych dla nich osób swoje refleksje przekazywali za pomocą języka poezji.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat. Mówi o poetyckich obrazach "godziny śmierci" w różnych epokach.

Wykorzystanie motywu śmierci w utworach literackich i malarskich XIX i XX wieku Omów, analizując wybrane dzieła

Ocena:
19/20
Teza: Literatura odbiega od przedstawiania śmierci wyłącznie w biologicznym wymiarze, nadając jej określony sens.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca logiczna, zawierająca bogatą literaturę podmiotową i przedmiotową. Wiele argumentów na udowodnienie tezy.

Motyw śmierci w literaturze i malarstwie. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Temat śmierci jest ciągle aktualny i fascynuje wielu artystów, dlatego też powstało mnóstwo dzieł poruszających tę kwestię.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana dobrym stylem. W pełni realizuje temat.

Obraz śmierci w malarstwie i literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Myśl o śmierci towarzyszyła człowiekowi praktycznie od zawsze. Istnieją na to dowody w poezji, prozie, dramacie czy sztukach pięknych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca napisana płynnym językiem. Ciekawe przykłady z malarstwa. Logiczna i przejrzysta kompozycja.

Motyw samobójstwa w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach pochodzących z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze akt samobójstwa jest najczęściej potępiany i nie prowadzi do niczego pozytywnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat zwięźle ukazany. Poszczególne argumenty sformułowane poprawnie. Jasne wnioski. Właściwy plan i bibliografia.

Śmierć i umieranie w literaturze dawnej oraz współczesnej. Omów na podstawie dwóch epok

Ocena:
19/20
Teza: Różnorodność sposobów ujęcia motywu śmierci i umierania jest ściśle uzależniona od okoliczności historycznych, światopoglądowych i epokowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, wnikliwie analizuje temat. Poprawnie dobrana literatura.

Motyw śmierci w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: Artyści, próbując przybliżyć innym tajemnicę śmierci przedstawiali w swoich dziełach własne wyobrażenia umierania i życia pośmiertnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko ukazuje motyw śmierci w literaturze. Szczegółowa bibliografia i plan pracy.

Przedstaw różne wyobrażenia ludzi dotyczące śmierci w oparciu o wybrane dzieła literackie

Ocena:
19/20
Teza: Przez wieki w literaturze śmierć przybierała różnorodne obrazy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na kilku przykładach pokazuje jak artyści przedstawiali śmierć. Poprawna bibliografia i język wypowiedzi.

Scharakteryzuj różne ujęcia motywu śmierci w literaturze i określ ich funkcje

Ocena:
19/20
Teza: Artyści odmiennie przedstawiali motyw śmierci w literaturze w zależności od funkcji jaką miał pełnić.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazując różne ujęcia śmierci uwzględnia ich funkcję. Poprawny język, rozbudowana bibliografia i plan pracy.

Sposoby ukazywania bohaterskiej śmierci w literaturze. Scharakteryzuj je na podstawie wybranych utworów różnych epok literackich.

Ocena:
19/20
Teza: Mimo iż istota śmierci jest niezmienna, odmienne są sposoby prezentacji bohaterskiej śmierci w literaturze rożnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, bogata bibliografia.

Sceny śmierci w literaturze. Porównaj i omów ich funkcje w wybranych dziełach

Ocena:
19/20
Teza: Aby „oswoić” śmierć poszczególni twórcy próbowali przedstawić różnorodne sceny śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszystkie niezbędne elementy. Poprawny plan pracy oraz bibliografia.

Obraz śmierci w sztuce średniowiecza. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Wyobrażenia śmierci w średniowieczu miały przede wszystkim charakter dydaktyczny – przypominały o kruchości ludzkiego żywota i zachowaniu pokory wobec Stwórcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, ukazuje różnorodność wizerunków śmierci. Poprawna bibliografia.

Motyw śmierci i czasów ostatecznych w literaturze, sztuce i muzyce. Omów, analizując wybrane przykłady

Ocena:
19/20
Teza: Motyw śmierć i czasów ostatecznych ukazywany jest na obraz i podobieństwo wyobrażeń ludzi żyjących w danej epoce.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca w pełni realizująca temat.

Topos śmierci heroicznej w literaturze. Przedstaw jego źródła i udowodnij jego popularność w epoce romantyzmu i literaturze współczesnej

Ocena:
19/20
Teza: Popularność motywu śmierci heroicznej w romantyzmie i czasach współczesnych.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna, właściwy dobór lektur i ciekawe wnioski.

Motyw miłości i śmierci. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Miłość i śmierć w literaturze to nierozerwalne uczucia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca na odpowiednio dobranych przykładach literackich ilustruje postawioną tezę. Poprawna bibliografia.

Bohaterska śmierć w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach literackich

Ocena:
18/20
Teza: W romantyzmie twórcy ukazywali śmierć bohaterów w celu ukazania właściwej postawy patriotycznej, jednak sposoby przedstawiania zgonu bohatera były różne.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, napisana dobrym językiem. Teza poprawnie uargumentowana.

Różne ujęcia śmierci w literaturze i sztuce. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Pomimo licznych prób ukazania śmierci w literaturze i sztuce wciąż pozostaje ona tajemnicą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie realizuje temat. Dobry język i styl wypowiedzi.

Samobójstwo jako temat utworów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Ucieczka przed realnym życiem, zagubienie w świecie wartości oraz niedojrzałość i nieodpowiedzialność jako źródła decyzji samobójczej wybranych bohaterów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat. Ciekawa kompozycja pracy.

Motyw umierania ukazany w literaturze. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze problem śmierci jest podejmowany niezwykle często.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i przejrzysta praca. Ciekawa prezentacja pps.

Śmierć w literaturze różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Śmierć to jeden z najczęściej pojawiających się motywów w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo zwięzła. Poprawna forma wypowiedzi i przytoczone argumenty.

Człowiek wobec śmierci w poznanych utworach literackich różnych epok. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
18/20
Teza: Wizerunek śmierci zmieniał się w zależności od czasu, w którym poruszano ten temat.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Dobra argumentacja. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Motyw śmierci heroicznej w wybranych utworach

Ocena:
18/20
Teza: Literatura wskazuje bohaterów, którzy poświęcając swoje życie w dobrej sprawie, ukazali swe męstwo i odwagę.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, analizuje podstawowe utwory dotyczące heroicznej śmierci.

Stosunek człowieka do śmierci. Przedstaw problem, opierając się na wybranych lekturach

Ocena:
17/20
Teza: Obraz śmierci w literaturze ukształtowany jest na obraz i podobieństwo ludzkich wyobrażeń danej epoki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna i przejrzysta. Śmierć została przedstawiona wieloaspektowo, na przykładzie lektur z różnych epok.

Funkcje motywu śmierci w literaturze i sztuce. Przedstaw na podstawie wybranych utworów

Ocena:
17/20
Teza: Śmierć jest zjawiskiem ponadczasowym, które na przestrzeni epok literackich zmienia swój wizerunek.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Poprawna bibliografia i plan wypowiedzi.

Wizerunek śmierci w utworach literackich i malarstwie. Zaprezentuj odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: We wszystkich epokach niemal każdy twórca podejmował temat śmierci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, a temat przedstawiony na wielu przykładach.

Miłość, samotność i śmierć w literaturze. Przedstaw temat, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
17/20
Teza: Zróżnicowanie kreacji miłości, śmierci i samotności na przestrzeni wieków.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna i tendencyjna. Poprawna bibliografia.