Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw dobra i zła


Przyczyny zła na świecie. Przeanalizuj refleksje twórców literatury rozstrzygających jeden z najważniejszych problemów ludzkości

Zło to przeciwieństwo dobra, coś niepożądanego, co nie powinno istnieć, a niezmiennie towarzyszy człowiekowi od początku jego istnienia. Natura i przyczyny zła to wielka niewiadoma. Próbują to wyjaśnić myśliciele, filozofowie, etycy wszystkich epok. Zagadka ta pozostaje także wielkim tematem literatury, niekiedy wręcz zafascynowanej złem. Czasem przeciwieństwo dobra jest spersonifikowane i występuje pod postacią szatana, diabła, czy chociażby kuszącego w raju Ewę węża. Innym razem zło jest symbolem i może oznaczać wojnę, system totalitarny, zniewolenie czy też własne słabości. Trudno mówić o jednym obliczu zła, dlatego w literaturze motyw przyczyn zła na świecie jest tak szeroko wykorzystany. W swojej pracy również zawrę tę różnorodność, ukazując, że zło czai się wszędzie, a „bakcyl dżumy nigdy nie umiera, nie znika” i dlatego ważne jest byśmy potrafili oddzielić to co prawe i słuszne, od tego co prowadzi do upadku, nieszczęścia, klęski.

Prarodzice ludzkości – biblijny Adam i Ewa mogli żyć w raju, w Edenie stworzonym przez Boga. Była to kraina szczęścia i dostatku, jednak aby korzystać ze wszelkich rajskich dobrodziejstw należało respektować Boże zakazy. Pierwsi ludzie jednak złamali boski zakaz, sięgając po owoc z Drzewa Wiadomości Dobrego i Złego. Uczynili to pod wpływem węża – kusiciela, archetypu zła. Tak więc u korzeni zła legł grzech pierworodny, który biblijny Adam i Ewa wybrali w sytuacji absolutnie wolnego wyboru. Zrywając jabłko, pragnęli dorównać Bogu, tak jak on potrafić odróżniać to co słuszne, od tego co niesłuszne. Decyzja ta wynikała z ludzkiej natury. Pierwsi ludzie ulegli pokusie zła. Następstwem pierwszego upadku człowieka, czyli biblijnych prarodziców ludzkości jest konieczność ciągłego dokonywania wyborów i świadomość odpowiedzialności za ten wybór.

Jednym z najmędrszych uczonych, który stanął oko w oko z szatanem – Mefistofelesem był Faust, którego przygody opisał Johann Wolfgang Goethe. W utworze zło jest wielopostaciowe i nie ogranicza się wyłącznie do sił nieczystych. Postać Fausta symbolizuje bunt przeciw Bogu i pakt z diabłem, czyli rezygnację z życia wiecznego na rzecz szczęścia na ziemi. Wybitny doktor pragnienie nieograniczonej mądrości, sławy i nieśmiertelności, a także wiecznej młodości, która łączy się z motywem maski, przemiany w kogoś nowego. Dąży do poznania wszystkich aspektów życia na ziemi. Przyczyną wyboru zła jest pragnienie pełni szczęścia i posiadania nieograniczonej mądrości. Faust jest symbolem niespełnionego naukowca, człowieka przełomu epok oraz osoby zmagającej się z ograniczeniami natury człowieka. To właśnie te ograniczenia doprowadziły naukowca do zguby własnej duszy.

Faust w swoich rozmyślaniach przedstawia siebie jako wybitnego naukowca, który skończył cztery fakultety, ale nadal nie jest zadowolony z tego, co osiągnął. Jego życie obrazuje kwestia wypowiedziana w prologu przez Pana: „Błądzi człowiek, póki dąży.” Ale to ciągłe dążenie nie zaspokajają go; osiągnął już wszystko i brakuje mu celu w życiu. Spełnienia szuka nawet w magii, jednak i to mu nie wystarcza, jest zrezygnowany do tego stopnia, że chce popełnić samobójstwo. Ale poczucie beznadziei jest słabsze niż ciągła wola parcia na przód. Uosabia postawę aktywną. Jest przedstawicielem ludzkości i udowadnia, że człowiek jako jedyne stworzenie na ziemi nie potrafi stać w miejscu, musi się rozwijać i w ten sposób osiąga pełnię humanizmu. Początkowo poddaje się on złu i zawiera umowę z Mefistofelesem. Jej warunki Mefistofeles formułuje tak:
„Dobrze więc: ja tu wykonywać będę
Każdy Twój rozkaz, każdy kaprys nawet;
Gdy tam się znajdziem, ty na mą komendę
Oddać mi musisz tożsamo wet za wet.”
Pokazuje to niezdecydowanie bohatera, ale jest jego wygraną, ponieważ Mefistofeles albo przez wieczność będzie przemierzał świat z naukowcem, albo co prawda dostanie jego duszę, jednak szczęśliwą.

Faust jest niekonsekwentny, przed zawarciem paktu przyznaje, że zatracił się w wiedzy po to, by uszczęśliwić ludzkość. W momencie spotkania z diabłem zapomina o tym, odzywa się w nim głos nieszczęśliwego człowieka, który czuje, że zmarnował swoje życie. Pragnie także nieograniczonej wiedzy, również takiej, której jako człowiek posiąść nie może, na przykład o tym, co było na początku świata. W poszukiwaniach nie ma dla niego żadnych świętości, bez wahania zapisuje: „czyn był na początku!”, co jest bluźnierstwem wobec biblijnego „Na początku było słowo”. Uważa się za wyższego od innych ludzi, jest na tyle dumny, że do Ducha Ziemi mówi: „Jam jest równy Tobie!”. To właśnie jego wyjątkowość stała się przyczyną odejścia od Boga. Jednak mimo iż Faust wykorzystuje wszystko co ofiarowuje mu diabeł zachowuje lepszą cząstkę człowieczeństwa. Ostatecznie decyduje się pomagać ludzkości, bo jak twierdzi tylko to może przynieść mu szczęście i spełnienie. Po stracie żony i dziecka nie odnalazł satysfakcji w zaspokajaniu żądz. Postanowił więc działać na rzecz innych ludzi, osuszyć nadmorską krainę, by stworzyć na pozyskanych w ten sposób gruntach idealne społeczeństwo. w końcu zyskuje poczucie spełnienia, osiągnął stan radosnej euforii, czując, że jego działania wreszcie nabrały sensu i może skupić się na tworzeniu świata dla przyszłych pokoleń. W chwili uniesienia wypowiedział słowa, które przed laty zostały zapisane w pakcie z diabłem. Faust ostatecznie osiągnął szczęście, zaakceptował życie i odnalazł poczucie spełnienia. Jego wędrówka w czasie i przestrzeni sprawiła, że stał się silnym człowiekiem, który nauczył się walczyć z przeciwnościami i iluzjami, a także ze złem tkwiącym w nim samym. To uchroniło go przez wiecznym potępieniem, ponieważ według prawa boskiego „Kto wiecznie dążąc się trudzi, tego możemy wybawić”.

Kumulacje całego zła jego przyczyn i wpływu na człowieka, który stoi w obliczu wyboru, przedstawia Albert Camus w powieści „Dżuma”. Bohaterowie tego utworu bezustannie poddawani są przymusowi wyboru miedzy dobrem a złem. Akcja powieści rozgrywa się w Oranie, algierskim mieście w latach 40. XX wieku. W mieście wybucha epidemia dżumy, która zabija wiele tysięcy ludzi. Miasto zostaje zamknięte i pozostawione na pastwę losu. Wydarzenie to stawia bohaterów w sytuacji, w której przyjmują różne postawy, odmiennie postrzegają świat i kierują się różnymi racjami, poszukują racji indywidualnych, często wynikających z osobistych doświadczeń. Łączy ich przede wszystkim jedno, gotowość do walki z epidemią. Centralną postacią powieści jest doktor Rieux. Wybiera on aktywną, heroiczną postawę wobec dżumy, którą utożsamiać możemy ze złem, jest bez przerwy obecny przy chorych, cierpiących i umierających.

Tytułowa „dżuma” może być rozumiana jako zło tkwiące w człowieku i na świecie, które uświadamiają słowa jednego z bohaterów powieści: „Każdy nosi w sobie bakcyl dżumy”, Tarrou twierdzi, że każdy człowiek w swojej naturze nosi pewien potencjał zła. Przyczyną zła na świecie jest ludzka natura. Powieść Camusa ma sens paraboliczny, jest modelem sytuacji uniwersalnej, ponieważ dotyka odwiecznych problemów natury moralnej i filozoficznej, w których centralne miejsce zajmowała zawsze postawa człowieka wobec zła. Tarrou twierdzi także, że w każdym człowieku istnieje jakiś potencjał dobra i zła, a jednostka musi dokonywać ciągłych wyborów jednej spośród tych dwóch przeciwstawnych sił. Bohaterowie „Dżumy” w obliczu nieszczęścia mobilizują się do walki, są solidarni, buntują się przeciwko okrutnej rzeczywistości, nie zgadzają się na nią. Do nich należą przede wszystkim doktor Rieux, dziennikarz Rambert, Tarrou, drobny urzędnik Grant, a po wewnętrznej przemianie spowodowanej śmiercią niewinnego dziecka, również ksiądz Paneloux. Postacie i ich postawy w pełni potwierdzają zdanie Alberta Camusa, że „w ludziach więcej zasługuje na podziw niż na pogardę”.

Michaił Bułhakow w powieści „Mistrz i Małgorzata” porusza również problem zła i jego natury. Najtrafniej problematyka ta została ujęta w jednej z wypowiedzi Wolanda skierowanej do Mateusza Lewity: „Bądź tak uprzejmy i spróbuj przemyśleć następujący problem – na co by się zdało twoje dobro, gdyby nie istniało zło, i jak by wyglądała ziemia, gdyby z niej zniknęły cienie? Przecież cienie rzucają przedmioty i ludzie. Oto cień mojej szpady. Ale są również cienie drzew i cienie istot żywych. A może chcesz złupić całą kulę ziemską, usuwając z jej powierzchni wszystkie drzewa i wszystko, co żyje, ponieważ masz taką fantazję, żeby się napawać niezmąconą światłością. Jesteś głupi.” Woland zauważa, że istnienie jedynie dobra - „światłości” byłoby niedorzecznością, bo nie dałoby się go dostrzec, trudno byłoby je odróżnić i nazwać, musi zatem istnieć jego przeciwieństwo, kontrast. Tym kontrastem – tłem jest zło. Fabuła powieści udowadnia, że nawet w „świecie piekieł” istnieje pewna „moralność” i porządek, wśród których sprawiedliwość jest podstawą ich utrzymania, co dodatkowo potwierdza koegzystencję dobra i zła.

Zło w XX wieku uwidoczniło się głównie za sprawą II wojny światowej i powstania państw totalitarnych – komunizmu i nazizmu. Problem zniszczenia ludzkiej psychiki w warunkach totalitarnych przedstawił George Orwell. „Z epoki identyczności, z epoki samotności, z epoki Wielkiego Brata, z epoki dwójmyślenia - pozdrawiam was!” – pisał w swoim tajnym dzienniku Winston Smith, główny bohater „Roku 1984”. To krótkie przesłanie wyraża w pełni charakter świata przedstawionego w antyutopii Orwella. Autor utworu obnaża świat obróconych wartości, wszelkich systemów totalitarnych. Ostrzega przed niebezpieczeństwem totalitaryzmu, degeneracją ideologii, podziałem świata na wrogie, zwalczające się frakcje polityczne, które są przyczynami niewyobrażalnego zła i degradacji ludzkiej jednostki. Kreśli przerażającą wizję przyszłości gdzie właściwa istota rzeczy ukryta jest pod pięknie brzmiącymi hasłami.

Antyutopia Orwella pt. „Rok 1984” odwołuje się do wydarzeń politycznych lat trzydziestych i czterdziestych dwudziestego wieku. System rządów w groteskowej Oceanii jest podobny do faszyzmu, komunizmu czy innych reżimów totalitarnych. Akcja utworu rozgrywa się w fikcyjnej i fantastycznej rzeczywistości roku 1984. Miejsce, w którym rozgrywają się wydarzenia to Londyn – główne miasto Pasa Startowego Jeden, trzeciej pod względem zaludnienia prowincji Oceanii. Miasto jest brudne, zaniedbane i zawalone gruzem, ponieważ ciągle toczą się działania wojenne. Władza w Oceanii skoncentrowana jest w rękach jednej Partii, która kontroluje obywateli za pomocą czterech Ministerstw: Prawdy, Miłości, Obfitości oraz Pokoju. Nazwy Ministerstw wydają się być zaprzeczeniem ich rzeczywistej funkcji. W Oceanii obowiązuje bowiem dwójmyślenie zgodnie z zasadami: WOLNOŚĆ TO NIEWOLA, IGNORANCJA TO SIŁA, WOJNA TO POKÓJ. Mieszkańcy Oceanii dzielą się na dwie podstawowe kasty: członków Partii (Wewnętrznej i Zewnętrznej) oraz tzw. proli (proletariuszy, którzy są z natury gatunkiem podlejszym ). Najważniejszą, autorytarną władzę w państwie sprawuje tajemniczy Wielki Brat, ucieleśnienie całego systemu, jednostka o statusie boskim, otoczona powszechnym kultem. Życie mieszkańców Oceanii kontroluje tzw. Policja Myśli. Jej działalność wyraża się przez zamontowane we wszystkich budynkach teleekrany, obserwujące wszelkie działania ludności. Obywatele Oceanii posługują się nowomową – nie istnieją wyrazy o nieprawomyślnym zabarwieniu, jest to język prosty, zwięzły, o zredukowanej liczbie słownictwa, całkowicie podporządkowany celom partii. Ważną rolę w społeczeństwie Oceanii odgrywa także rozbudowany system organizacji dziecięcych i młodzieżowych, takich jak Kapusie, Liga Młodych, Młodzieżowa Liga Antyseksualna. Zajmują się wychowywaniem prawomyślnych obywateli. W Oceanii co jakiś czas wprowadzane są „wielkie czystki”. Na porządku dziennym są „ewaporacje”: niewygodni dla władzy ludzie znikają bez śladu. Pretekstem do „ewaporacji” może być zbyt duża inteligencja, oryginalność lub słowa wypowiedziane przez sen.

George Orwell stworzył antyutopię, aby ukazać tragiczną sytuację człowieka stającego wobec systemu totalitarnego i daremny bunt jednostki. Winston Smith, główny bohater powieści swój bunt wobec systemu i nienawiść do Wielkiego Brata wyraża pisaniem tajnego pamiętnika, romansem z Julią i próbą wstąpienia do rewolucyjnego Braterstwa. Julia, pracująca jako mechanik w Departamencie Literatury, swój bunt uzewnętrznia w rozlicznych romansach, jakie podejmuje od szesnastego roku życia. Umożliwia jej to starannie wypracowany wizerunek idealnej działaczki Ligi Antysekualnej. Jej dewizą życiową jest łamanie zasad Partii tak, by nie zostać przyłapaną. Obydwoje bohaterowie przegrywają jednak w starciu z systemem totalitarnym i Partią Wielkiego Brata. Zostają zniszczeni nie tylko fizycznie, ale i psychicznie. Obrazuje ten fakt doskonale zdanie kończące powieść: „Ale wszystko już było dobrze, wreszcie było dobrze; walka się skończyła. Winston odniósł zwycięstwo nad samym sobą. Kochał Wielkiego Brata”.

Jak widać na przykładzie przedstawionych utworów zło nigdy nie miało i nie ma jednej twarzy i jednej przyczyny. Jest częścią natury każdego z nas i wciąż musimy podejmować z nim walkę. Jak wielkie zniszczenie i nieszczęście może przynieść eskalacja zła pokazał wiek XX. Odsłonił on najgroźniejsze oblicze zła w postaci totalitaryzmów - faszyzmu i komunizmu, systemów opartych na przemyślanym, masowym ludobójstwie, terroryzmie. Wspomniane lektury pokazują, że nikt nie może zostać obojętny na zło – należy przyjąć wobec niego zdecydowana postawę, jak na przykład bohaterzy „Dżumy”, by nie doprowadzić do jego rozprzestrzenienia. Każdemu człowiekowi w sytuacji wyboru powinno przyświecać przesłanie Jana Pawła II: „Zło dobrem zwyciężaj!”

strona:    1    2    3    4    5  





Człowiek walczący ze złem. Omów na podstawie wybranych postaci literackich

Ocena:
20/20
Teza: Trudno mówić o jednym obliczu zła, dlatego w literaturze motyw zła i walki z nim jest tak szeroko wykorzystany.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, argumenty właściwie dobrana. Logiczne określenie problemu i wnioski. Bogata bibliografia.

Przyczyny i konsekwencje przyjmowania przez człowieka różnych postaw wobec zła. Omów temat, odwołując się do wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze przedstawione zostały różnorodne motywacje ludzi w zetknięciu ze złem i konsekwencje dokonanych wyborów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i szczegółowo analizuje pracę. Poprawny konspekt i bibliografia.

Motyw zła w literaturze. Omów działanie tego motywu

Ocena:
20/20
Teza: Zło to przeciwieństwo dobra, coś niepożądanego, co nie powinno istnieć, a niezmiennie towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów ludzkości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków zła. Na uwagę zasługuje bogata bibliografia i poprawnie skonstruowany konspekt. Cieszy logika wywodu.

Bohater negatywny w literaturze. Scharakteryzuj wybrane postacie i określ ich rolę w kilku utworach z różnych epok.

Ocena:
20/20
Teza: Bohater negatywny wzbogaca treść utworu, czyni go ciekawszym i wykorzystując zasadę kontrastu wzmacnia jego przekaz.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w sprawny i horyzontalny sposób ukazuje problem bohatera negatywnego. Poprawny język i styl wypowiedzi.

Analizując wybrane utwory literackie, omów funkcje śmierci i zła w baśniach, bajkach i mitach

Ocena:
20/20
Teza: Zło i śmierć podstawowymi elementami baśniowego, bajkowego i mitycznego świata.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Ciekawe przykłady literatury podmiotowej, przemyślana kompozycja.

Walka dobra ze złem jako temat dzieł literackich. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura często odwołuje się do motywu walki dobra ze złem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świetnie realizuje temat, pokazując wieloaspektowość walki dobra i zła.

Ludzie godni i nikczemni w literaturze. Scharakteryzuj postawy, odwołując się do wybranych przykładów z literatury

Ocena:
20/20
Teza: Mimo iż większość czytelników pragnie w życiu postępować tak jak godni bohaterowie, często intrygują i przyciągają ich złe postacie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera ciekawe wnioski. Poprawny styl i sposób prowadzenia argumentacji.

Przyczyny zła na świecie. Przeanalizuj refleksje twórców literatury rozstrzygających jeden z najważniejszych problemów ludzkości

Ocena:
20/20
Teza: Trudno mówić o jednym obliczu zła, dlatego w literaturze motyw przyczyn zła na świecie jest tak szeroko wykorzystany.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, wykorzystuje kilka ważnych lektur. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Człowiek zdeterminowany przez zło. Zanalizuj problem, charakteryzując wybrane postacie literackie z utworów o tematyce związanej z II wojną światową

Ocena:
20/20
Teza: Podczas wojny wszechobecne cierpienie, śmierć, pragnienie przeżycia za wszelką cenę determinowały przede wszystkim katów, ale nieraz i ofiary, które zatracały ludzkie odruchy, stając się podobnymi do zwierząt.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, pokazuje jak w różny sposób wszechobecne podczas wojny zło może wpływać na człowieka.

Bohater walczący ze złem. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie, którzy nie poddali się w walce ze złem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Konkretne przykłady postaci walczących ze złem.

Czarny charakter. Bohater negatywny w dziełach literackich różnych epok. Na wybranych przykładach omów funkcje bohatera negatywnego.

Ocena:
20/20
Teza: Funkcje bohatera negatywnego – dydaktyzm, kontrast, prowokacja do refleksji nad systemem wartości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w zupełności wyczerpuje temat i realizuje zapisana tezę.

Od Makbeta do Zbrodni i kary. Literackie odbicie mrocznej strony duszy człowieka

Ocena:
20/20
Teza: Kiedy człowiek ulega mrocznej stronie swej duszy, zawsze prowadzi to do jego tragedii.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta, dobrze skomponowana, widać, że została uprzednio przemyślana.

Zło jest wynikiem opętania duszy przez namiętność. Potwierdź lub zaneguj prawdziwość niniejszego stwierdzenia, prezentując bohaterów czyniących zło

Ocena:
20/20
Teza: Kiedy dusza człowieka zostaje opętana przez namiętność, zawsze prowadzi to do jego jego klęski.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o kompetencjach piszącego. Konsekwentnie zrealizowany temat.

Różne pojęcia motywu zła w literaturze, filmie i sztuce. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści ukazują zło na wiele sposobów, ale zazwyczaj w opozycji do dobra, przypominając o wolnej woli człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różne oblicza zła w literaturze, sztuce i filmie. Przedstawia zło jako motyw diabła, jako kreację, sztukę (podnieta) oraz jako narzędzie totalitaryzmu. Bogata prezentacja multimedialna.

Motyw kuszenia w literaturze i sztuce. Przedstaw na przykładzie wybranych dzieł

Ocena:
20/20
Teza: Różnorodne realizacje motywu kuszenia w literaturze oraz sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Dlaczego źli? Przedstaw wybrane kreacje literackie bohaterów, którzy krzywdzą innych.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie kreacji bohaterów literackich, którzy krzywdzą innych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna, bogata w literackie przykłady.

Walka dobra ze złem. Omów na wybranych przykładach literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: Trudny wybór między dobrem a złem w utworach literackich i filmowych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat.

Walka dobra ze złem w literaturze i filmie

Ocena:
20/20
Teza: Motyw walki dobra ze złem jest przedstawiany w tekstach kultury w niezwykle różnorodny sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, wyczerpująca temat. Odwołuje się zarówno do przykładów literackich, jak i filmowych.

Przedstaw różne ujęcia motywu światła i ciemności. Odwołaj się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Symbolika światła i ciemności opiera się na dychotomii dobro – zło.

Ocena opisowa nauczyciela: Wnikliwa analiza występowania w literaturze motywu ciemności i światłości.

Motyw zła w literaturze. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Trudno mówić o jednym obliczu zła, dlatego w literaturze motyw zła i walki z nim jest tak szeroko wykorzystany.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w wieloaspektowy sposób ukazuje wykorzystywany w literaturze motyw zła.

Zmaganie dobra ze złem. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do literatury romantycznej

Ocena:
20/20
Teza: W obserwacji zmagań dobra i zła ważną role odegrała literatura romantyczna, ukazując różne ich aspekty.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje temat.

Problem narkomanii. Zaprezentuj zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich i filmowych

Ocena:
20/20
Teza: W jaki sposób bohaterowie literaccy i filmowi radzą sobie z nałogiem?

Ocena opisowa nauczyciela: Ciekawa i pouczająca prezentacja oparta na poprawnie dobranych tekstach kultury.

Różne przyczyny i konsekwencje wyboru zła przez bohaterów literackich. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Literatura nie unika przedstawiania postaci negatywnych i wyborów przez nich dokonywanych.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawny styl wypowiedzi, dobrze dodane lektury. Logiczna konstrukcja pracy.

Różne wcielenia diabła w literaturze

Ocena:
19/20
Teza: Postać diabła była i jest natchnieniem dla rzeszy pisarzy, którzy przedstawiają go w swych utworach w różnoraki sposób.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zawiera wszelkie niezbędne informacje, pokazuje różnorodność szatańskich postaci w różnych epokach

Scharakteryzuj różne postawy człowieka w obliczu nieszczęścia. Odwołaj się do wybranych utworów

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze często możemy odnaleźć jednostkowe reakcje człowieka na nieszczęście.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni poprawna - ciekawe i niejednorodne przykłady odbierania przez człowieka nieszczęścia.

Zdolność odróżniania dobra od zła dana ludziom to ich przekleństwo? Skomentuj decyzje wybranych bohaterów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Właściwa zdolność odróżniania dobra od zła jest błogosławieństwem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni poprawna.Ciekawe postawienie problemu i wnioski.