Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw dziecka


Dziecko jako ofiara Holocaustu. Omów problem analizując wybrane przykłady literackie i filmowe

Holocaust, czyli zagłada sześciu milionów Żydów podczas II wojny światowej, jest wydarzeniem historycznym, które trudno zrozumieć i trudno zapomnieć. Hitler postawił sobie za cel całkowitą eliminację tej narodowości. Nie wystarczyły mu ofiary działań wojennych – dla celów eksterminacyjnych zorganizowano fabryki śmierci – obozy zagłady. Powstały w nich komory gazowe do szybkiego i masowego zabijania ludzi oraz piece krematoryjne do palenia ciał. Hitlerowcy zabijali bez względu na wiek, płeć, status społeczny, czy wykształcenie. Listę ofiar tworzy także ponad milion dzieci żydowskich – najbardziej nieświadomych i najbardziej niewinnych. Każde z nich miało własną tożsamość, marzenia i plany. Wojna kazała im przedwcześnie dorosnąć do strachu, do którego przecież dorosnąć się nie da. Losy tych małych, ludzkich istnień były różne – wszystkie jednak tragiczne. Jedne ginęły podczas łapanek, inne traciły życie w komorach gazowych, niektóre umierały zaraz po urodzeniu nieświadome życia i śmierci. Te, których los splótł z obozami koncentracyjnymi, jeżeli nie trafiły do komór gazowych, to w bestialski sposób wykorzystywane były do pracy, bądź nieludzkich eksperymentów medycznych, umierały z głodu i wycieńczenia. Te, którym udało się przeżyć skazane były na życie w wiecznym lęku, strachu, na tułaczkę. Na ich psychikach piętno wojny odbiło się najmocniej. Wobec losu dzieci holocaustu, wobec ich tragedii nie pozostali obojętni pisarze, poeci, artyści, zarówno Ci z pokolenia wojny, będącymi świadkami, bądź uczestnikami wydarzeń, jak i późniejsi twórcy literaccy i filmowi. Czytając te utwory można wyobrazić sobie obraz ludzkiej tragedii, oglądając filmy, można ujrzeć zło na własne oczy.

Dziecięcy bohater ukazany jako niewinna i nieświadoma ofiara hitlerowskich zbrodni pojawia się w wierszu Władysława Broniewskiego, pt. „Ballady i romanse”. Poeta opisuje w nim tragiczne losy małej żydówki. Osierocona, przerażona dziewczynka, jak w obłędzie biega po gruzach, pod którymi najprawdopodobniej zginęła jej matka. Przypadkowi ludzie próbują pomóc trzynastolatce, ofiarowując jedzenie, grosik, „cosik”, bo przecież została sama i nie ważne, że była Żydówką. Ale winę za jej semickie pochodzenie dostrzegli przejeżdżający SS-mani i natychmiast wymierzyli karę – zabijając dziecko. Poeta śmierć Ryfki porównał z ufantastycznioną wizją śmierci Jezusa „(…) przejeżdżał bolejący Pan Jezus „SS-mani” go wiedli na męki” ukazuje całe okrucieństwo wojny i hitlerowskich najeźdźców, bo „za koronę cierniową umrzeć powinni”.

Tragizm dziecka ukazuje również Tadeusz Różewicz w wierszu zatytułowanym „Rzeź chłopców”. Bohaterami są dzieci próbujące zrozumieć świat tradycyjnymi przedwojennymi kategoriami: pojęciem winy, kary, sprawiedliwości i porządku. Nie rozumieją wojennej rzeczywistości i nie rozumieją dlaczego muszą umierać „Mamusiu…, ja przecież byłem grzeczny”. Nie ma winy, więc skąd kara, dlaczego muszą iść do gazu?

Podobną wymowę ma wiersz „Warkoczyk”. Poeta ukazuje w nim codzienną obozową rzeczywistość: prace związane z nowym transportem ludzi. Wśród więźniów były dzieci. Ludzkie życie wpisane jest w ekonomię nazizmu. Liczył się zysk. Segregowano więc takie rzeczy jak - ubrania, włosy. Przed śmiercią obdzierano ludzi z resztki godności, golono głowy. Włosy stanowią świadectwo śmierci i tragedii Żydów. Symbolem zamordowanego dzieciństwa jest szary, dziewczęcy warkoczyk z kokardką leżący pośród kłębowiska damskich włosów. Okrucieństwo przedstawionej wizji jest spotęgowane przez zestawienie jej z sytuacją życia codziennego. Właścicielka warkoczyka nie powinna znaleźć się w tym tragicznym miejscu, lecz w szkole pomiędzy rówieśnikami, bo tam przecież jest miejsce dziecka. Splecione włosy anonimowej dziewczynki powinny być obiektem żartów „niegrzecznych chłopców”, są jednak symbolem bestialskiego dzieciobójstwa. W Auschwitz zginęło wiele niewinnych, bezbronnych dzieci, których jedyną winą była narodowość rodziców.

Wstrząsająca machina hitlerowskich zbrodni zmusiła wszystkich uczestników okupacyjnego dramatu do walki o przetrwanie. Taką walkę musiały również toczyć dzieci. Walką o każdy dzień i życie ukazała Zofia Nałkowska we wstrząsającym dokumencie – reportażu, pt. „Medaliony”. Bohaterów cechuje duchowe i fizyczne zniszczenie wywołane stałym obcowaniem ze zbrodnią i śmiercią. Pomimo cierpienia, strachu, głodu ludzie pragnęli żyć za wszelką cenę. Taką wolę życia miały również dzieci. Opowiadanie „Kobieta cmentarna” wspomina życie w getcie. Szokuje obraz, w którym hitlerowcy zamykają drzwi i podpalają domy wraz z mieszkańcami. W dramatycznej walce o życie ludzie skakali z okien, ale także wyrzucali własne dzieci na bruk. Opowiadanie „Dorośli i dzieci w Oświęcimiu” ukazuje dzieci skazane na obozy zagłady. Wstrząsający był los, tych małych istot, które uświadamiały sobie, że muszą umrzeć. Ponieważ do selekcji wybierano najmniejsze dzieci zbliżające się do pręta zawieszonego na wysokości 1m 20 cm-prostowały się, stąpały wyprężone na palcach, by zaczepić główką o wydający wyrok kawałek drutu. Dzieci w Oświęcimiu wiedziały, że muszą umrzeć. Te mniejsze przeznaczony były do natychmiastowego zagazowania, większe miały szanse przeżyć - wykonując ciężką pracę. Około 600 dzieci przeznaczonych do uduszenia trzymano w zamknięciu, nie mając kompletu potrzebnego do wypełnienia komory. Mali więźniowie wiedzieli, co ich czeka. Próbowali ucieczki, chcieli się schować, chcieli żyć. Słychać było ich płacz, wołanie o pomoc „My nie chcemy do gazu, my chcemy żyć”. Prośby tej nikt nie mógł wysłuchać. Niektórym się udawało pokonać śmierć. Nałkowska opisuje dwóch chłopców, którym udało się uciec z samochodu, w chwili gdy podjeżdżał do komory gazowej, znaleźli schronienie u lekarza obozowego. Mieli szczęście. Wygrali bitwę o życie. Ale takich dzieci w obozie było niewiele.

Nieco inne spojrzenie na okupacyjne realia przedstawił Tadeusz Borowski w cyklu opowiadań „Pożegnanie z Marią”. Szkic pt. „Chłopiec z Biblią” opisuje na czym polegało życie człowieka czekającego na wywiezienie do obozu. Wśród aresztantów w celi na Pawiaku znalazł się chłopiec z ostrzyżoną głową i „Biblią” ściskaną w dłoni. Opowiadał, że jego ojciec był dyrektorem banku, matka już nie żyła. Chłopiec poinformował aresztantów, że na ulicy złapał go policjant i stamtąd przywiózł na Pawiak dorożką. Jeden ze współwięźniów rozpoznał go i stwierdził, że widział go w tramwaju, a później na policji. Chłopiec wszystkiemu zaprzeczył. Wyparcie się swojego pochodzenia, obnoszenie Biblii było dramatyczną próbą walki o życie. Próba okazała się bezskuteczna. SS-mani wywołali go z celi. Wieczorem pod murami więzienia rozległy się strzały. Więźniowie zastanawiali się dlaczego chłopiec kłamał, że do więzienia przywiózł go dorożka policjant? Może chciał zachować pozory godności, może próbował wmówić sobie, że nic się nie stanie, że ludzie są dobrzy? Może został wywołany na rozstrzelanie, po to by los go uchronił przed zarażeniem się złem?

W kolejnych opowiadaniach Borowski ukazuje wpływ obozu koncentracyjnego na psychikę i kodeks etyczny – ukazuje twardą walkę o byt i przetrwanie. W „U nas w Auschwitzu” przedstawia obóz jako miejsce „opętania człowieka przez człowieka”, miejsce, gdzie nie obowiązują żadne zasady moralne, żadne, w więc i te, które mają związek z najmłodszymi. Matki wyrzekają się własnych dzieci. Jeden z bohaterów -Abramek, w szokujący sposób opowiada o nowym sposobie palenia ludzi w krematorium. Dla rozrywki traktuje się zwłoki dzieci jak zabawki, o jakimkolwiek szacunku dla zmarłych nie ma mowy. „pracujący przy paleniu ciał opowiadał, iż wymyślił nowy, lepszy sposób palenia ciał: „Bierzemy cztery dzieciaki z włosami, przytykamy głowy do kupy i podpalamy włosy. Potem pali się tak samo i jest gemacht”. W opowiadaniu „Proszę państwa do gazu” ludzie są w stanie porzucić własne dzieci, by ratować życie. Młoda kobieta, w obawie przed śmiercią, nie przyznaje się do swego małego dziecka, ucieka przed nim. Dziecko pozostało więc pozbawione wszystkiego, zaś matka próbowała w ten sposób zdobyć nadzieję przetrwania.

Życie dzieci w getcie warszawskim można odnaleźć w książce „Zdążyć przed Panem Bogiem” – Hanny Krall. Książka opisuje głównie wydarzenia związane z akcją likwidacyjną i powstaniem Żydów w getcie warszawskim. Wśród wszechwładnego panoszenia się śmierci, w różnych wymiarach nie sposób dostrzec małego dziecka. Na uwagę zasługuje heroiczna postawa pewnej lekarki, która oddała dzieciom własną truciznę, żeby ocalić je od komory gazowej. Raz dziennie dzieciom wydawano zupę, ale głodni dorośli czekali całą dobę, by wyrwać im ten posiłek. Na uwagę zasługuje postawa uczennic ze szkoły pielęgniarskiej Luby Blumowej. Żeby udowodnić, że ludzie których trzeba było ocalić są chorzy, młode dziewczęta łamały im nogi. Numerki na życie pozwalające na pozostanie w getcie otrzymały te uczennice, które najlepiej określały formę opieki nad pacjentem po zawale serca. Owa wiedza była miarą decydowania, kto ma żyć a kto nie. Jest jeszcze jedna opowieść o narodzonym dziecku, które dopiero przyszło na świat. Pielęgniarka ułożyła je na poduszce, przykryła drugą. Dziecko pokwiliło trochę i ucichło. Umarło zanim zaczęło tak naprawdę żyć. W ten sposób próbowano je ocalić od jeszcze większego cierpienia i poniżającej śmierci w obozie.

Wśród dziecięcych ofiar Holocaustu można odnaleźć te, które miały nieco więcej szczęścia. Udało im się dożyć końca wojny. To czego doświadczyły w codziennym zmaganiu o życie pozostawiło niezatarty ślad w ich psychice. Obozy koncentracyjne były apogeum zła, sadyzm i ludzka pogarda przekraczały wszelkie wyobrażenia. Nie mogło pozostać to obojętne dla tych, którzy przeżyli tragedię Holocaustu. Dwoje, jeszcze żywych dzieci w reportażu Zofii Nałkowskiej „Dorośli i dzieci w Oświęcimiu” bawiło się w piasku drogi obozowej. Profesor, który tamtędy przechodził zapytał dzieci co robią. Otrzymał odpowiedź – „My się bawimy w palenie Żydów”. Bohaterka „Zdążyć przed Panem Bogiem” H. Krall – Elżunia przetrwała wojnę, dzięki ukryciu jej w klasztorze. Jej ojciec – uczestnik powstania w getcie zginął. Po wojnie adoptowali ją bogaci ludzie z Ameryki. Stworzyli jej prawdziwy, ciepły dom. Nieoczekiwanie popełniła samobójstwo. Jej opiekunowie nie mogli zrozumieć i pogodzić się ze śmiercią adoptowanego dziecka.

O tym jak piętno wojny może wpłynąć na psychikę dziecka opowiada w swojej autobiografii Roma Ligocka. Autorka opisuje w powieści „Dziewczyna w czerwonym płaszczyku” swoje życie w czasie wojny. Roma nie poznaje świata wśród śmiechu i zabawy, lecz w atmosferze nieustającego strachu, poniżenia, żałoby. „Jak dzikie zwierzątko żyjące w stałym zagrożeniu ze strony drapieżników i myśliwych, szybko się uczy, że najlepszą receptą na przetrwanie jest ciągła ucieczka”. Nie jest jednak zwierzątkiem, lecz dzieckiem o niewłaściwym wyglądzie i źle brzmiącym nazwisku. Musi się wyrzec własnej tożsamości. Oczami dziecka przedstawione jest getto krakowskie z całą jego zgrozą, okrucieństwem i śmiercią, tak powszednią jak wszy i głód. „Nie jest łatwo być dzieckiem w okrutnych czasach. Trzeba albo szybko dorosnąć, albo jeszcze szybciej umrzeć”. Ucieczki, lęk, przerażenie, śmierć na stałe wryły się w psychikę Romy. „Dla nas dzieci nie było ucieczki i nie było litości. Bez naszej woli stawaliśmy się świadkami składanych przez dorosłych świadectw. Bo kiedy tylko na dworze zapadły ciemności, zaczynali rozmawiać o swych przeżyciach, o śmierci, o niewyobrażalnych okrucieństwach. Od tamtych niekończących się nocy w mojej duszy płonie niegasnące słowo „Auschwitz”, bo rany ofiar Holocaustu ranią również dzieci”. Roma Ligocka przeżyła wojnę, udało jej się, ale tak do końca nigdy nie pozbyła się wojennej traumy. Człowiek dorastający w takich okolicznościach jak ona przyzwyczaja się do braku jakiejkolwiek stałości, nieustannie oczekuje następnego zachwiania, ataku, klęski. Traumatyczne przeżycia z dzieciństwa nie pozwoliły jej odnaleźć się w nowym świecie, koszmar powracał. Przeżyła depresje, uzależnienie od leków, z którego ponadludzkim wysiłkiem udało jej się wyzwolić. Odnalazła szczęście, bo „Życie może być piękne nawet dla kogoś kto przeżył piekło”.

Na koniec przedstawię zupełnie inny obraz dziecka, które los skazał na życie w czasach Holocaustu. Obraz fikcyjny. Jest to film Benigniego „Życie jest piękne”. Film opowiada historię Guido Orefice, który w momencie wybuchu wojny trafia ze swoim synem i żoną do obozu koncentracyjnego. Guido i jego najbliżsi są Żydami. Bohater nie poddaje się przeciwnościami losu, stara się, by jego syn nie dowiedział się, gdzie i w jakim celu się zaleźli. Ukrywa go w baraku, bo nie chce, by mu go odebrano i by oszczędzić mu traumatycznych przeżyć. Guido wmawia dziecku, że ich nowa rzeczywistość jest fikcyjna, a oni sami są uczestnikami gry, w której główną nagrodą jest zdobycie 1000 punktów i prawdziwy czołg. Ojciec kreuje wokół siebie wymyślony świat. Świat, w którym strażnicy obozu muszą być okrutni (im także zależy na wygraniu głównej nagrody). Starania ojca nie idą na marne. Chłopiec doczekał końca wojny – wygrał czołg. Guido niestety został rozstrzelany. Oglądając film mamy świadomość zafałszowanego obrazu wojny i obozów koncentracyjnych. Przedstawione sytuacje w rzeczywistości nie mogłyby mieć miejsca, bo jest to nietypowy film o Holocauście, ale film mistrzowski, który zupełnie odmiennie ukazuje ludzką zagładę.

Literatura i sztuka stanowią świadectwo makabrycznych zbrodni hitlerowskich wobec dzieci. Śmierć czy ratunek od niej jednakowo wyznaczał tragizm niewinnych, młodych istnień ludzkich. To co przeżył naród żydowski, a w tym dzieci, nie da się opisać słowami. Jest to ogromna tragedia, o której należy mówić, nie można o niej zapomnieć, a ofiarą składać hołd. Dzisiaj ponad 60 lat od zakończenia II wojny światowej o okrucieństwach zagłady mogą jeszcze mówić pokolenia dzieci Holocaustu, dzieci będących świadkami tamtych wydarzeń. Ale to pokolenie przestanie istnieć i obowiązkiem kolejnych pokoleń, którym los oszczędził nieludzkiego życia jest pamiętać o tym, że życie nie zawsze było piękne.

strona:    1    2    3    4    5    6  





Przedstaw i porównaj różne kreacje dzieci w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Dzieciństwo nie jest jedynie przygotowaniem do życia, jak często uważamy myśląc o naszych dzieciach, lecz jest już prawdziwym życiem.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i dojrzała. Własne propozycje lektur spoza kanonu. Poprawny język i styl.

Dziecięcy bohater w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura prezentuje różnorodne kreacje bohaterów literackich. Ich głównym celem jest terapia wstrząsowa dla czytelnika w ukazywaniu świata pozbawionego ludzkiej uczuciowości i wrażliwości, pouczenie i skłonienie do refleksji.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dojrzała, opierająca się głównie na literaturze spoza kanonu. Bogata bibliografia i głęboka analiza tematu. Rozbudowany plan.

Obraz dziecka w literaturze polskiej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Literatura polska obok naiwnych dzieci przedstawia dojrzałe kreacje małych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzysta. Bogata bibliografia i plan pracy. Dobry język wypowiedzi.

Wpływ dzieciństwa na dalsze losy bohatera literackiego. Wykaż na podanych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy często tłumaczą zachowanie swych bohaterów wychowaniem i nauką wyniesioną z dzieciństwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, bogata w różnorodne przykłady i właściwie odzwierciedlająca tezę.

Rodzice i dzieci. Przedstaw relacje między rodzicami i dziećmi na wybranych przykładach literackich i filmowych.

Ocena:
20/20
Teza: Głównym tematem literackim i filmowym jest sztuka dobrego wychowania.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wnikliwa, ciekawe przykłady literackie i filmowe. Bogata argumentacja i konsekwentna konstrukcja treści.

Portret dziecka w literaturze i sztuce XIX wieku. Scharakteryzuj na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko zawsze było ważnym motywem literackim, choć to właśnie XIX wiek pozwolił mu na stałe zagościć na kartach literatury oraz działach malarskich i uczynił z nich pełnoprawnych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Napisana została płynnym językiem, a kolejne argumenty przekonują.

Dzieciństwo jako motyw literacki. Omów wybrane aspekty zagadnienia na kilku przykładach

Ocena:
20/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć zarówno szczęśliwe obrazy najmłodszych lat, jak i trudne, a czasem nawet tragiczne epizody dzieciństwa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca doskonale realizuje temat, pokazując wiele różnych jego ujęć. Poprawna bibliografia i ramowy plan.

Świat oczami dziecka. Omów, odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Dziecięce światy są równie bogate i intrygujące, a czasem także równie przerażające, jak światy dorosłych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zdecydowanie realizuje temat, pokazując bogactwo dziecięcych światów.

Motyw dziecka i jego funkcja w literaturze. Omów, interpretując odpowiednie teksty literackie

Ocena:
20/20
Teza: Motyw dziecka spełniał w literaturze dla dorosłych ważne i wyjątkowe funkcje.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko kreśli funkcje najmłodszych. Poprawna bibliografia i plan ramowy.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Portret dziecka w literaturze. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: „Mały dorosły” to najczęstszy obraz dziecka w literaturze.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność dziecięcych kreacji i odmienne podejścia twórców do portretowania najmłodszych.

Powroty do lat dzieciństwa w literaturze. Omów zagadnienie, analizując funkcję tego motywu w wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Dzieciństwo ma wpływ na dalsze życie człowieka, wiec warto do niego wracać we wspomnieniach.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięzła praca oparta na trafnie dobranych przykładach.

Świat XIX i XX wieku widziany oczami dziecka. Omów zagadnienie na wybranych przykładach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zainteresowanie tematyką dziecięcą w wieku XIX i XX. Bohater dziecięcy uwikłany w mechanizmy historii.

Ocena opisowa nauczyciela: Poprawna i bogata w literackie przykłady prezentacja.

Powroty do lat dzieciństwa. Omów zagadnienie, analizując funkcje tego motywu w wybranych utworach

Ocena:
20/20
Teza: Funkcje jakie pełni powrót do krainy dzieciństwa w twórczości wybranych autorów.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja w pełni realizuje tezę odwołując się do prozy Schulza, Gombrowicza i Miłosza.

Wpływ wojny na psychikę dziecka. Omów problem na podstawie wybranych tekstów literatury polskiej i obcej

Ocena:
19/20
Teza: Na podstawie zaprezentowanych pozycji z literatury polskiej i obcej można zwrócić uwagę na bardzo istotny fakt, jakim jest wpływ wojennych doświadczeń dzieci na ich psychikę i dorosłe życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oryginalna, ciekawy dobór lektur i ich charakterystyka.

Dziecko w sztuce. Przedstaw zagadnienie na podstawie literatury i wybranej dziedziny sztuki

Ocena:
19/20
Teza: Ukazywanie bohaterów dziecięcych w literaturze i sztuce służy najczęściej wyeksponowaniu zła dorosłych i wzbudzeniu silnych emocji u odbiorcy.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w interesujący sposób przedstawia kreacje dzieci w sztuce, jako wyraz sprzeciwu wobec ich krzywdy. Trafnie dobrana, nietuzinkowa literatura. Bogata prezentacja PowerPoint.

Motyw dziecka w literaturze i sztukach plastycznych. Przedstaw różne sposoby jego ujęcia na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Dziecko podobnie jak dorosły człowiek ma swoje pragnienia i potrzeby. Artyści przedstawiając dziecięce kreacje pragną zwrócić uwagę na prawa najmłodszych.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w ciekawy sposób na malarskich i literackich przykładach ukazuje problem dziecięcej indywidualności. Poprawna biografia i plan wypowiedzi.

Dziecko jako ofiara Holocaustu. Omów problem analizując wybrane przykłady literackie i filmowe

Ocena:
19/20
Teza: Literatura i sztuka stanowią świadectwo makabrycznych zbrodni hitlerowskich wobec dzieci. Śmierć czy ratunek od niej jednakowo wyznaczał tragizm niewinnych, młodych istnień ludzkich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca, mimo poważnego tematu, dojrzała. Bogata bibliografia pozwala szeroko przedstawić problem dzieci - ofiar Holocaustu. Na wyobraźnię działają zdjęcia dzieci z obozów koncentracyjnych.

Sposoby ukazywania kraju lat dziecinnych w polskiej literaturze XX wieku. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Kraj lat dziecinnych to mityczny zakątek świata, pełen spokoju i bezpieczeństwa, miejsce, do którego wraca się nie tylko wspomnieniami.

Ocena opisowa nauczyciela: Logiczna, dobrze zaplanowana prac, sprawny, literacki język, ciekawe, samodzielne sądy.

Dziecko jako bohater literacki. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: „Kiedy dziecko się rodzi i na świat przychodzi jest jak Bóg, co powietrzem nagle się zakrztusił i poczuł, że ma ciało, że w ciemnościach brodzi, że boi się człowiekiem być. I że być musi” - Ernest Bryll

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w literackie przykłady z różnych epok. Poprawny styl wypowiedzi oraz plan i bibliografia.

Na przykładzie wybranych utworów z różnych epok przedstaw obrazy dziecka w literaturze.

Ocena:
19/20
Teza: Dziecko jako przedmiot literatury, które w zależności od epoki, przedstawiane było w różnych ujęciach i z różnymi problemami.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, przekrojowa i właściwie uargumentowana.

Przedstaw różne sposoby kreacji dziecka w literaturze i malarstwie

Ocena:
18/20
Teza: Dziecko stało się jednym z głównych motywów literackich i było wykorzystywane na przestrzeni wielu epok, a dziecięce kreacje zostały bardzo zróżnicowane.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa, bogata literatura przedmiotowa. Docenić należy samodzielne myślenie.

Dziecko w świecie dorosłych. Omów, odwołując się do XIX-wiecznej literatury

Ocena:
18/20
Teza: Dziecko pojawiło się jako pełnoprawny bohater w epoce pozytywizmu. Twórcy pragnęli poprzez swoje utwory zwrócić uwagę czytelników na los krzywdzonych i zaniedbanych dzieci.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Teza uargumentowana za pomocą licznych pozytywistycznych utworów.

Kraj lat dzieciństwa i młodości w literaturze. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
18/20
Teza: W literaturze, nawet gdy mamy do czynienia z bohaterami już dojrzałymi, spora część opowieści o ich losach poświęcona jest młodości, która na ogół miała olbrzymi wpływ ich dorosłe życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogate przykłady, dobrze omówione, chociaż pewne myśli powtarzają się. Praca świadczy o wrażliwości i pewnej liryczności autora.

Przedstaw różne sposoby kreowania bohatera dziecięcego w literaturzei malarstwie

Ocena:
17/20
Teza: Literatura i malarstwo ukazują zarówno dzieci szczęśliwe i beztroskie, jak i opuszczone i zaniedbane.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawie przeplata motywy dziecka ukazane w malarstwie i literaturze. Literatura podmiotowa skupia się głównie na epoce pozytywizmu.

Portrety rodziców i dzieci w utworach literackich różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Wzajemne stosunki między rodzicami i ich potomkami, cechują się na tyle rozbudowaną gamą tworzących je odczuć i emocji, że stały się częstym tematem utworów literackich.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, logicznie uargumentowana teza.

Różne kreacje dziecka w literaturze i sztukach plastycznych. Przedstaw na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: W literaturze i sztuce możemy spotykać się z wieloma porterami najmłodszych. Wśród nich na uwagę zasługują obrazy dziecka cierpiącego i zmuszonego do wejścia w rolę dorosłego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przeciętna. Na uwagę zasługuje kompozycja - przeplatanie obrazów literackich i malarskich.

Kreacje dziecka w literaturze i sztuce. Porównaj różne ujęcia na wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Twórcy różnie postrzegają dzieci i dzieciństwo. Najczęściej spotykamy wizerunki dziecka tragicznego, beztroskiego oraz naiwnego.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przekrojowa. Teza dobrze uargumentowana. Można poszerzyć o więcej przykładów ze sztuki.