Pogotowie maturalne: Motywy literackie - Motyw cierpienia


Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Cierpienie powszechnie kojarzone jest z czymś przykrym. Z bólem, ze stratą, smutkiem. W ludzkiej egzystencji nie sposób go uniknąć, dlatego uczucie to zna każdy człowiek. Różne są jednak podejścia do zagadnienia cierpienia. Jedne z filozofii zakładają, że człowiek dzięki cierpieniu staje się dojrzalszy, silniejszy i jest w stanie osiągnąć doskonałość, inne odrzucają tę wartość, uważając ją za niezgodną z naturą ludzką. Jakkolwiek nie pojmowalibyśmy cierpienia niezmiennym jest fakt, że ma ono istotny wpływ na życie każdego, kto je doświadcza. Jednym pozwala stać się lepszymi, wartościowszymi ludźmi, innych doprowadza do szaleństwa, a nieraz i śmierci. Literatura zna wiele takich przykładów. Kilka z nich przytoczę by rozważyć, czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać.
Hiob - bohater biblijnego Starego Testamentu - to najdawniejszy bohater, który cierpiał zarówno psychicznie, jak i fizycznie. Biblijna historia opowiada o tragicznych wydarzeniach, które spadają nagle na niego, nie wiadomo dlaczego i za co. Gdyby odpowiedź na te pytania była prosta, nieszczęścia dotykałyby tylko złoczyńców i grzeszników, a ludzie bogobojni i uczciwi mogliby spać spokojnie. Niestety tak nie jest. Każdy chrześcijanin zna historię Hioba, człowieka szczęśliwego i prawego, który został, bez żadnej winy ze swojej strony, tragicznie doświadczony. Mężczyzna żył zgodnie z prawem ziemskim i boskim. Bóg uważał Hioba za swoją chlubę i wiernego sługę. Jednak za namową szatana Hiob został wystawiony na próbę. Pan chciał udowodnić, że pobożność nie wynikła jedynie z wdzięczności za okazywane łaski. Jednego dnia bohater stracił cały majątek: Sabejczycy porwali mu woły i oślice, piorun spalił owce, Chaldejczycy zabrali wielbłądy, a jego liczni słudzy zostali pozabijani. Synowie i córki zginęli pod gruzami domu, który zniszczył „szalony wicher pustyni”. Zrozpaczony Hiob nie wiedział, że wszystkie te nieszczęścia są wynikiem zakładu między Bogiem a szatanem. Hiob cierpiał, rwał szaty. Oddał jednak pokłon Bogu - na znak boleści i pokuty ogolił głowę. Godził się z wolą Pana, chwalił Jego imię i nie winił za swoje krzywdy. Potwierdziła się opinia Boga. Szatan nie dał jednak za wygraną. Twierdził, że Hiob się załamie, jeśli Bóg pozbawi go zdrowia. Bohatera dotknęła okrutna choroba – trąd. Chorobę tę traktowano jako karę za szczególnie ciężkie grzechy. Hiob stracił szacunek ludzi. Jego ciało gniło, pokrywały go wrzody i strupy. Żona nie mogła patrzeć na cierpienie męża. Zrozpaczona rzekła „złorzecz Bogu i umieraj”! Mąż jednak trwał w swojej prawości i wierze. Nie grzeszył złym słowem przeciw Bogu. I dobre i złe doświadczenia przyjął jako dar od Stwórcy. Za swoją stałość został sowicie wynagrodzony: odzyskał majątek, doczekał się potomstwa i dożył późnej starości.
W przypadku postaci Hioba mamy do czynienia z cierpieniem, jako siłą kształtującą człowieka. Mimo iż biblijny Hiob cierpiał bez swojej winy pozostał wierny Bogu, a jego wiara umocniła się. Kolejne ciosy nie złamały go, udowodnił, że jego uczucia wobec Boga są stałe i nie zmienią się mimo niesprzyjających warunków. Po przejściu prób można powiedzieć, iż stał się on wzorem prawdziwego, w pełni ukształtowanego chrześcijanina.
Romantyzm to epoka, która na pierwszy plan wysuwała uczucia. Często pisano o miłości, a ta niejednokrotnie łączyła się z cierpieniem. W wielu utworach odnajdziemy przesłanie, że idealna miłość w realnym świecie nie ma prawa zaistnieć, a dążenie do niej zawsze okupione bywa cierpieniem, bólem i rozpaczą. Jednym ze sztandarowych utworów poruszających te zagadnienie jest powieść epistolarna Johanna Wolfganga Goethego „Cierpienia młodego Wertera”. Główny bohater utworu jawi się jako człowiek nadzwyczaj uczuciowy. Jest nadwrażliwy, skłonny do refleksji nad sobą i światem. Werter lubi uciekać w świat marzeń, jest pobudliwy emocjonalnie, pożąda wzniosłych uczuć, które zaspokoiłyby jego wiecznie nienasycone serce. Miłość do Lotty to forma ucieczki przed światem, który go odtrącił. Dla niego kobieta jest ideałem. Opętany myślami o dziewczynie, cierpi, miota się pomiędzy konwenansami a emocjami.
Miłość jest dla Wertera chorobą, uczuciem niepodlegającym ludzkiej woli. Miłość do Lotty staje się najświętszą wartością, jedyną treścią jego życia i przyczyną głębokiego cierpienia. Dramatyczne wyznanie Wertera: „Mam tak wiele, a uczucie do niej pochłania wszystko; mam tak wiele, ale bez niej wszystko staje się niczym” dowodzi, że ukochana w jego oczach przybiera rozmiar bóstwa, bo z nią jedną wiąże swoje nadzieje. Lotta pomimo tego, że jest nieosiągalna i niedostępna utrzymuje uczucie Wertera, sprawia, iż przeżywa on zewsząd ogarniającą go namiętność. To szczęście jest nieosiągalne, dlatego, nie mogąc dłużej znieść emocjonalnego napięcia, bohater ostatecznie decyduje się na samobójczą śmierć, upatrując w niej wyzwolenie. Żegnając się, z Lottą, Werter zapewnia ją: „Zobaczymy się znów (...) rozpoznamy pod wszystkimi postaciami. ” W tym przypadku cierpienie jest złem, które niszczy bohatera od wewnątrz. Nie potrafi mu sprostać, pogodzić się ze stratą ukochanej, dlatego decyduje się na krok ostateczny – wybiera śmierć.
Szeroko motyw cierpienia wykorzystał Stefan Żeromski w powieści wydanej w 1899 roku „Ludzie bezdomni”. Tomasz Judym to człowiek spomiędzy dwóch środowisk – ubogiego, z którego się wywodzi i inteligenckiego, do którego zdaje się później przynależeć jako młody lekarz. Przez całą powieść śledzi się nie tylko jego losy, ale także poznaje się jego odmienne poglądy w widzeniu świata, warunkowane przez konkretne wydarzenia. Bo to właśnie przeżycia z przeszłości mają decydujący wpływ na dalsze poczynania głównego bohatera. Uwidacznia się w nim rozdarcie wewnętrzne pomiędzy własnym szczęściem a pożytkiem dla dobra publicznego, które powoduje cierpienie.
Będąc dzieckiem Judym nie miał łatwego życia – jako pochodzący z biednej rodziny syn szewca musiał sporo się natrudzić, aby zdobyć wykształcenie. Miał przykre i smutne dzieciństwo, pełne wyrzeczeń i łez. Spędził je oddany na wychowanie ciotce, która prowadziła rozwiązłe życie, a sam Tomasz pełnił u niej rolę służącego. Często był traktowany z lekceważeniem i pogardą. Mimo to, to właśnie ciotka umożliwiła mu dostęp do nauki, dzięki czemu zdobył zawód. Obserwując dzielnicę, w której dorastał, panującą tam nędzę i cierpienie ludzi wykorzystywanych w pracy, czuł, że ma do spłacenia dług. To jemu jako jedynemu z rodziny udało się wyjść z tej biedy i prowadzić w miarę dostatnie życie. Jednak przekonanie o wewnętrznej powinności niesienia pomocy ubogim nie dawało mu w pełni z niego korzystać. Przy każdej okazji starał się poruszać problem nędzy, braku higieny. Zrobił to na przykład na spotkaniu u doktora Czernisza, gdzie wystosował apel do kolegów lekarzy. Traktował to jako swoiste zobowiązanie moralne wobec środowiska, z którego się wywodził. Jego utopijne projekty spotkały się jednak z dezaprobatą i niezrozumieniem. Jednak Tomasz wciąż był przekonany o tym, że potrafi wiele zrobić dla innych, nawet sam.
Trudne dzieciństwo wpłynęło ogólnie także na charakter Judyma. Był bardzo wrażliwy na czyjeś cierpienie, nie potrafił zachować obiektywności, często targały nim gwałtowne uczucia. Poza tym, mimo wszystko, czuł się gorszy od innych z powodu swojego pochodzenia. Sam powiedział o sobie: „Ja jestem z motłochu, z ostatniej hołoty”. Ostatecznie to właśnie negatywne przeżycia z dzieciństwa wpłynęły na jego końcową decyzję co do rozstania z Joasią. Mimo miłości odtrącił ją, aby móc skupić się wyłącznie na realizowaniu swojej idei pomocy potrzebującym. Czuł, że to leży w jego obowiązku. Judym z pewnością należy do tragicznych postaci, na których późniejsze losy rzutuje w dużym stopniu traumatyczne doświadczenia z przeszłości. To właśnie one powodują, że bohater wybiera samotną drogę, zmierzającą do ulepszenia świata, w którym się wychował. Mimo moralnego zwycięstwa Judym ponosi osobistą klęskę. Sprowadza cierpienie zarówno na Joasię Podborską, zrywając z nią stosunki, jak i na samego siebie. Na przykładzie doktora Judyma możemy obserwować, jak doznane krzywdy kształtują charakter człowieka. Mimo iż miał on szansę stać się zamożnym człowiekiem i wieść szczęśliwe rodzinne życie, nie pozwalał mu na to jego idealizm, który wynikał z doznanych o obserwowanych cierpień i marzeń o ich zmniejszeniu. Poprzez cierpienie Judym stał się osoba szlachetną, wrażliwą na krzywdę innych.
„Gdyby nie było w życiu ludzkim na ziemi rzeczy, wobec których nasza wyobraźnia rozkłada ręce, musielibyśmy w końcu złorzeczyć rozpaczy przenikającej literaturę zamiast szukać w jej utworach nadziei” właśnie te słowa z „Wieży” Gustawa Herlinga – Grudzińskiego są dobrym cytatem do przedstawienia bohaterów tego opowiadania. Autor swoich bohaterów przedstawia w ciężkich sytuacjach życiowych jak trąd, utrata bliskich, samotność, obłęd – czyli można powiedzieć wobec cierpienia i śmierci, które spadły na nich bez powodu. Autor sytuuje tutaj losy dwu bohaterów: Lebrossa - skazanego na samotność i wygnanie, trędowatego oraz emerytowanego nauczyciela, który stracił całą rodzinę w trzęsieniu ziemi i żyje tylko myślą o śmierci. Lebrosso jest jakby przedłużeniem religijnej postawy Hioba, nie ustaje w modlitwie i ufa Bogu, natomiast nauczyciel podobnie jak Hiob cierpi z powodu utraty rodziny. Lebrosso choć jest samotny i schorowany nie myśli o sobie lecz o innych. Nie spotyka się z ludźmi, bo nie chce ich zarazić. Hoduje róże, lecz ich nie dotyka, by dzieci, które do niego przychodzą, mogły je zrywać. Lebrosso trwa w swojej niedoli, ale na widok dzieci w swoim ogrodzie cieszy się. Nauczyciel natomiast żyje w samotności z własnego wyboru, izoluje się od ludzi. Nie chce się widzieć nawet z odwiedzającym go księdzem, czeka na śmierć i nie potrzebuje religii. Lebrosso również myśli o śmierci, w momencie po odejściu ukochanej siostry, także dotkniętej trądem, zawładnęła nim wściekłość i próbuje podpalić wieżę oraz siebie. Uratowała go Biblia pozostawiona przez siostrę i jej miłość do niego. Po tym cały dzień spędził na czytaniu „Księgi Hioba”. W celi Lebrossa narrator znalazł krzyż zdarty rdzą. Ciało Ukrzyżowanego wygląda jakby był cały we wrzodach, Chrystus zamiast korony cierniowej ma na głowie jakąś obręcz żelazną wyglądającą jak obrączka ślubna. Grudziński ukazuje także, ze Lebrosso cierpi tak jak Chrystus na krzyżu. Korona cierniowa i krzyż maja tu duże znaczenie, gdyż obydwa te przedmioty oznaczają ból, cierpienie, męczeństwo. Dobrze opisują to słowa kardynała Stefana Wyszyńskiego: „Nie trzeba czekać aż zdejmą krzyż z naszych ramion; Wystarczy się z nim pogodzić, a już jest lżej.” Lebrosso jak Chrystus pogodził się ze swoim losem i dlatego łatwiej mu było żyć.
Opowiadanie przedstawia dwóch bohaterów, zupełnie inaczej odbierających swoje cierpienie. Jeden godzi się z nim, dzięki czemu może żyć dalej, kształtując swoją wiarę w Boga. Drugi zaś odrzuca życie z bólem, nie potrafi się pogodzić ze stratą, cierpienie niszczy w nim człowieczeństwo i empatię, stanowi zło, któremu nie jest w stanie sprostać.
W prezentacji ukazano tylko nieliczne aspekty cierpienia. Obok bólu spowodowanego, chorobą, nieszczęśliwą miłością, ślepym oddaniem idei, spotkać możemy przykłady wykorzystania motywu cierpienia spowodowanego tęsknotą za najbliższymi.. Cierpienie spełnia w utworach wiele funkcji. Pokazuje, że życie zgodne z ideałami, wyznawanymi wartościami, czy wierność uczuciom wymagają wielu wyrzeczeń i nieodłącznie wiążą się z bólem i rozpaczą. Cierpienie z pewnością nie jest zgodne z natura ludzką i naturalne jest, że każdy stara się go unikać. Jednak kiedy już przyjdzie, a przychodzi do każdego, wszystko zależy jak człowiek je przyjmie. Albo z pokorą i zrozumieniem ludzkiego losu, albo z odrzuceniem i niezgodą. W pierwszym przypadku cierpienie może wpłynąć na ukształtowanie się człowieka, w drugim przynosi kolejny ból i niszczy jego psychikę. Nie sposób więc jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie o to, czy cierpienie jest siłą niszczącą czy kształtującą człowieka. W każdym wypadku zależy to od postawy konkretnego bohatera.

strona:    1    2    3    4    5  





Bo życie kruche jest... Motyw cierpienia i śmierci na podstawie wybranych utworów literackich i dzieł sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Bohaterowie literaccy często staja w obliczu śmierci i cierpienia. Zjawiska te są wielowymiarowe i często nieuniknione.

Ocena opisowa nauczyciela: Temat trudny. Bardzo dobrze przeprowadzona argumentacja broni tezę prezentacji. Ciekawe wnioski uzupełniają całość. Brawo!

Doświadczenie cierpienia. Omów problem w ujęciu literackim i filozoficznym

Ocena:
20/20
Teza: Próby odnalezienia sensu w cierpieniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Autor swobodnie porusza się w świecie literatury i filozofii. Wnioski interesujące i odważne.

Motyw matki cierpiącej w literaturze i sztuce

Ocena:
20/20
Teza: Matka cierpiąca po stracie dziecka, to jeden z bardziej przejmujących motywów w światowej literaturze

Ocena opisowa nauczyciela: Praca wyróżniająca się. Poprawny język i styl wypowiedzi. Dobra analiza postawionego problemu, ciekawe cytaty. Brawo!

Hiob naszych czasów. Omów problem cierpienia ukazanego w wybranych przez siebie tekstach literackich XX wieku.

Ocena:
20/20
Teza: XX wiek potwierdził jak bardzo aktualne jest biblijne przesłanie.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca świadczy o głębokim przemyśleniu tematu. Logiczna kompozycja, poprawna bibliografia.

Jak cierpienie wpływa na człowieka? Przedstaw obrazy cierpienia ukazane w literaturze XX i XXI wieku.

Ocena:
20/20
Teza: Literatura pokazuje jak odmienne mogą być powody odczuwania nieszczęścia i jak głęboko wpływa ono na postawy, wybory, a czasem całe późniejsze życie bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, szeroko ujmuje problem cierpienia. Poprawna bibliografia oraz plan pracy.

Motyw niezawinionego cierpienia w literaturze. Omów funkcjonowanie tego motywu w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Autorzy próbowali dociec jaki jest ukryty sens w przeżywaniu męki.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca w pełni realizuje temat. Poprawna bibliografia i plan pracy.

Motyw cierpienia rodzicielskiego. Omów wybrane teksty literackie i przykłady z innych dziedzin sztuki

Ocena:
20/20
Teza: Literatura od najdawniejszych czasów obsadzała wśród swoich bohaterek postaci rodziców.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszerna. Szczegółowo ukazuje temat, koncentrując się na portretach rodziców w obliczu śmierci ich dziecka.

Martyrologia Polaków w czasie II wojny światowej w literaturze i filmie. Omów zagadnienie na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Artyści wszystkich dziedzin włączyli się w dzieło upamiętniania grozy II wojny światowej.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ciekawa i barwna. Napisana płynnym językiem.

Związek miłości i cierpienia w literaturze. Porównaj realizacje obydwu motywów w wybranych utworach literackich

Ocena:
20/20
Teza: Świat pełen jest sprzeczności i może właśnie dlatego najwznioślejsze uczucie musi zawsze wiązać się z bólem, stratą czy rozpaczą.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca pokazuje jak często miłość splata się z cierpieniem. Wyraźne przykłady i logiczna kompozycja zasługują na uznanie.

Literacki motyw cierpienia. Przedstaw jego funkcjonowanie w wybranych utworach XIX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Różne sposoby funkcjonowania motywu cierpienia w XIX wieku.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ambitna i spójna. Przemyślane przykłady, poprawna argumentacja.

Cierpienie siłą kształtującą, czy niszczącą człowieka. Omów zagadnienie na podstawie wybranych utworów z różnych epok

Ocena:
20/20
Teza: Czy literatura częściej ukazuje cierpienie jako wartość pozytywną, czy też zło, którego należy unikać?

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana, zawierająca głęboka analizę cierpienia. Literatura trafnie wykorzystana.

Zaprezentuj sposoby ujęcia niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Nierozerwalny związek tematyki niezawinionego cierpienia i buntu wobec Boga.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przemyślana i spójna. Dobór lektur z różnych epok literackich. Poprawna konstrukcja

Analizując wybrane przykłady, przedstaw różne ujęcia motywu cierpienia w literaturze

Ocena:
20/20
Teza: Cierpienie w literaturze przyjmuje różny wymiar.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca szeroko opisuje różnorodność motywu cierpienia i wielość jego ujęć w literaturze.

Przedstaw dramat rodziców po utracie dziecka na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
20/20
Teza: Różne literackie ujęcia rozpaczy po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawnie skonstruowana, poszczególne wątki konsekwentnie zrealizowane.

Dziecko w literaturze romantycznej i pozytywistycznej. Dokonaj porównania, odwołując się do wybranych utworów literatury polskiej.

Ocena:
20/20
Teza: Dziecko jest bohaterem niezwykle popularnym w literaturze romantyzmu i pozytywizmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca przejrzyście realizuje temat. Poszczególne wizerunki w pełni realizuję tezę zawartą we wstępie.

Biblia jako inspiracja dla współczesnej literatury i sztuki. Dokonaj analizy wybranych dzieł, w których odnajdujesz inspiracje biblijne.

Ocena:
20/20
Teza: Artyści często sięgają do „Pisma Św.” i mają wolność wyboru środków wyrazu, by przedstawić inspiracje biblijne w swych dziełach.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca oparta na ciekawych przykładach. W sposób przejrzysty realizuje temat.

Motyw skrzywdzonego dziecka i jego funkcje w dziele literackim. Omów problem, analizując wybrane przykłady

Ocena:
20/20
Teza: Literatura, kreśląc portrety skrzywdzonych i nieszczęśliwych najmłodszych, pragnęła zwrócić uwagę na istotne problemy dziecka i próbować przestrzec przed ich powstawaniem w przyszłości.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w treści, spójna. W pełni odzwierciedla temat i tezę.

Motyw cierpienia rodziców po stracie dziecka. Omów na wybranych przykładach.

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich portretów rodziców cierpiących po utracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca obszernie i przekrojowo ukazuje literackie zapisy rozpaczy rodziców w obliczu utraty swych potomków.

Funkcjonowanie motywu cierpienia w literaturze romantycznej. Omów na wybranych przykładach

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie funkcjonowania motywu cierpienia w literaturze romantycznej.

Ocena opisowa nauczyciela: Bogata w przykłady i cytaty z literatury podmiotowej praca.

Literackie wizje cierpienia w utworach różnych epok. Omów problem na przykładach wybranych dzieł literackich

Ocena:
20/20
Teza: Zaprezentowanie literackich wizji cierpienia w utworach różnych epok.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bogata w przykłady, napisana poprawnym językiem, dobrze skonstruowana. Ciekawa prezentacja pps.

Wizerunek rodzica cierpiącego po stracie dziecka

Ocena:
20/20
Teza: Przedstawienie literackich przykładów rodziców cierpiących po stracie dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca bardzo obszerna i szczegółowa, oparta na bogatej i ciekawej literaturze. Poprawna prezentacja pps.

Obraz matki cierpiącej od średniowiecza do współczesności. Zaprezentuj motyw odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
20/20
Teza: Najważniejszym powodem cierpienia matki jest tragedia bądź śmierć jej dziecka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przekrojowa. Pokazuje motyw na tle kilku epok. Poprawna teza i wnioski.

Cierpienie i jego sens. Przedstaw problem na wybranych przykładach literackich z XIX i XX wieku

Ocena:
20/20
Teza: Żaden z literatów XIX i XX wieku nie wskazał jednoznacznie sensu cierpienia.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodność wizerunków cierpienia. Pokazuje, że jest to temat ponadczasowy, a ostatecznej odpowiedzi o sens cierpienia nie uda się odnaleźć w literaturze.

Motyw miłości tragicznej w wybranych utworach literackich

Ocena:
19/20
Teza: Motyw miłości jest tak popularny, że trudno wyobrazić sobie istnienie wielkiej literatury bez wątków tragicznego uczucia, zmieniającego losy głównych bohaterów.

Ocena opisowa nauczyciela: Zwięźle i ciekawie połączony motyw cierpienia z miłością na wybranych przykładach. Poprawny język i stylistyka wypowiedzi.

Czy cierpienie ma sens? Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów

Ocena:
19/20
Teza: Nie sposób uciec od cierpienia. Doświadcza ono wielu ludzi zmieniając ich życie.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja dobra. Wnikliwa analiza, skuteczna obrona postawionej tezy. Język i styl wypowiedzi poprawny.

Cierpienie jako nieodłączny atrybut ludzkiej egzystencji. Omów funkcjonowanie cierpienia w literaturze na wybranych przykładach

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie pojawiło się wraz z grzechem pierworodnym i zostaje wpisane w ludzką egzystencję.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna. Szczegółowa analiza problemu, dobre wnioski.

Motyw człowieka upokorzonego. Omów zagadnienie, odwołując się do literatury różnych epok

Ocena:
19/20
Teza: W literaturze możemy odnaleźć różne oblicza upokorzenia człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca dobrze skonstruowana, odwołuje się do wielu przykładów.

Motyw cierpienia w romantyzmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych przykładów literackich

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie jest dosyć częstym tematem utworów literackich epoki romantyzmu.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca ukazuje różnorodne wizje cierpienia. Przejrzysta kompozycja, poprawny konspekt pracy.

Różne sposoby pisania o cierpieniu. Porównaj trzy wybrane utwory z różnych epok, konfrontując ich kształt literacki i wizerunek ludzi dotkniętych przez los

Ocena:
19/20
Teza: Literatura ukazuje zarówno tych, którzy ulegli wobec cierpienia oraz tych, którzy potrafili stawić mu dumnie czoło.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca skupia się na trzech postaciach. Poprawna bibliografia.

Wpływ cierpienia na kształtowanie osobowości człowieka? Wskaż różne postawy bohaterów. Dokonaj ich charakterystyki

Ocena:
19/20
Teza: Cierpienie może ukształtować osobowość człowieka, może też być bodźcem do zmiany osobowości lub wierności swoim ideałom.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca zwięzła, schematyczna, przedstawia charakterystykę właściwie dobranych utworów.

Jaki wpływ mają negatywne przeżycia na losy człowieka? Odpowiedz na pytanie na podstawie wybranych utworów literackich

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jest nieodłącznym towarzyszem człowieka. Bohaterowie literaccy starają odnaleźć sens w jego przeżywaniu.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna, oryginalne lektury. Na uwagę zasługuje rozbudowana bibliografia i dobry styl wypowiedzi. Można pogłębić argumentację, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów.

Człowiek wobec cierpienia. Omów zagadnienie, analizując losy bohaterów w wybranych dziełach literackich

Ocena:
18/20
Teza: Negatywne przeżycia są dosyć częstym tematem utworów literackich. Ich wpływ na dalsze losy bohatera jest różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Konstrukcja prezentacji wskazuje raczej na wielowymiarowość cierpienia. Styl wypowiedzi poprawny. Dopracowania wymaga argumentacja.

Od Hioba do bohaterów literatury współczesnej. Poszukiwanie sensu życia w cierpieniu przez bohaterów literackich różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Cierpienie jako nauka dla człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja bardzo dobra. Ciekawy dobór literatury, bogate słownictwo. Na uwagę zasługuje dobór trafnych cytatów. Drobne usterki w językowe.

Topos Mater Dolorosa w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie na wybranych przykładach z różnych epok

Ocena:
18/20
Teza: Macierzyństwo wiąże się czasem z cierpieniem. Motyw Mater Dolorosa jest jednym z ważniejszych motywów w literaturze i sztuce.

Ocena opisowa nauczyciela: Realizacja tematu prawidłowa, dobór dzieł kultury zróżnicowany, ciekawe cytaty. Dopracowania wymaga zakończenie prezentacji.

Bohater cierpiący, zbuntowany, niezgadzający się na otaczający go świat. Przedstaw temat na wybranych przykładach literackich.

Ocena:
18/20
Teza: Bohater cierpiący, zbuntowany i niezgadzający się na otaczający świat jest zdeterminowany, a pomimo tego, nie zawsze wygrywa.

Ocena opisowa nauczyciela: Praca poprawna, dobrze skonstruowana. Momentami można popracować nad stylem, pogłębić zawarte argumenty.

Motyw cierpienia w literaturze różnych epok

Ocena:
17/20
Teza: Literatura każdej epoki kreuje różnorakie portrety osób cierpiących.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Ciekawa argumentacja, jednak brak jednoznacznego pomysłu na pracę psuje efekt.

Różne sposoby ujęcia motywu tęsknoty. Zaprezentuj problem, odnosząc się do interpretacji kilku wybranych utworów literackich

Ocena:
17/20
Teza: Tęsknota jest odczuciem indywidualnym dla każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja nierówna. Kilka rozwiązań mile zaskakuje, inne rozczarowują. Można poprawić język wypowiedzi.

Motyw cierpienia w literaturze. Omów zagadnienie na dowolnie wybranych przykładach

Ocena:
17/20
Teza: Motyw cierpienia realizowany jest w literaturze w sposób różnorodny.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja przeciętna. Przemyślana konstrukcja pracy, jednak realizacja kolejnych argumentów wymaga dopracowania.

Hiob naszych czasów. Przedstaw motyw cierpienia w literaturze powojennej

Ocena:
17/20
Teza: Cierpienie jako nieodłączny element życia każdego człowieka.

Ocena opisowa nauczyciela: Prezentacja poprawna. Skrótowy plan. Dobór literatury i argumentów przemyślany, jednak wniosek końcowy nie koresponduje z tezą i treścią prezentacji.